Beş karbonlu açık zincirli monoalkenler olan X, Y ve Z bileşikleri ile ilgili aşağıdaki bi… — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi)

Beş karbonlu açık zincirli monoalkenler olan $X$ , $Y$ ve $Z$ bileşikleri ile ilgili aşağıdaki bilgiler veriliyor:

- $X$ bileşiği cis-trans (geometrik) izomeri gösterirken, $Y$ ve $Z$ bileşikleri bu izomeriyi göstermez.
- $Y$ bileşiğine asidik ortamda su ( $H_2O$ ) katıldığında oluşan kararlı ana ürün bir tersiyer (üçüncül) alkoldür.
- $Z$ bileşiği, dallanmamış (düz zincirli) bir yapıya sahiptir.

Buna göre $X$ , $Y$ ve $Z$ bileşiklerinin IUPAC sistemine göre adları aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

A
$X$ : 1-penten, $Y$ : 2-metil-2-büten, $Z$ : 2-penten
B
$X$ : 2-penten, $Y$ : 3-metil-1-büten, $Z$ : 2-metil-2-büten
$X$ : 2-penten, $Y$ : 2-metil-2-büten, $Z$ : 1-pentenAnswer
D
$X$ : 2-metil-2-büten, $Y$ : 2-penten, $Z$ : 1-penten
E
$X$ : 2-penten, $Y$ : 2-metil-1-büten, $Z$ : 3-metil-1-büten

Answer

X bileşiğinin 2-penten, Y bileşiğinin 2-metil-2-büten, Z bileşiğinin ise 1-penten olduğu seçenek doğrudur.

Verilen bilgilere göre; 2-penten cis-trans izomerisi gösteren beş karbonlu açık zincirli monoalkendir (

X

). 2-metil-2-büten bileşiği çift bağ karbonunda iki özdeş metil grubu taşıdığından cis-trans izomerisi göstermez ve Markovnikov kuralına göre su katılmasıyla tersiyer bir alkol olan 2-metil-2-butanol bileşiğini oluşturur (

Y

). 1-penten ise dallanmamış düz zincirli bir yapıya sahiptir ve çift bağlı uç karbonunda iki hidrojen taşıdığından cis-trans izomerisi göstermez (

Z

). Bu durum doğru seçenekteki eşleştirmeyle tam olarak uyuşmaktadır.

Step-by-Step Solution

Beş karbonlu açık zincirli monoalkenlerin (

C_5H_{10}

) tüm izomerlerini yazarak yapılarını belirlemek.

Olası izomerler: 1-penten, 2-penten, 2-metil-1-büten, 2-metil-2-büten ve 3-metil-1-büten'dir.

Verilen özellikleri sağlayan doğru bileşikleri bu izomer havuzundan seçebilmek için yapıları bilmemiz gerekir.

Cis-trans izomerisi gösterebilme şartını çift bağ karbonlarına bağlı gruplara bakarak incelemek.

Çift bağ karbonlarından birine bile iki aynı grup bağlıysa cis-trans izomerisi görülmez. 2-penten (

CH_3-CH=CH-CH_2-CH_3

) cis-trans gösterir (

X

). Diğer izomerler (1-penten, 2-metil-1-büten, 2-metil-2-büten, 3-metil-1-büten) ise göstermez.

X

bileşiğinin cis-trans gösterdiği,

Y

Z

'nin ise göstermediği belirtilmiştir.

Cis-trans göstermeyen izomerlerin (

Y

adayı) asidik ortamda su katılması (hidrasyon) tepkimesini Markovnikov kuralına göre analiz etmek.

2-metil-2-büten (

CH_3-C(CH_3)=CH-CH_3

) ve 2-metil-1-büten (

CH_2=C(CH_3)-CH_2-CH_3

) bileşiklerine su (

H-OH

) katıldığında, hidrojen atomu hidrojeni çok olan karbona, hidroksil (

-OH

) grubu ise hidrojeni az olan çift bağ karbonuna bağlanarak tersiyer alkol olan 2-metil-2-butanol'ü oluşturur. Dolayısıyla

Y

bu iki bileşikten biri olmalıdır.

Y

bileşiğinin su katılmasıyla kararlı bir tersiyer alkol oluşturduğu verilmiştir.

Z

bileşiğinin düz zincirli (dallanmamış) olma ve cis-trans göstermeme şartını de��erlendirmek.

5 karbonlu düz zincirli alkenler 1-penten ve 2-penten'dir. 2-penten cis-trans gösterdiğinden, cis-trans göstermeyen düz zincirli tek alken olan 1-penten

Z

bileşiğidir.

Z

bileşiğinin dallanmamış yapıda olduğu ve cis-trans göstermediği bilgisiyle bu sonuca ulaşılır.

Bulunan bileşikleri seçeneklerle eşleştirmek.

X

: 2-penten,

Y

: 2-metil-2-büten,

Z

: 1-penten olarak belirlenir.

T��m kriterleri eksiksiz karşılayan tek eşleştirme bu sıralamadır.

Key Concept

Alkenlerde cis-trans izomerisi şartı, IUPAC adlandırması, dallanma kavramı ve Markovnikov kuralına göre su katılmasıyla alkol eldesi.

Estimated Time:2m 0s

Question

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Topics

More questions from this topic