Aşağıda karbon ve oksijen döngüsünde rol oynayan bazı doğal ve beşeri süreçler ile bu süre… — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi)

Aşağıda karbon ve oksijen döngüsünde rol oynayan bazı doğal ve beşeri süreçler ile bu süreçlerin döngüdeki etkileri verilmiştir.

Buna göre, sol sütundaki süreçleri sağ s��tundaki uygun etkileriyle eşleştiriniz.

Deniz canlılarının kabuk oluşumu ve karbonatlı kayaçların çökelmesiKarbonun hidrosfer ve biyosferden litosfere geçerek uzun süreli depolanması (karbon yutağı)
Klorofilli bitkilerin güneş ışığı yardımıyla karbondioksit ( $CO_2$ ) ve su ( $H_2O$ ) kullanarak organik madde sentezlemesiDöngüde hem karbon tüketimi hem de serbest oksijen ( $O_2$ ) üretimi gerçekleştiren temel biyotik faaliyet
Atmosferdeki su buharının ultraviyole ışınların etkisiyle hidrojen ve oksijene ayrışması (fotoliz)Atmosferdeki serbest oksijenin fotosentez dışındaki en önemli doğal kaynağı
Sanayi tesislerinde, ulaşımda ve konutlarda fosil yakıtların yakılmasıFosil yakıt kullanımı sonucu atmosfere hızlı ve yoğun şekilde karbon salınması

Answer

Eşleştirme şu şekildedir: Deniz canlılarının kabuk oluşumu ve karbonatlı kayaçların çökelmesi süreci karbonun litosferde uzun süreli depolanması (karbon yutağı) ile; klorofilli bitkilerin fotosentez yapması döngüde hem karbon tüketimi hem de oksijen üretimi gerçekleştiren temel biyotik faaliyet ile; su buharının fotolizi oksijenin fotosentez dışındaki en önemli doğal kaynağı ile; fosil yakıtların yakılması ise atmosfere hızlı ve yoğun şekilde karbon salınması ile eşleşir.

Deniz canlılarının kabuk oluşturması karbonun litosferde depolanmasını (yutak) sağlar. Fotosentez faaliyeti karbonu tüketip serbest oksijen üretir. Fotoliz, fotosentez haricindeki en önemli oksijen kaynağıdır. Fosil yakıtların yakılması ise beşeri olarak atmosfere karbondioksit salınımına yol açar. Bu doğrultuda yapılan eşleştirmeler döngünün temel işleyişine tam olarak uygundur.

Step-by-Step Solution

Karbon yutağı sürecini belirleme

Deniz canlılarının kabuk oluşumu ve karbonatlı kayaç çökelmesi, karbonu litosferde depolar ve karbon yutağı oluşturur.

Kalsiyum karbonat birikimi, karbon döngüsünde karbonun hidrosferden litosfere aktarılarak uzun süreli depolandığı temel süreçtir.

Hem karbon tüketen hem oksijen üreten süreci belirleme

Klorofilli bitkilerin karbondioksit ve su kullanarak besin üretmesi fotosentezdir; bu süreçte karbondioksit tüketilir ve oksijen üretilir.

Fotosentez, biyosferde karbon ve oksijen döngüsünü eş zamanlı yürüten en temel biyotik faaliyettir.

Fotoliz sürecinin etkisini belirleme

Su buharının ultraviyole ışınlarla hidrojen ve oksijene ayrışması (fotoliz), atmosferdeki oksijenin fotosentez dışındaki ana kaynağıdır.

Fotoliz, atmosferde biyolojik olmayan (abiyotik) yollarla serbest oksijen (

O_2

) üretimini sağlayan kimyasal bir süreçtir.

Antropojenik karbon salınımını belirleme

Sanayi ve konutlarda fosil yakıtların yakılması, atmosfere hızlı ve yoğun karbondioksit (

CO_2

) salınımı yapan beşeri bir faaliyettir.

Fosil yakıtların yanması, litosferde milyonlarca yıldır depolanmış olan karbonun atmosfere salınmasına neden olan en etkili beşeri süreçtir.

Key Concept

Karbon ve Oksijen Döngüsünde Salınım (Kaynak), Tüketim ve Depolama (Yutak) Süreçleri

Question

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Topics

More questions from this topic