Question

Difficulty: HardMudanya Ateşkes Antlaşması ve Saltanatın Kaldırılması

Kurtuluş Savaşı'nın askerî safhasını bitiren Mudanya Ateşkes Antlaşması ve sonrasındaki siyasi gelişmeler, yeni Türk devletinin diplomatik gücünü pekiştirmiş ve saltanatın kaldırılmasına giden süreci hızlandırmıştır.

Buna göre, sol sütunda verilen tarihî gelişmeler ile sağ sütundaki bu gelişmelerin doğurduğu hukuki ve siyasi sonuçları en uygun şekilde eşleştiriniz.

  • Mudanya Ateşkes Antlaşması'nda İstanbul, Boğazlar ve çevresinin yönetiminin TBMM Hükümeti'ne bırakılmasının kararlaştırılmasıİtilaf Devletleri'nin, Osmanlı Devleti'nin varlığını hukuken yok saydığını diplomatik bir belgeyle onaylaması
  • İtilaf Devletleri'nin Lozan Barış Konferansı'na hem TBMM Hükümeti'ni hem de Osmanlı Hükümeti'ni birlikte davet etmesiTürk tarafı içinde hedeflenen siyasi bölünmenin önüne geçilmesi amacıyla saltanatın kaldırılması kararına do��rudan gerekçe oluşturması
  • Doğu Trakya'nın Mudanya Ateşkes Antlaşması hükümleri doğrultusunda savaşılmadan teslim alınmasıAskerî zaferlerin diplomatik alanda karşılık bulmasıyla Millî Mücadele'nin silahlı safhasının sona erdiğinin kanıtlanması
  • Saltanatın kaldırılmasıyla egemenlik hakkının şahıstan alınarak kayıtsız şartsız millete devredilmesiMilli egemenlik ilkesinin kurumsallaşması yolundaki en büyük engelin aşılması ve laik devlet düzenine geçişin ilk aşamasının tamamlanması

Answer

Sol sütundaki tarihî gelişmeler ile sağ sütundaki sonuçların doğru eşleşmesi: Mudanya'da İstanbul'un TBMM'ye bırakılması -> Osmanlı Devleti'nin hukuken sona erdiğinin kabulü; İtilaf Devletleri'nin çift daveti -> Saltanatın kaldırılmasına zemin hazırlanması; Doğu Trakya'nın savaşılmadan alınması -> Askerî zaferlerin diplomatik başarıyla taçlanıp silahlı mücadelenin bitmesi; Saltanatın kaldırılması -> Millî egemenliğin önündeki engelin kalkması ve laikleşmenin ilk adımı.
Sol sütundaki gelişmeler ile sağ sütundaki sonuçlar tarihsel ve hukuki açıdan birebir örtüşmektedir. İstanbul ve Boğazlar'ın TBMM'ye devri Osmanlı'nın hukuken bittiğini gösterir. Lozan'a çift davet, saltanatın kaldırılmasının doğrudan sebebidir. Doğu Trakya'nın savaşsız teslimi askerî zaferlerin diplomatik başarısıdır. Saltanatın kaldırılması ise millî egemenlik ve laikleşmenin ilk büyük adımıdır.

Step-by-Step Solution

1
Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın maddeleri analiz edilir.
İstanbul ve Boğazlar'ın TBMM Hükümeti'ne bırakılması maddesi bulunur. Bu durum Osmanlı Devleti'nin başkentinin başka bir güce teslim edilmesi anlamına geldiğinden İtilaf Devletleri'nin Osmanlı Devleti'ni hukuken yok saydığını gösterir. Dolayısıyla ilk gelişme birinci sonuçla eşleşir.
Antlaşmanın hukuki ve siyasi niteliğini kavramak.
2
Lozan Barış Konferansı daveti ve iç siyasi gelişmeler değerlendirilir.
İtilaf Devletleri'nin hem TBMM'yi hem de İstanbul Hükümeti'ni Lozan'a çağırarak Türk tarafı arasında ikilik çıkarma çabası, TBMM'nin 1 Kasım 1922'de saltanatı kaldırarak bu çift başlılığı önlemesinin doğrudan nedeni olmuştur. Bu nedenle ikinci gelişme ikinci sonuçla eşleşir.
Dış politikadaki gelişmelerin iç politikadaki devrimsel adımlara etkisini analiz etmek.
3
Doğu Trakya'nın savaşılmadan kurtarılmasının önemi belirlenir.
Mudanya Ateşkesi doğrultusunda Doğu Trakya'nın tek kurşun atılmadan kurtarılması, askerî safhanın başarıyla tamamlandığını ve diplomatik safhaya geçildiğini doğrular. Üçüncü gelişme üçüncü sonuçla eşleşir.
Askerî zaferlerin diplomatik sonuçlarını yorumlamak.
4
Saltanatın kaldırılmasının millî egemenlik ve laiklik süreçleriyle ilişkisi kurulur.
Saltanatın kaldırılması, egemenliğin tek bir kişiye ait olması anlayışına son vererek halk egemenliğinin önündeki en büyük engeli aşmış ve din ile siyasetin ayrılması bakımından laikleşmenin ilk adımı olmuştur. Dördüncü gelişme dördüncü sonuçla eşleşir.
İnkılapların demokratikleşme ve laikleşme üzerindeki etkilerini çözümlemek.

Key Concept

Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın hükümleri ve Saltanatın Kaldırılması'nın iç ve dış siyasi neden-sonuç ilişkileri
Estimated Time:2m 0s
Rate this question