Karlofça (1699) ve İstanbul (1700) antlaşmaları, Osmanlı Devleti'nin dış politikadaki geleneksel hedeflerini ve uluslararası sistemdeki konumunu köklü bir değişime uğratmıştır.
Aşağıda verilen antlaşma maddeleri ile bu maddelerin Osmanlı siyaseti ve jeopolitiğinde yol açtığı yapısal değişimleri doğru şekilde eşleştiriniz.
- Azak Kalesi'nin Rusya'ya bırakılması ve İstanbul'da daimi elçilik açma hakkının tanınması.Rusya'nın Karadeniz'e çıkış kapısı elde ederek sıcak denizlere inme stratejisine yönelmesi ve Osmanlı iç siyasetini denetleme fırsatı bulması.
- Banat ve Temeşvar hariç tüm Macaristan coğrafyasının Avusturya'ya terk edilmesi.Osmanlı Devleti'nin Orta Avrupa'daki yüzyıllardır süren jeopolitik üstünlüğünün sona ermesi ve savunma hattının Balkanlar'a gerilemesi.
- Müzakereler sırasında İngiltere ve Hollanda'nın diplomatik arabuluculuğuna müracaat edilmesi.Askeri güce dayalı geleneksel fetih politikasının yerini, konjonktürel dengelere ve müzakereye dayalı yeni bir diplomatik anlayışa bırakması.
- Antlaşmanın yirmi beş yıllık yürürlük süresinin ve korunmasının Avusturya garantörlüğüne bırakılması.Osmanlı Devleti'nin tek taraflı barış ko��ullarını belirleme gücünü kaybederek uluslararası hukuki eşitliği fiilen kabul etmesi.
Answer
Azak Kalesi'nin Rusya'yla eşleşmesi sıcak denizlere iniş ve iç siyasete müdahaleyi; Macaristan'ın kaybı Orta Avrupa hakimiyetinin bitişini; İngiltere ve Hollanda'nın arabuluculuğu diplomasi odaklı yeni anlayışı; Avusturya garantörlüğü ise uluslararası eşitliğin fiilen kabulünü gösterir.
Eşleştirmelerin tamamı, antlaşma maddelerinin doğrudan askeri, diplomatik ve egemenlik boyutundaki jeopolitik sonuçısıyla uyumludur.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Karlofça ve İstanbul Antlaşmaları ile Osmanlı Devleti'nin askeri ve diplomatik üstünlüğünü kaybederek savunma odaklı ve denge siyasetine dayalı bir dış politikaya geçiş yapması.