Question

Difficulty: HardDoğal Afetler ve Afet Yönetimi

Afet yönetimi; afetlerin önlenmesi ve zararlarının azaltılması amacıyla afet öncesinde, esnasında ve sonrasında yapılması gereken çalışmaların planlanması ve uygulanması sürecidir. Bu sürecin en kritik aşamalarından biri olan zarar azaltma (risk yönetimi) aşamasında, her bölgenin maruz kaldığı baskın afet türüne göre özel önlemler alınması gerekir.

Aşağıdaki haritada bazı alanlar numaralandırılarak gösterilmiştir.

Buna göre, haritada numaralandırılarak gösterilen alanlarda meydana gelebilecek olası doğal afetlerin zararlarını azaltmak amacıyla uygulanacak aşağıdaki planlamalardan hangisi yanlıştır?

  1. A
    I numaralı alanda, aktif fay hatlarına bağlı olarak gelişen deprem riskine karşı yapı stokunun deprem yönetmeliklerine uygun olarak güçlendirilmesi
  2. B
    II numaralı alanda, klimatolojik kökenli bir afet olan kuraklığın etkilerini en aza indirmek için modern sulama sistemlerinin kullan��lması ve suya az ihtiyaç duyan ürünlerin ekilmesi
  3. C
    III numaralı alanda, yaz musonlarına bağlı olarak yaşanan aşırı yağış ve sel riskini azaltmak için akarsu yataklarının ıslah edilmesi ve erken uyarı sistemlerinin aktif hâle getirilmesi
  4. D
    IV numaralı alanda, eğimli ve engebeli yamaçlarda görülebilecek heyelan riskini azaltmak için drenaj kanallarının açılması, istinat duvarlarının yapılması ve yamaç dengesinin korunması
  5. V numaralı alanda, okyanus tabanındaki sismik hareketler sonucu oluşabilecek tsunami riskini azaltmak amacıyla kıyı kuşağında rüzgar hızını kesen ağaçlandırma çalışmalarının yapılmasıAnswer

Answer

V numaralı alanda tsunami riskine karşı rüzgar hızını kesen ağaçlandırma çalışmalarının planlanması ifadesi yanlıştır.
Doğru cevap, tsunami dalgalarının oluşum mekanizması ile meteorolojik kökenli rüzgarlar arasında kurulan yanlış ilişkiyi tespit eden ifadedir. Tsunami, okyanus tabanındaki sismik (deprem), volkanik ya da heyelan gibi jeolojik kökenli olaylar sonucunda meydana gelen devasa dalgalardır. Bu dalgalar rüzgar etkisiyle oluşmadığı gibi, kıyıda rüzgar hızını kesmeye yönelik ağaçlandırma faaliyetleriyle engellenemez. Dolayısıyla bu alanda önerilen önlem, afetin kökeni ve karakteriyle uyuşmamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Haritadaki numaralı alanların coğrafi özelliklerini ve bu alanlarda etkili olan baskın doğal afet türlerini belirlemek.
I numaralı alan deprem (San Andreas Fayı), II numaralı alan kuraklık (Sahra Çölü), III numaralı alan sel ve taşkın (Muson Asyası), IV numaralı alan heyelan (And Dağları), V numaralı alan ise deprem ve tsunami (Endonezya/Güneydoğu Asya) riski taşımaktadır.
Afet yönetiminde zarar azaltma önlemlerinin belirlenebilmesi için öncelikle coğrafi alanın afet risk profilinin doğru analiz edilmesi gerekir.
2
Her alan için önerilen afet zarar azaltma planlamalarının, o afetin kökeni (jeolojik, klimatolojik, hidrolojik vb.) ve doğasıyla uyumlu olup olmadığını incelemek.
I, II, III ve IV numaralı alanlar için önerilen önlemler (yapı stoğu güçlendirme, damlama sulama/ürün seçimi, yatak ıslahı/erken uyarı, drenaj/istinat duvarı) afetlerin doğasıyla tamamen uyumludur. Ancak V numaralı alan için önerilen rüzgar perdesi/ağaçlandırma önlemi tsunami dalgalarını engellemede yetersiz ve ilgisizdir.
Afetlerin oluşum mekanizmaları (kökenleri), bunlara karşı alınacak önlemlerin niteliğini belirler.
3
V numaralı alandaki planlamanın hatalı olma nedenini detaylandırmak.
Tsunami jeolojik kökenli (sismik/tektonik) bir afettir; rüzgar ve fırtına gibi klimatolojik/meteorolojik olaylarla ilgisi yoktur. Rüzgar kesici ağaçlar tsunamiyi engelleyemez.
Soruda istenen yanlış planlamanın bilimsel gerekçesini ortaya koyarak doğru seçeneğe ulaşmak.

Key Concept

Doğal Afetlerin Kökenleri ve Afet Öncesi Zarar Azaltma Yöntemleri
Estimated Time:2m 30s
Rate this question