Examkin

Question

Difficulty: Very hardDolaşım ve Lenf Sistemleri

İnsan vücudundaki sistemik dolaşım ve lenf dolaşımında görev yapan bazı damarlar ile bu damarların belirli fizyolojik koşullardaki karakteristik özellikleri aşağıda listelenmiştir.

Buna göre, sol sütunda verilen damarları sağ sütunda verilen doğru fizyolojik özellikleriyle eşleştiriniz.

  • Kapı toplardamarıSindirim sonrası glikoz ve amino asit gibi suda çözünen besin monomerlerinin derişiminin en yüksek olduğu, iki kılcal damar ağı arasında yer alan damardır.
  • Karaciğer üstü toplardamarıAçlık durumunda glikoz derişimi sindirim kanalından gelen damara göre daha yüksek olan ve ornitin döngüsü ürünü olan ürenin en yoğun bulunduğu damardır.
  • Böbrek toplardamarıSağlıklı bir insanda üre derişiminin en düşük olduğu ve böbrekten çıkan, karbondioksit (CO2CO_2) oranı yüksek deoksijenize kanı taşıyan damardır.
  • Göğüs lenf kanalıİnce bağırsaktan emilen şilomikronların, lenf sıvısı içinde sol köprücük altı toplardamarına ulaştırılmasını sağlayan ve lenfatik sistemin en büyük toplama damarı olan yapıdır.

Answer

Kapı toplardamarı ile iki kılcal damar ağı arasında bulunan ve toklukta monomerce zengin olan damar özelliği; Karaciğer üstü toplardamarı ile açlıkta glikoz veren ve üre derişimi en yüksek olan damar özelliği; Böbrek toplardamarı ile üre derişimi en düşük ve karbondioksitçe zengin olan damar özelliği; Göğüs lenf kanalı ile şilomikron taşıyan ve lenfatik sistemin en büyük toplama damarı olan yapı özelliği eşleşir.
Sol sütundaki damarların işlevleri ve taşıdıkları kanın metabolik bileşenleri incelendiğinde; kapı toplardamarı iki kılcal ağ arasında yer alıp sindirim sonrası suda çözünen besinleri taşır. Karaciğer üstü toplardamarı açlıkta glikoz sağlar ve en yüksek üre derişimine sahiptir. Böbrek toplardamarı üre derişimi en düşük damardır. Göğüs lenf kanalı ise lenfatik sistemin en büyük toplama damarı olup şilomikron taşır.

Step-by-Step Solution

1
Kapı toplardamarının özelliklerini analiz etmek
Kapı toplardamarı, sindirim organlarından (mide, bağırsak, pankreas vb.) gelen kanı karaciğere taşır. Bu nedenle iki kılcal damar yatağı (sindirim organ�� kılcalları ve karaciğer kılcalları) arasındadır. Yemek sonrasında (toklukta) emilen suda çözünen besin monomerleri (glikoz, amino asit) en yüksek oranda bu damarda bulunur.
Sindirim sistemi organlarından emilen besinlerin karaciğerde işlenmeden önce buraya ulaştırılması gerekir.
2
Karaciğer üstü toplardamarının özelliklerini analiz etmek
Karaciğer üstü toplardamarı, karaciğerde üretilen ürenin kana karıştığı ilk damardır. Karaciğer amonyağı ornitin döngüsü ile üreye çevirir, bu yüzden bu damardaki üre derişimi vücuttaki en yüksek değerdedir. Ayrıca uzun süreli açlıkta karaciğer glikojen depolarını yıkarak veya diğer organik moleküllerden glikoz sentezleyerek kana verir; bu durumda karaciğer üstü toplardamarındaki glikoz seviyesi kapı toplardamarından daha yüksek olur.
Karaciğer, vücudun glikoz homeostasisini ve üre sentezini kontrol eden ana organdır.
3
Böbrek toplardamarının özelliklerini analiz etmek
Böbrek atardamarı ile böbreğe gelen ürenin yaklaşık yarısı nefronlarda süzülerek idrarla atılır. Bu nedenle böbrekten süzülmüş olarak çıkan kanı taşıyan böbrek toplardamarında üre derişimi sistemik dolaşımdaki en düşük düzeydedir. Aynı zamanda böbrek hücrelerinin hücresel solunumu nedeniyle bu damardaki karbondioksit (CO2CO_2) miktarı fazladır ve deoksijenize kan taşır.
Böbreklerin temel görevi kanı süzerek üre gibi metabolik atıkları uzaklaştırmaktır.
4
Göğüs lenf kanalının özelliklerini analiz etmek
İnce bağırsaktan emilen yağ asitleri, gliserol ve yağda çözünen vitaminler (AA, DD, EE, KK), bağırsak epitelinde şilomikronlara dönüştürülür ve lenf kılcalları (peke sarnıcı vb.) ile toplanarak göğüs lenf kanalına iletilir. Göğüs lenf kanalı, vücudun alt kısımlarından gelen lenf sıvısını taşıyan ve lenfatik sistemin en büyük kanalı olup sol köprücük altı toplardamarına dökülür.
Yağ kökenli maddelerin emilimi ve taşınması lenf sistemi üzerinden gerçekleştirilir.

Key Concept

İnsan dolaşım ve lenf sistemindeki ana damarların taşıdıkları maddelerin (üre, glikoz, şilomikron) metabolik durumlara göre derişim farkları ve anatomik özellikleri.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question

Topics

Dolaşım ve Lenf Sistemleri

More questions from this topic