Bitki Biyolojisi

114 questions

Question 41Question

Diploid kromozom sayısı 2n=402n = 40 olan çiçekli bir bitki türünde, çiçek yapısı ve gametogenez süreçleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Mikrosporun mitoz geçirmesiyle oluşan ve tozlaşma sonrası polen tüpünde sperm çekirdeklerini üretecek olan generatif çekirdek n=20n = 20 kromozomludur.

Answer

Mikrosporun mitoz geçirmesiyle oluşan generatif çekirdeğin haploit olması ve döllenme sürecinde sperm çekirdeklerini oluşturması
Gamet oluşumu sırasında mikrosporlar haploit (nn) yapıdadır. Mikrosporun geçirdiği mitoz bölünme sonucu oluşan vejetatif ve generatif çekirdeklerin her biri de haploit olup n=20n=20 kromozom içerir. Generatif çekirdek daha sonra tozlaşma gerçekleşince polen tüpünde tekrar mitoz geçirerek iki adet sperm çekirdeğini oluşturur.

Step-by-Step Solution

1
Kromozom sayısını belirleme
n=20n = 20
2n=402n = 40 verildiği için haploit yapıdaki tüm hücre ve çekirdekler 20 kromozomludur.
2
Mikrosporogenez sürecini analiz etme
Polen oluşumu
Mikrospor ana hücresi (2n2n) mayozla mikrosporları (nn) oluşturur; mikrospor çekirdeği ise mitozla vejetatif ve generatif çekirdekleri (nn) oluşturur.
3
Megasporogenez sürecini analiz etme
Embriyo kesesi oluşumu
Megaspor ana hücresi (2n2n) mayoz geçirir, oluşan 4 hücreden 3'ü erir. Kalan fonksiyonel megaspor (nn) 3 mitozla 8 çekirdekli embriyo kesesini oluşturur.
4
Döllenme ürünlerini kontrol etme
Endosperm (3n3n)
Sperm (nn) + Polar çekirdekler (n+nn+n) birleşerek 3n=603n = 60 kromozomlu endospermi oluşturur.

Key Concept

Bitkilerde Gametogenez ve Ploidi Seviyeleri
Estimated Time:2m 0s
Question 42Question

2n=362n = 36 kromozomlu bir elma ağacının (dişi ebeveyn) çiçekleri, 2n=362n = 36 kromozomlu başka bir elma ağacından (erkek ebeveyn) gelen polenlerle tozlaşmıştır.

Buna göre, tozlaşma sonrası gerçekleşen polen tüpü oluşumu ve çift döllenme süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Döllenme sonucunda oluşan tohumun besi dokusunu (endosperm) oluşturan her bir hücre 54 kromozom taşırken, tohum kabuğu dişi ebeveyn ile aynı genetik yapıdadır.

Answer

Döllenme sonucunda oluşan endosperm hücreleri 54 kromozom taşır ve tohum kabuğu dişi ebeveynin dokularından geliştiği için onunla aynı genetik yapıdadır.
Çift döllenme sonucunda nn kromozomlu bir sperm çekirdeği ile n+nn+n yapısındaki iki polar çekirdeğin kaynaşmasıyla 3n3n kromozomlu (18×3=5418 \times 3 = 54) endosperm oluşur. Tohumun kabuk kısmı ise ana bitkinin integüment tabakasından mitozla geliştiği için ana bitkiyle tamamen aynı genetik yapıya sahiptir.

Step-by-Step Solution

1
Ebeveynlerin haploit kromozom sayısını bulma
n=18n = 18
Diploit bitki 2n=362n=36 olduğuna göre, mayoz sonucu oluşan polen (mikrospor) ve embriyo kesesi (megaspor) hücreleri haploit (n=18n=18) olur.
2
Çift döllenme mekanizmasını analiz etme
Sperm (nn) + Yumurta (nn) \rightarrow Zigot (2n2n); Sperm (nn) + 2 Polar Çekirdek (n+nn+n) \rightarrow Endosperm (3n3n)
Çiçekli bitkilerde iki ayrı döllenme olayı gerçekleşir.
3
Kromozom sayılarını hesaplama
Zigot/Embriyo: 3636 kromozom, Endosperm: 18×3=5418 \times 3 = 54 kromozom.
Endosperm triploit bir dokudur.
4
Tohum kabuğunun kökenini belirleme
Tohum kabuğu \rightarrow Dişi ebeveynin diploit dokusu (2n=362n=36).
Tohum kabuğu (testa), tohum taslağını saran ve ana bitkiye ait olan integüment tabakasından gelişir, döllenme ürünü değildir.

Key Concept

Çift Döllenme ve Tohum Yapılarının Kökeni
Question 43Question

Angiospermlerde (kapalı tohumlu bitkiler) tozlaşmanın ardından gerçekleşen çift döllenme sürecine dair bazı basamaklar aşağıda karışık olarak verilmiştir.

Bu olayların, tozlaşmadan itibaren başlayarak tohum oluşumu öncesine kadar gerçekleşme sırasını mantıksal bir dizilim oluşturacak şekilde düzenleyiniz.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Sıralama; polen tanesinin stigmaya tutunması, polen tüpünün oluşmaya başlaması, tüp içinde sperm çekirdeklerinin mitozla üretilmesi, tüpün kemotropizma ile mikropile ulaşması ve nihayetinde sperm çekirdeklerinin embriyo kesesindeki hücrelerle kaynaşarak çift döllenmeyi gerçekleştirmesi şeklindedir.
Doğru sıralama, önce polenin stigmaya ulaşması (tozlaşma), ardından vejetatif çekirdeğin polen tüpünü oluşturması, tüp uzarken generatif çekirdeğin mitozla sperm çekirdeklerini üretmesi, tüpün kemotropizma ile mikropile doğru büyümesi ve son olarak sperm çekirdeklerinin embriyo kesesine girerek çift döllenmeyi gerçekleştirmesi adımlarını takip eder.

