Examkin

Question

Difficulty: Very hardPsikolojide Ekoller ve Yaklaşımlar

Bir psikoloji kongresinde panik bozukluğun etiyolojisi (kökeni) ve sağaltımı (tedavisi) üzerine tartışan iki klinik psikoloğun görüşleri şu şekildedir:

I. Klinik Psikolog: "Kişinin kalabalık alanlardan kaçınması, geçmişte bu ortamlarda yaşadığı fizyolojik uyarılma ile ortam uyarıcılarının klasik koşullanma yoluyla eşleşmesinden kaynaklanır. Bu patolojiyi ortadan kaldırmak için kişinin aşamalı olarak uyarıcıya maruz bırakılması ve böylece eski uyarıcı-tepki bağının sönmesi sağlanmalıdır."

II. Klinik Psikolog: "Bireyin kaçınma davranışı, sadece dışsal uyarıcıların mekanik bir sonucu değildir. Birey kalabalık alana girdiğinde, 'Buradan çıkamayacağım, kontrol��mü kaybedeceğim ve öleceğim' gibi felaketleştirici otomatik düşünceleri üreten işlevsiz şemalar devreye girer. Sağaltım, uyarıcının kendisine değil, bu zihinsel temsil ve anlamlandırma süreçlerinin yeniden yapılandırılmasına odaklanmalıdır."

Bu iki psikoloğun teorik açıklamaları ve yöntemleri göz önünde bulundurulduğunda, savundukları psikolojik yaklaşımlarla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. I. psikoloğun yaklaşımı insan zihnini 'kara kutu' olarak görerek sadece doğrudan gözlemlenebilen süreçleri inceleyen davranışçılığa; II. psikoloğun yaklaşımı ise insanı bilgiyi aktif biçimde işleyen bir sistem olarak ele alan bilişsel ekole dayanır.Answer
  2. B
    I. psikolog, uyarıcılar arasındaki bağı zihinsel çağrışımlarla açıkladığı için bilişsel yaklaşımı; II. psikolog ise şemaların davranışsal dışavurumunu kontrol etmeyi amaçladığı için davranışçı ekolü savunmaktadır.
  3. C
    I. psikolog davranışçı yaklaşımın ilkelerini uygularken; II. psikolog bireyin özgür iradesini, kendini gerçekleştirme potansiyelini ve öznel yaşantılarını merkeze alarak hümanistik yaklaşımı benimsemiştir.
  4. D
    I. psikolog bilincin ögelerini içebakış yöntemiyle incelemeyi öneren yapısalcılığı; II. psikolog ise zihnin çevreye uyum sağlama işlevlerini ele alan işlevselciliği (fonksiyonalizm) temsil etmektedir.
  5. E
    Her iki psikolog da davranışları açıklarken zihnin parçalara bölünemez, organize bir bütün olduğunu ve algının bu bütünlüğe göre şekillendiğini savunan Gestalt ekolünü temel almaktadır.

Answer

I. psikoloğun yaklaşımı insan zihnini 'kara kutu' olarak görerek sadece doğrudan gözlemlenebilen süreçleri inceleyen davranışçılığa; II. psikoloğun yaklaşımı ise insanı bilgiyi aktif biçimde işleyen bir sistem olarak ele alan bilişsel ekole dayanır.
I. klinik psikoloğun vaka analizinde kullandığı 'uyarıcı-tepki bağı', 'klasik koşullanma' ve 'sönme' gibi kavramlar tamamen gözlenebilir ve ölçülebilir davranışlara odaklanan Davranışçı Yaklaşım'ı (Behaviorizm) temsil eder. Davranışçılık, zihinsel süreçleri doğrudan gözlenemediği için bilimsel incelemenin dışına iter ve zihni bir 'kara kutu' olarak görür. II. klinik psikoloğun 'otomatik düşünceler', 'bilişsel şemalar' ve 'zihinsel anlamlandırma' süreçlerine yaptığı vurgu ise insan zihnini bilgisayar benzeri aktif bir bilgi işleme sistemi olarak gören Bilişsel Yaklaşım'ı temsil eder. Bu nedenle ilk uzmanın davranışçı, ikinci uzmanın bilişsel yaklaşıma dayandığını belirten seçenek doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
I. Klinik Psikoloğun açıklamasını kuramsal açıdan analiz etmek
I. psikolog; 'fizyonolojik uyarılma', 'koşullanma', 'maruz bırakma' ve 'uyarıcı-tepki bağı' gibi kavramlara odaklanmıştır.
Bu kavramlar, doğrudan gözlenebilen uyarıcı ve tepkilere odaklanan, zihni nesnel olarak incelenemeyeceği gerekçesiyle bir 'kara kutu' kabul eden davranışçı yaklaşıma (behaviorizm) aittir.
2
II. Klinik Psikoloğun açıklamasını kuramsal açıdan analiz etmek
II. psikolog; 'otomatik düşünceler', 'felaketleştirici bilişsel şemalar' ve 'anlamlandırma süreçleri' kavramlarını kullanmıştır.
Bu kavramlar, insanın uyarıcıları doğrudan almak yerine zihninde aktif bir biçimde işlediğini savunan bilişsel yaklaşıma aittir.
3
Ekollerin temel tezlerini ve metodolojilerini karşılaştırarak doğru seçeneğe ulaşmak
I. psikoloğun davranışçı, II. psikoloğun bilişsel yaklaşıma dayandığını doğru ifade eden seçeneğin belirlenmesi.
Soruda her iki psikoloğun teorik çerçevelerinin birbirini nasıl nitelediği ve metodolojik olarak nasıl ayrıştığı sorulmaktadır.

Key Concept

Psikolojide Davranışçı ve Bilişsel Yaklaşımların Metodolojik ve Teorik Farklılıkları
Estimated Time:2m 30s
Rate this question

Topics

Psikolojide Ekoller ve Yaklaşımlar

More questions from this topic