Yoğun egzersiz yapmakta olan bir bireyin doku kılcallarından geçmekte olan kanda, karbondi… — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi)

Yoğun egzersiz yapmakta olan bir bireyin doku kılcallarından geçmekte olan kanda, karbondioksitin ( $CO_2$ ) bikarbonat iyonları şeklinde taşınması sürecinde gerçekleşen aşağıdaki olayları, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

1Karbondioksitin doku sıvısından alyuvar hücresinin içine difüzyonla girmesi
2Karbonik anhidraz enziminin katalizörlüğünde su ( $H_2O$ ) ve karbondioksitin ( $CO_2$ ) birleşmesi
3Karbonik asit ( $H_2CO_3$ ) molekülünün hidrojen ( $H^+$ ) ve bikarbonat ( $HCO_3^-$ ) iyonlarına ayrışması
4Bikarbonat ( $HCO_3^-$ ) iyonlarının alyuvardan plazmaya çıkması ve hidrojen ( $H^+$ ) iyonlarının hemoglobine ( $Hb$ ) bağlanması

Answer

Doku kılcallarında karbondioksit taşınma sırası: Karbondioksitin alyuvara girişi, karbonik asit sentezi, asidin iyonlaşması ve iyonların ayrılması şeklindedir.

Karbondioksit dokulardan kana geçtiğinde, büyük bir kısmı (%70) alyuvarlara girer. Burada karbonik anhidraz enzimi ile suyla birleşip karbonik aside dönüşür. Ardından iyonlaşarak hidrojen ve bikarbonata ayrılır. Bikarbonat plazmaya geçerek akciğerlere taşınırken, hidrojenler kanın asitliğini bozmamak için hemoglobin tarafından tutulur. Bu nedenle sıralama; gazın girişi, sentez, iyonlaşma ve ayrılma şeklindedir.

Step-by-Step Solution

Karbondioksitin hücre içine alınması

Doku hücrelerinde solunum sonucu oluşan

CO_2

, derişim farkı nedeniyle doku sıvısından kılcal damara ve oradan alyuvar içine difüzyonla geçer.

Reaksiyonların gerçekleşebilmesi için substratın alyuvar içindeki enzimlerle buluşması gerekir.

Karbonik asit oluşumu

Alyuvar içindeki

CO_2

, su (

H_2O

) ile karbonik anhidraz enzimi kontrolünde birleşerek

H_2CO_3

oluşturur.

Karbondioksitin suda çözünürlüğü sınırlı olduğundan kimyasal dönüşüm gereklidir.

İyonlaşma

H_2CO_3

, kararsız bir yapı olduğundan

H^+

HCO_3^-

iyonlarına ayrışır.

Bikarbonat iyonu, karbondioksitin kanda taşınma kapasitesini artıran ana formdur.

Ürünlerin ayrılması ve tamponlanma

HCO_3^-

plazmaya difüze olur,

H^+

iyonları ise hemoglobin (

Hb

) tarafından bağlanarak

HbH

kompleksini oluşturur.

Hidrojen iyonlarının serbest kalması kan pH'ını tehlikeli düzeyde düşüreceği için hemoglobin tampon görevi görür.

Key Concept

Kandaki Karbondioksit Taşınma Mekanizmaları

Question

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Topics

More questions from this topic