Question

Difficulty: MediumBitkilerde Su ve Mineral Taşınması Mekanizmaları

Nemli bir toprakta yetişen karasal bir bitkinin, kökleri vasıtasıyla aldığı suyun yapraklara ulaşıp terleme ile atmosfere verilinceye kadar geçtiği bölgeler aşağıda verilmiştir.

Bu yapıları, suyun izlediği rotayı dikkate alarak dıştan içe ve aşağıdan yukarıya doğru olacak şekilde sıralayınız.

  1. 1Kök emici tüyleri
  2. 2Kök korteksi (parankima dokusu)
  3. 3Endodermis (Casparian şeridi)
  4. 4Ksilem (odun boruları)
  5. 5Yaprak mezofil tabakası

Answer

Suyun izlediği yol sırasıyla; kök emici tüyleri, kök korteksi, endodermis (Casparian şeridi), ksilem ve yaprak mezofil tabakası şeklindedir.
Su ilk olarak toprakla temas eden kök emici tüyleri tarafından alınır. Ardından kök parankiması olan korteks tabakasını geçer. Ksileme girmeden hemen önce seçici bir bariyer olan ve Casparian şeridini içeren endodermis tabakasından geçmek zorundadır. Merkezi silindire ulaştıktan sonra ksilem boruları ile yukarı taşınır ve en son yapraklardaki fotosentetik doku olan mezofil tabakasına ulaşır.

Step-by-Step Solution

1
Topraktan su alımı
Su, topraktan kök emici tüylerine geçer.
Kök emici tüylerindeki ozmotik basıncın toprak suyundan yüksek olması suyun pasif olarak içeri girmesini sağlar.
2
Kök dokularında yatay taşıma
Su, korteks tabakasını geçerek endodermise ulaşır.
Su, kortekste hücre duvarlarından (apoplast) veya sitoplazmalardan (simplast) ilerler.
3
Merkezi silindire giriş kontrolü
Su, endodermis tabakasındaki Casparian şeridini aşarak ksileme girer.
Casparian şeridi mantarlaştığı için suyun hücreler arası boşluktan ilerlemesini durdurur ve suyun hücre zarından geçerek kontrol edilmesini sağlar.
4
Dikey taşıma
Su, ksilem boruları içerisinde yapraklara yükselir.
Terleme ile oluşan çekim kuvveti (gerilim) ve su molekülleri arasındaki hidrojen bağları (kohezyon) suyun kopmayan bir sütun halinde yükselmesini sağlar.
5
Yapraktan uzaklaşma
Su, mezofil hücrelerinden terleme ile stoma boşluğuna ve atmosfere geçer.
Yaprak mezofil hücrelerindeki suyun buharlaşması, bitkinin üst kısımlarında negatif bir basınç (çekim) oluşturur.

Key Concept

Bitkilerde suyun taşınması, kökten yapraklara doğru ozmotik basınç, kök basıncı ve temel olarak terleme-kohezyon mekanizmasıyla gerçekleşen pasif bir süreçtir.
Rate this question