Question

Difficulty: MediumDoğal Kaynak Kullanımının Farklı Yöntemleri ve Çevresel Etkileri

Kurak ve yarı kurak bölgelerde tarımsal sulama amacıyla su kaynaklarının yanlış yöntemlerle (vahşi sulama) kullanılması, toprakta geri dönülemez çevresel bozulmalara yol açar. Buna göre, aşırı sulama yapılan kurak bir tarım bölgesinde toprak çoraklaşması ve verim kaybı ile sonuçlanan çevresel bozulma aşamalarını kronolojik ve neden-sonuç ilişkisine göre sıralayınız.

  1. 1Kurak ve yarı kurak bölgelerdeki tarım alanlarında aşırı ve kontrolsüz sulama yapılması sonucu taban suyu seviyesinin dikey yönlü yükselmesi
  2. 2Yükselen yeraltı suyunun kılcal (kapiler) kanallar boyunca çözünmüş tuz ve mineralleri beraberinde taşıyarak toprak yüzeyine doğru hareket etmesi
  3. 3Sıcaklık ve şiddetli buharlaşma nedeniyle yüzeye çıkan suyun havaya karışması, sudaki çözünmüş tuz ve kirecin toprak yüzeyinde birikmesi
  4. 4Toprak yüzeyinde biriken tuz tabakasının (tuzlanma/çoraklaşma) bitki gelişimini engelleyerek tarımsal verimliliği yok etmesi ve arazinin çölleşme sürecine girmesi

Answer

Aşırı sulama sonucu çevresel bozulma sıralaması şu şekildedir: İlk olarak aşırı sulama nedeniyle taban suyunun yükselmesi gerçekleşir. Ardından yükselen bu su kılcal kanallarla y��zeye doğru mineral ve tuzları taşır. Daha sonra su buharlaşır ve tuz yüzeyde birikir. Son aşamada ise oluşan tuz tabakası çoraklaşmaya ve verim kaybına neden olur.
Doğru sıralama, aşırı sulama sonucu taban suyu yükselmesi, kılcallık etkisiyle tuzun yukarı taşınması, suyun buharlaşması ve nihayetinde tuz birikimiyle çoraklaşmanın oluşması adımlarını takip eder.

Step-by-Step Solution

1
Kontrolsüz sulamanın taban suyu üzerindeki etkisini belirlemek.
Aşırı suyun yeraltına sızmasıyla taban suyu seviyesi dikey olarak yükselir.
Sulama suyunun fazlası yeraltı su tablasını besler ve seviyesini yukarı çeker.
2
Yükselen yeraltı suyunun toprak katmanlarındaki hareketini incelemek.
Su, kapilarite (kılcallık) kanalları vasıtasıyla çözünmüş tuz ve mineralleri toprak yüzeyine taşır.
Toprağın gözenek yapısı, suyun yukarı doğru hareket etmesini sağlayan bir kılcallık etkisi yaratır.
3
Toprak yüzeyindeki fiziksel değişimi saptamak.
Yüzeye ulaşan su buharlaşırken suda çözünmüş haldeki tuzlar toprak yüzeyinde birikir.
Kurak bölgelerdeki yüksek sıcaklık ve şiddetli buharlaşma suyun buharlaşmasına, tuzun ise çökelmesine neden olur.
4
Biriken tuzların tarım arazisi üzerindeki nihai etkisini değerlendirmek.
Çoraklaşma gerçekleşir, tarımsal verim tamamen kaybolur ve arazi çölleşir.
Toprak yüzeyindeki yoğun tuz tabakası bitki köklerinin beslenmesini ve solunumunu engeller.

Key Concept

Doğal Kaynak Kullanımının Farklı Yöntemleri ve Çevresel Etkileri
Estimated Time:2m 0s
Rate this question