Kanun-i Esasi’de 1909 yılında yapılan anayasa değişiklikleri ile bu değişikliklerin Osmanlı devlet yapısı ve toplumsal yaşam üzerindeki hukuki/siyasi sonuçlarını doğru şekilde eşleştiriniz.
- Padişahın kanun teklifleri için önceden izin (istizan) verme yetkisinin kaldırılarak meclis üyelerine doğrudan kanun teklif etme hakkının tanınmasıSarayın yasama süreci üzerindeki mutlak vesayetinin sonlandırılarak meclisin kanun yapma iradesinin bağımsızlaştırılması
- Bakanlar Kurulunun (Heyet-i Vükela) padişah yerine Meclis-i Mebusana karşı sorumlu tutulması ve meclisten güvenoyu alma şartı getirilmesiYürütmenin yasama organı tarafından denetlenebilmesiyle meclis üstünlüğüne dayalı parlamenter sisteme geçişin sağlanması
- Padişahın meclisi fesih yetkisinin sınırlandırılması ve meclisin kapatılması durumunda üç ay içinde seçimlerin yenilenmesinin zorunlu kılınmasıYürütmenin keyfî kararlarına karşı yasama meclisinin sürekliliğinin ve anayasal mevcudiyetinin güvence altına alınması
- Padişaha polis soruşturmasıyla kişileri sürgüne gönderme yetkisi veren Kanun-i Esasi'nin 113. maddesinin ilgili hükmünün yürürlükten kaldırılmasıKişi hak ve hürriyetlerinin güvenceye alınarak padişahın yargısız cezalandırma ve idari sürgün yetkisinin sonlandırılması
Answer
Doğru eşleşmeler şu şekildedir: Kanun teklifi izninin kaldırılması yasama özerkliğine (sağdaki son ifade), Bakanlar Kurulunun meclise sorumluluğu parlamenter sistem denetimine (sağdaki ikinci ifade), fesih yetkisinin sınırlandırılması yasama organının sürekliliğine (sağdaki üçüncü ifade), sürgün yetkisinin kaldırılması ise kişi haklarının korunmasına (sağdaki ilk ifade) karşılık gelir.
Yasama, yürütme ve yargı güçlerinin dengelenmesi temelinde yapılan 1909 değişiklikleri; kanun teklifinde padişahın iznini kaldırarak yasama özerkliğini (sağdaki son ifade), Bakanlar Kurulunun sorumluluğunu meclise vererek parlamenter denetimi (sağdaki ikinci ifade), fesih şartını sınırlandırarak yasama sürekliliğini (sağdaki üçüncü ifade) ve 113. maddedeki sürgün yetkisini kaldırarak da kişi hak ve hürriyetlerini (sağdaki ilk ifade) güvence altına almıştır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
1876 Kanun-i Esasi ve 1909 Değişiklikleri Karşılaştırması
Estimated Time:2m 0s