Question

Difficulty: MediumBilgi Felsefesi (Epistemoloji)

Gazâlî, *El-Münkızu mine'd-Dalâl* adlı eserinde bilgi arayışını anlatırken önce duyulara güvendiğini fakat duyuların kendisini yanılttığını (örneğin yıldızların gözümüze küçük görünmesine rağmen aklen çok daha büyük olduklarını) belirtir. Ardından akla yönelir; ancak aklın da duyular gibi kendi sınırları içinde bir yanılsamaya düşüp düşmediğinden emin olamaz ve derin bir şüpheye düşer. En nihayetinde bu şüphe zincirini kıran şey, aklın kendi çabası değil, Tanrı'nın kalbine akıttığı bir "nur" olur.

Bu parçaya göre Gazâlî'nin bilgi anlayışı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. A
    Duyuların aldatıcılığına karşılık, aklın doğuştan getirdiği ilkeler ve mantıksal çıkarımlar sayesinde kesin bilgiye ulaşılabileceğini öne sürer.
  2. B
    Zihnin doğuştan boş bir levha olduğunu ve kesin bilgiye ulaşmak için dış dünyadan gelen duyusal verilerin tek kaynak olduğunu savunur.
  3. C
    Mantıksal çıkarımlara dayanan rasyonel felsefenin, insanı nihai hakikate ve bilgeliğe (hikmete) ulaştıran en yetkin yol olduğunu ileri sürer.
  4. Duyusal deneyimin ve akıl yürütmenin sınırlarını aşarak, kesin bilginin ancak doğrudan ve vasıtasız bir sezgiyle (kalp gözüyle) elde edilebileceğini savunur.Answer
  5. E
    Zihnin dışındaki nesnel gerçekliğin, akılda oluşan doğruluk kavramıyla tamamen ��zdeş olduğunu ve bilginin dış dünyadaki nesnelere uygunluğuyla doğrudan doğrulandığını iddia eder.

Answer

Duyusal deneyimin ve akıl y��rütmenin sınırlarını aşarak, kesin bilginin ancak doğrudan ve vasıtasız bir sezgiyle (kalp gözüyle) elde edilebileceğini savunan seçenek doğrudur.
Parçaya göre Gazâlî, duyuların ve aklın tek başına kesin bilgi veremeyeceğini ve insanı şüpheye düşüreceğini savunur. Şüpheyi aşan ve kesin bilgiye ulaştıran yegane unsurun ise Tanrı'nın kalbe akıttığı bir nur olduğunu belirtir. Bu durum, kesin bilginin duyusal ve rasyonel sınırların ötesinde, doğrudan ve vasıtasız bir sezgiyle (kalp gözüyle) elde edilebileceğini gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Parçada verilen metni analiz ederek Gazâlî'nin duyular ve akıl hakkındaki eleştirilerini belirlemek.
Duyuların insanı yanılttığı, aklın da kendi sınırları içinde yanılsamalardan uzak kalamayacağı ve bu durumun şüphe doğurduğu sonucuna ulaşılır.
Gazâlî'nin bilgi kaynaklarına yönelik epistemolojik eleştirisini anlamak için ilk aşamadır.
2
Gazâlî'nin bu şüphe durumundan nasıl kurtulduğunu ve kesin bilgiye nasıl ulaştığını tespit etmek.
Şüphenin akıl yoluyla değil, Tanrı'nın kalbe akıttığı bir nur ile aşıldığı ve kesin bilgiye sezgisel yolla ulaşıldığı belirlenir.
Düşünürün epistemolojideki özgün konumunu (Sezgicilik/Entüisyonizm) belirlemek için gereklidir.
3
Belirlenen bu nitelikleri seçeneklerle karşılaştırıp rasyonalist, empirist ve diğer hatalı yaklaşımları eleyerek doğru yargıya ulaşmak.
Duyusal deneyimin ve aklın sınırlarını aşan kesin bilginin sezgi (kalp gözü) ile elde edildiğini belirten seçeneğin doğru olduğu belirlenir.
Doğru epistemolojik akımın tanımını yaparak soruyu çözüme kavuşturmak.

Key Concept

Sezgicilik (Entüisyonizm)
Estimated Time:2m 0s
Rate this question