İslam düşünce tarihinde farklı siyasi ve itikadi yorumların ortaya çıkmasında dini metinlerin yorumlanması, siyasi gelişmeler ve sosyo-kültürel etkenler belirleyici olmuştur. Aşağıda verilen siyasi-itikadi mezhepler ile bu mezheplerin ayırt edici özelliklerini doğru şekilde eşleştiriniz.
- HaricilikSıffîn Savaşı sonrasındaki Hakem Olayı ile ortaya çıkmış; hilafet meselesini dini bir temele oturtarak Hz. Ali ve Hz. Muaviye'yi tekfir etmiş ve büyük günah işleyenlerin dinden çıktığını savunmuştur.
- ŞiaHz. Peygamber'in vefatından sonra devlet liderliğinin (imamet) nas ve tayinle Hz. Ali ile onun soyuna ait olduğunu, bu meselenin inanç esasları arasında yer aldığını ileri sürmüştür.
- Mu'tezileİnanç esaslarını savunmada akla öncelik vermiş; insanın fiillerinde tamamen hür olduğunu belirtmiş ve büyük günah işleyenin iman ile küfür arasında bir yerde (el-menziletü beyne'l-menzileteyn) olduğunu iddia etmiştir.
- Maturidilikİmam Azam Ebu Hanife'nin itikadi görüşlerini sistemleştirmiş; akıl ile vahiy arasında dengeli bir yöntem benimseyerek insanın cüzi iradeye sahip olduğunu ve fiillerini seçebildiğini savunmuştur.
Answer
Haricilik - Hakem Olayı ve büyük günah işleyenin tekfir edilmesi; Şia - İmametin Hz. Ali ve soyuna ait olması ve inanç esası sayılmas��; Mu'tezile - Büyük günah işleyenin iman ile küfür arasında bir mertebede olması; Maturidilik - Ebu Hanife'nin görüşleri doğrultusunda akıl-vahiy dengesiyle cüzi iradenin savunulması.
Verilen eşleştirmede; Hakem Olayı ve tekfir görüşüyle bilinen ekol Haricilik; Hz. Ali'nin imametini inanç esası yapan ekol Şia; büyük günah işleyeni iki konum arasında gören akılcı ekol Mu'tezile; Ebu Hanife'nin görüşlerini sistemleştirerek cüzi iradeyi ve akıl-vahiy dengesini savunan ekol ise Maturidilik'tir. Bu tanımlamalar mezheplerin temel teolojik kabulleriyle örtüşmektedir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
İslam Düşüncesinde İtikadi ve Siyasi Ekollerin Ayırt Edici Görüşleri ve Metotları
Estimated Time:2m 0s