Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Madenler ve Madencilik Faaliyetleri

Türkiye'de metalürji (maden işleme) tesislerinin yer seçiminde ham maddeye yakınlık, enerji kaynağına yakınlık ve ulaşım (liman/demiryolu) imkanları gibi farklı coğrafi faktörler belirleyici olmuştur. Aşağıda verilen tesis/işletmeleri, bu tesislerin kuruluş yerlerinin belirlenmesindeki temel coğrafi gerekçelerle eşleştiriniz.

  • Bakır (Samsun İzabe Tesisi)Ham maddenin bölgeye dışarıdan taşınmasına karşın, liman ve gelişmiş demiryolu bağlantısı sayesinde ulaşım kolaylığı tercih sebebi olmuştur.
  • Demir (Karabük Demir-Çelik Fabrikası)Bölgede yeterli maden rezervi bulunmamasına ra��men, demir-çelik eritme işleminde yüksek ısı sağlayan taş kömürü yataklarına yakınlık (enerji kaynağı) belirleyici olmuştur.
  • Boksit (Seydişehir Alüminyum Tesisleri)Madenin çıkarıldığı alan ile işlendiği tesisin aynı yerde bulunmasıyla hem ham maddeye yakınlık hem de entegre tesis avantajı hedeflenmiştir.
  • Krom (Elazığ Ferro-Krom Fabrikası)Bölgedeki zengin yatakların varlığına bağlı olarak tesisin yer seçiminde doğrudan ham madde kaynağına yakınlık esas alınmıştır.

Answer

Bakır (Samsun İzabe Tesisi) - Ulaşım kolaylığı; Demir (Karabük Demir-Çelik Fabrikası) - Enerji kaynağına yakınlık; Boksit (Seydişehir Alüminyum Tesisleri) - Hem ham madde hem entegre tesis; Krom (Elazığ Ferro-Krom Fabrikası) - Ham maddeye yakınlık
Eşleştirmelerin tamamı doğru yapılmıştır. Bakır (Samsun) ulaşım/liman gerekçesiyle, Demir (Karabük) taş kömürüne dayalı enerji kaynağı gerekçesiyle, Boksit (Seydişehir) hem ham madde hem entegre tesis gerekçesiyle, Krom (Elazığ) ise doğrudan ham maddeye yakınlık gerekçesiyle kurulmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Samsun İzabe Tesisi'nde işlenen bakırın kaynağını ve tesisin yer seçim nedenini analiz etmek.
Samsun liman ve demiryolu ulaşımı sayesinde ham maddeyi kolayca ithal/ihraç edebilir ve diğer Karadeniz illerinden taşıyabilir. Bu nedenle ulaşım kolaylığı ile eşleşir.
Ulaşım faktörünün maden işleme tesislerinin kuruluşundaki rolünü anlamak.
2
Karabük Demir-Çelik Fabrikası'nın kuruluş nedenini belirlemek.
Karabük ve çevresinde demir madeni çıkarılmamasına rağmen, Zonguldak'taki taş kömürüne yakın olması sebebiyle tesis buraya kurulmuştur. Bu nedenle enerji kaynağına yakınlık ile eşleşir.
Enerji kaynağının ağır sanayi tesislerinin konumlandırılmasındaki önemini kavramak.
3
Seydişehir Alüminyum Tesisleri'nin özelliğini incelemek.
Seydişehir'de çıkarılan boksit madeni yine aynı yerdeki tesiste işlenerek alüminyuma dönüştürülür. Bu durum ham maddeye yakınlık ve tek entegre tesis olma özelliği ile eşleşir.
Ham maddeye yakınlığın taşıma maliyetlerini azaltmadaki rolünü görmek.
4
Elazığ Ferro-Krom Fabrikası'nın kurulma gerekçesini belirlemek.
Elazığ (Guleman) zengin krom yataklarına sahip olduğu için tesis doğrudan ham madde kaynağının yakınına kurulmuştur. Bu nedenle doğrudan ham madde kaynağına yakınlık ile eşleşir.
Rezerv miktarı yüksek olan alanlarda sanayi tesisi kurarak lojistik maliyetlerini düşürme mantığını açıklamak.

Key Concept

Türkiye'deki metalürji tesislerinin yer seçimini etkileyen coğrafi faktörler
Rate this question