Karbon ve oksijen döngüsü içerisinde madde geçişine neden olan aşağıdaki doğal süreçleri, bu süreçlerin döngü üzerindeki temel fonksiyonları ve etkileriyle eşleştiriniz.
- Fitoplanktonların güneş ışığı yardımıyla besin üretmesiAtmosferdeki serbest oksijen miktarını artırırken karbondioksit tüketimine yol açar.
- Kireç taşlarının yüksek sıcaklık ve kimyasal çözünme ile ayrışmasıLitosferde bağlı bulunan inorganik karbonun gaz formunda atmosfere salınmasını sağlar.
- Deniz kabuklularının kabuk ve iskelet yapımı gerçekleştirmesiHidrosferdeki çözünmüş karbonatları bünyesine alarak karbonun organik/inorganik yolla çökelmesini başlatır.
- Ölü organik maddelerin toprak altında milyonlarca yıl oksijensiz ortamda kalmasıOrganik kökenli karbonun litosfer derinliklerinde çok uzun süreler boyunca depolanmasını (karbon yutağı) sağlar.
Answer
Eşleştirmeler şu şekildedir: Fitoplanktonların besin üretmesi -> Atmosferdeki serbest oksijen miktarını artırırken karbondioksit tüketimine yol açar; Kireç taşlarının ayrışması -> Litosferde bağlı bulunan inorganik karbonun gaz formunda atmosfere salınmasını sağlar; Deniz kabuklularının kabuk yapması -> Hidrosferdeki çözünmüş karbonatları bünyesine alarak karbonun çökelmesini başlatır; Ölü organik maddelerin kömürleşmesi -> Organik kökenli karbonun litosfer derinliklerinde uzun süreler boyunca depolanmasını sağlar.
Fotosentez yapan birincil üreticiler karbonu tüketip oksijeni artırır. Kayaçlardaki inorganik karbonun (kalker) ayrışması gaz halinde atmosfere karbon verir. Sudaki çözünmüş karbonatların canlılar tarafından kabuk yapımında kullanılması sudan karbonun çökelmesini sağlar. Kömürleşme ise karbonun litosferde milyonlarca yıl depolanmasını sağlayan bir yutaktır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Karbon ve Oksijen Döngülerindeki Süreçler, Küreler Arası Geçiş ve Yutak/Kaynak Alanları
Estimated Time:2m 0s