Temel hâl elektron dizilimleri veya periyodik sistemdeki konumları hakkında bilgiler veril… — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi)

Temel hâl elektron dizilimleri veya periyodik sistemdeki konumları hakkında bilgiler verilen $X$ , $Y$ ve $Z$ elementlerinin oluşturduğu $X^+$ , $Y^{2+}$ ve $Z^{3+}$ iyonlarının yarıçaplarını en büyükten en küçüğe doğru sıralayınız:

* $X$ elementinin temel hâl elektron dizilimindeki yarı dolu orbital sayısı 6'dır.
* $Y$ elementi, 4. periyot 7B grubunda yer alan bir geçiş metalidir.
* $Z$ elementinin $+2$ yüklü iyonunun elektron dizilimi $3d^6$ orbitali ile sonlanmaktadır.

1 $X^+$ iyonunun yarı��apı
2 $Y^{2+}$ iyonunun yarıçapı
3 $Z^{3+}$ iyonunun yarıçapı

Answer

İyon yarıçapları büyükten küçüğe doğru sırasıyla

X^+

Y^{2+}

Z^{3+}

şeklindedir.

Verilen bilgilere göre X elementinin atom numarası 24 (Cr), Y elementinin 25 (Mn) ve Z elementinin 26'dır (Fe). Bu atomlardan sırasıyla X+, Y2+ ve Z3+ iyonları oluşturulduğunda, her üç iyonun da elektron sayısı 23 ve elektron dizilimi [Ar] 3d5 olur. Elektron sayıları ve elektron dizilimleri aynı olan izoelektronik taneciklerde, proton sayısı en büyük olan Z3+ iyonunun çekirdeği elektronları en güçlü çekeceğinden yarıçapı en küçüktür. Proton sayısı en küçük olan X+ iyonunun çekim gücü en az olacağından yarıçapı en büyüktür. Bu durumda yarıçap sıralaması X+ > Y2+ > Z3+ şeklindedir.

Step-by-Step Solution

X

Y

Z

elementlerinin proton sayılarını ve temel hâl elektron dizilimlerini belirleme

X

(

Z=24

[Ar] 4s^1 3d^5

(6 adet yarı dolu orbital içerir),

Y

(

Z=25

[Ar] 4s^2 3d^5

(4. periyot 7B grubu),

Z

(

Z=26

[Ar] 4s^2 3d^6

(

Z^{2+}

iyonu

[Ar] 3d^6

ile sonlanır).

İyonların elektron sayılarını ve dizilimlerini bulmak için öncelikle nötr atomların temel hâl proton sayılarını doğru tespit etmek gerekir.

X^+

Y^{2+}

Z^{3+}

iyonlarının elektron sayılarını ve dizilimlerini belirleme

X^+

iyonu:

[Ar] 3d^5

(23 elektron),

Y^{2+}

iyonu:

[Ar] 3d^5

(23 elektron),

Z^{3+}

iyonu:

[Ar] 3d^5

(23 elektron).

Katyonlar oluşurken elektronlar her zaman baş kuantum sayısı en büyük olan en dış katmandaki (

4s

) orbitallerden koparılır. Bu kurala göre her üç iyonun da izoelektronik olduğu görülür.

İzoelektronik iyonların yarıçaplarını karşılaştırma

İyon yarıçapları sıralaması:

X^+ > Y^{2+} > Z^{3+}

Elektron sayıları ve dizilimleri aynı olan izoelektronik taneciklerde, proton say��sı (çekirdek yükü) arttıkça elektron başına düşen çekim kuvveti artar ve elektron bulutu büzüşerek yarıçapı küçültür. Proton sayıları

Z (26) > Y (25) > X (24)

olduğundan yarıçaplar ters orantılı olarak sıralanır.

Key Concept

İzoelektronik ge��iş metali katyonlarında elektron kopma sırası ve proton/elektron oranının yarıçapa etkisi

Question

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Topics

More questions from this topic