Question

Difficulty: HardRöntgen ve Bilgisayarlı Tomografi

Radyoloji bölümünde çalışan bir uzman, hastanede bulunan klasik röntgen ve bilgisayarlı tomografi (BT) cihazlarının çalışma prensiplerini stajyerlere açıklarken aşağıdaki bilgileri veriyor:

I. Röntgen cihazında X-ışınları elde edilirken, katottaki filamentten yayılan elektronlar yüksek gerilim altında hızlandırılarak anot hedef metale çarptırılır. Hedef metaldeki atomlarla etkileşen elektronların ivmeli hareketi sonucunda yavaşlama (frenleme) ve karakteristik X-ışınları oluşur.

II. Bilgisayarlı tomografi (BT) cihazı; hastanın etrafında dönen bir X-ışını tüpü ve karşısındaki dedektörler yardımıyla vücuttan farklı açılardan geçen ışınların soğurulma miktarlarını ölçer. Bu veriler bilgisayar yazılımları ile işlenerek dokuların üç boyutlu kesitsel görüntüleri oluşturulur.

III. Bilgisayarlı tomografi cihazında, klasik röntgene göre çok daha net ve detaylı kesitler elde edilebilmesi için X-ışınları yerine elektromanyetik spektrumda iyonlaştırıcı etkisi olmayan radyo dalgaları ve güçlü bir dış manyetik alan kullanılır.

Buna göre, uzmanın verdiği bilgilerden hangileri doğrudur?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    Yalnız II
  3. I ve IIAnswer
  4. D
    I ve III
  5. E
    I, II ve III

Answer

Birinci öncülde belirtilen X-ışını tüpündeki elektron hızlandırma ve çarpıştırma mekanizması ile ikinci öncülde belirtilen bilgisayarlı tomografinin dairesel tarama ve bilgisayarla kesit oluşturma mekanizması doğrudur.
Katottan salınan elektronların yüksek gerilim altında anottaki hedef metale çarptırılarak yavaşlatılmasıyla röntgendeki X-ışınlarının elde edilmesi ilkesi ile bilgisayarlı tomografinin vücut etrafında dönerek çoklu açılardan kesitsel veri toplayıp bilgisayar yazılımı ile üç boyutlu kesitsel modelleme yapması ilkeleri fiziksel olarak tamamen doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Röntgen cihazında X-ışınlarının üretim mekanizmasını incelemek.
Birinci öncül doğrudur.
X-ışını tüpünde katottaki filamanın ısıtılmasıyla termiyonik emisyon sonucu salınan elektronlar, anot ile katot arasındaki yüksek potansiyel farkı altında anota doğru hızlandırılır. Elektronlar anottaki hedef metale çarptığında kinetik enerjilerini kaybederek yavaşlar; bu ivmeli hareket bremsstrahlung (frenleme) radyasyonuna yol açar. Ayrıca hedef metalin iç kabuklarındaki elektronları uyararak karakteristik X-ışınlarının salınmasını sağlarlar.
2
Bilgisayarlı tomografi (BT) cihazının görüntüleme yöntemini incelemek.
İkinci öncül doğrudur.
BT cihazında X-ışını tüpü ve karşısındaki hassas dedektörler, dairesel bir halka (gantry) üzerinde hastanın etrafında döner. Farklı açılardan vücuda gönderilen X-ışınlarının dokulardan geçerken uğradığı soğurulma miktarları ölçülür. Elde edilen bu çoklu projeksiyon verileri, bilgisayar algoritmalarıyla işlenerek dokuların üç boyutlu kesitsel görüntüleri oluşturulur.
3
Bilgisayarlı tomografinin fiziksel dalga türünü ve MR ile farkını karşılaştırmak.
Üçüncü öncül yanlıştır.
Bilgisayarlı tomografi cihazında X-ışınları (iyonlaştırıcı elektromanyetik dalgalar) kullanılır. Güçlü dış manyetik alanlar ve radyo dalgaları ise Manyetik Rezonans (MR) görüntüleme tekniğine aittir.

Key Concept

Röntgen ve bilgisayarlı tomografi cihazlarında X-ışını üretimi ve görüntü oluşturma fiziksel ilkeleri
Rate this question