Bir uyku araştırmasında, uyarıcılardan arındırılmış laboratuvar ortamındaki katılımcılara uykunun farklı evrelerinde hafif şiddette ses uyarısı verilmiş ve bu uyarılara verilen fizyolojik tepkiler ile katılımcıların uyandırılma eşikleri ölçülmüştür. Araştırma sonucunda şu bulgulara ulaşılmıştır:
* Katılımcıların dış uyarılara en az duyarlı olduğu, uyandırılmasının en zor olduğu ve EEG kayıtlarında delta dalgalarının () baskın olduğu evre derin uykudur.
* REM (hızlı göz hareketleri) evresindeki katılımcılara verilen hafif ses uyarılarının, onları uyandırmadığı ancak rüyalarında bu sesi 'rüzgar uğultusu' veya 'tren sesi' şeklinde işleyerek rüyaya dahil ettikleri görülmüştür.
Buna göre, bu araştırmaya dair aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- AAraştırmada etkisi incelenen 'uykunun farklı evreleri' bağ��mlı değişken, bu evrelere bağlı olarak değişen 'uyandırılma eşiği ve EEG dalgaları' ise bağımsız değişkendir.
- REM evresinde dış uyarının rüyada farklı bir şekilde deneyimlenmesi psikolojik açıdan bir illüzyon (yanılsama) örneğidir ve bu evrede dış dünyaya ait algı tamamen yok olmamıştır.Answer
- CKatılımcıların rüyalarında gerçekte var olmayan tren veya rüzgar sesini işitmeleri bir halüsinasyon (sanrı) durumudur; çünkü uyku esnasında dış dünyadan herhangi bir fiziksel uyarıcının algılanması fizyolojik olarak imkânsızdır.
- DDavranışçı ekolün temsilcileri, bireylerin kendi rüya içerikleri hakkındaki sözel beyanlarını temel alan bu tür araştırmaları zihinsel süreçleri açıklamakta en güvenilir yöntem olarak kabul eder.
- EDelta dalgalarının baskın olduğu derin uyku evresinde bireyin uyanma eşiğinin yüksek olması, bu evrenin uykunun diğer evrelerine göre öğrenilmiş davranışların zihinde pekiştirilmesi için olumsuz pekiştireç işlevi gördüğünü gösterir.