Fosil yakıtlar, milyonlarca yıl önce ya��amış bitki ve hayvan kalıntılarının havasız ortam… — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi)

Fosil yakıtlar, milyonlarca yıl önce ya��amış bitki ve hayvan kalıntılarının havasız ortamda, yüksek basınç ve sıcaklık altında kimyasal değişime uğramasıyla oluşur. Kömürleşme süreci; turba, linyit, taş kömürü ve antrasit olmak ��zere sırasıyla gerçekleşen aşamalardan oluşur.

Aşağıdaki tabloda, üç farklı kömür örneğinin ( $X$ , $Y$ ve $Z$ ) laboratuvar analizleri sonucu belirlenen bazı özellikleri verilmiştir:

Kömür Örneği	Kütlece Karbon ( $\%$ )	Nem Oranı ( $\%$ )	Uçucu Madde Oranı ( $\%$ )
$X$	$65$	$30$	$45$
$Y$	$92$	$3$	$5$
$Z$	$82$	$8$	$20$

Buna göre, bu kömür örnekleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A
Jeolojik yaşları arasındaki ilişki $X > Z > Y$ şeklindedir.
B
Eşit kütlelerinin tam yanmasıyla elde edilebilecek ısı enerjisi miktarı en az olanı $Y$ örneğidir.
C
Eşit kütlelerinin tam verimle yanması sonucu çevreye salınan kükürtlü gaz emisyonu ve kül miktarı en fazla olanı $Y$ örneğidir.
$Z$ örneği, demir-çelik sanayisinde demir cevherinin indirgenmesinde kullanılan ve koklaşma özelliği yüksek olan taş kömürü sınıfındadır.Answer
E
Kömürleşme derecesi en yüksek olan $X$ örneği, Türkiye'de rezervi en fazla olan kömür türüdür.

Answer

Z örneğinin demir-çelik sanayisinde demir cevherinin indirgenmesinde kullanılan ve koklaşma özelliği yüksek olan taş kömürü sınıfında olduğunu belirten ifade doğrudur.

Doğru seçenekte belirtildiği gibi, Z örneği karbon ve nem analizlerine göre taş kömürü sınıfında yer alır. Taş kömürü, yüksek ısı verimi ve koklaşabilme özelliği sayesinde demir-çelik sanayisinde demir cevherini indirgemek amacıyla kullanılan kok kömürü eldesinde birincil ham madde olarak kullanılır.

Step-by-Step Solution

Kömür örneklerinin kütlece karbon, nem ve uçucu madde yüzdelerine bakılarak kömür türlerinin teşhis edilmesi.

X örneği

%65

karbon ve

%30

nem oran�� ile linyit; Y örneği

%92

karbon ve

%3

nem oranı ile antrasit; Z örneği ise

%82

karbon ve

%8

nem oranı ile taş kömürü sınıfındadır.

Kömürleşme sürecinde turba -> linyit -> taş kömürü -> antrasit sırası takip edildikçe karbon yüzdesi artar, nem ve uçucu madde oranları azalır.

Kömürleşme derecesi ve karbon yüzdesi ile jeolojik yaş arasındaki ilişkinin kurulması.

Jeolojik yaş sıralaması

Y > Z > X

şeklindedir.

Antrasit (Y) en yaşlı kömür türüyken, linyit (X) jeolojik olarak en genç kömürleşme aşamalarından biridir.

Birim kütle başına yanma sonucu açığa çıkan ısı enerjisinin (ısıl değer) karşılaştırılması.

Isıl değer sıralaması

Y > Z > X

şeklindedir.

Karbon oranı arttıkça ve nem oranı azaldıkça yanma verimi ve birim kütleden elde edilen ısı miktarı artar.

Taş kömürünün endüstriyel kullanım alanlarının analiz edilmesi.

Taş kömürü (Z), demir-çelik metalurjisinde koklaştırılarak yüksek fırınlarda demir cevherini indirgemek amacıyla kullanılır.

Yüksek fırınlarda hem ısı kaynağı hem de karbonmonoksit (

CO

) gazı üreterek demir oksitleri indirgeyecek kok kömürü eldesine en uygun olan kömür türü taş kömürüdür.

Key Concept

Kömürleşme Derecesine Göre Kömür Tiplerinin Fiziksel, Kimyasal ve Endüstriyel Özellikleri

Estimated Time:3m 0s

Question

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Topics

More questions from this topic