Step-by-Step Solution

1
Tozlaşmanın gerçekleşmesi
Polen tanesi stigmaya ulaşır ve buradaki salgılar sayesinde çimlenme başlar.
Sürecin başlaması için polenin dişi organa fiziksel olarak taşınması gerekir.
2
Polen tüpü oluşumu
Vejetatif çekirdek kontrolünde polen tüpü, dişicik borusu içine doğru büyür.
Sperm çekirdeklerinin embriyo kesesine taşınabilmesi için bir kanal oluşturulmalıdır.
3
Sperm oluşumu
Polen tüpü içinde generatif çekirdek mitoz geçirerek nn kromozomlu iki sperm çekirdeği oluşturur.
Bitkilerde sperm çekirdekleri mayozla değil, polen tüpü içinde mitozla meydana gelir.
4
Kemotropizma
Polen tüpü, sinerjitlerden gelen kimyasal sinyalleri takip ederek tohum taslağındaki mikropil açıklığına ulaşır.
Sperm çekirdeklerinin doğru noktadan içeri girmesi sağlanmalıdır.
5
Çift döllenme
Spermlerden biri yumurtayı döllenerek zigotu (2n2n), diğeri polar çekirdeklerle birleşerek endospermi (3n3n) oluşturur.
Kapalı tohumlu bitkilerde aynı anda iki döllenme olayının gerçekleşmesi karakteristiktir.

Key Concept

Angiospermlerde döllenme süreci; tozlaşma, tüp oluşumu, tüp içi mitoz (sperm oluşumu), kemotropizma ve çift döllenme aşamalarını kapsar.

Practice More

Döllenme sonrasında tohumun hangi kısımlarının ana bitkinin (2n2n), hangi kısımlarının ise yeni neslin (2n2n zigot veya 3n3n endosperm) kalıtsal özelliklerini taşıdığını analiz eden soruları çözebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 44Question

Tohum dormansisinin (uyku hali) sona ermesi ve çimlenme sürecinin başlaması, içsel hormonal dengedeki değişimler ile uygun dış çevre şartlarının etkileşimi sonucu gerçekleşir. Çimlenmekte olan bir tohumda meydana gelen fizyolojik ve biyokimyasal olaylar dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Giberellin hormonunun miktarındaki artış, tohumdaki depo besinleri hidroliz edecek olan α\alpha-amilaz gibi enzimlerin sentezini uyararak metabolizmayı başlatır.

Answer

Giberellin hormonunun miktarındaki artışın enzim sentezini uyararak metabolizmayı başlattığını belirten ifade doğrudur.
Doğru olan ifadede belirtildiği gibi, çimlenme sürecinin en kritik adımı su alımı sonrası artan giberellin hormonunun, tohumdaki depo nişastayı parçalayacak enzimleri (α\alpha-amilaz) sentezletmesidir. Bu enzimler sayesinde açığa çıkan glikoz, embriyonun büyümesi için gerekli ATP'yi sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Tohumun su alması (imbibisyon) ile başlayan süreci analiz et.
Tohum su alınca metabolik olarak aktifleşir ve giberellin hormonu sentezlenir.
Çimlenmenin başlaması için depo besinlerin hareketlendirilmesi gerekir.
2
Hormonal kontrolü değerlendir.
Giberellin amilaz enzimini aktifleyerek nişastayı glikoza parçalar; abseisik asit (ABA) ise bu süreci baskılar.
Dormansinin kırılması giberellin ve ABA arasındaki dengenin giberellin lehine bozulmasına bağlıdır.
3
Enerji ve kuru ağırlık değişimini incele.
Hidroliz için ATP harcanmaz; hücresel solunum nedeniyle CO2CO_2 çıkışı olur ve kuru ağırlık azalır.
Fotosentez başlamadan önce dışarıdan madde girişi (su hariç) olmaz, sadece mevcut depolar tüketilir.

Key Concept

Tohum çimlenmesinde hormonal kontrol (Giberellin) ve kuru ağırlık değişimi.

Practice More

Çimlenme sonrası fototropizma (ışığa yönelim) mekanizmasını ve oksin hormonunun etkisini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 45Question

Dormansi (uyku) halindeki bir tohumun uygun çevre şartlarıyla karşılaşması sonucu çimlenmeye başlaması sürecinde meydana gelen aşağıdaki fizyolojik olayları, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru olacak şekilde sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Çimlenme süreci; imbibisyon (su alma), giberellin sentezi, enzim aktivasyonu/hidroliz, hücresel solunum ve son olarak embriyonik kökün çıkışı sırasıyla gerçekleşir.
Çimlenme süreci fiziksel bir olay olan imbibisyonla başlar. Suyun girmesiyle metabolizma uyanır ve embriyo giberellin hormonu üretir. Bu hormon, aleuron tabakası gibi hedef bölgeleri uyararak amilaz enziminin sentezlenmesini sağlar. Enzimler nişastayı hidroliz eder, açığa çıkan monomerler oksijenli solunumda kullanılarak ATP üretilir. Bu ATP ile hızlanan mitoz bölünmeler sonucunda önce embriyonik kök (radikula) oluşarak tohumdan çıkar.

Step-by-Step Solution

1
Su alımının (imbibisyon) etkisini belirle.
Tohum şişer, kabuk çatlar ve enzimlerin çalışabileceği sulu ortam oluşur.
Kuru tohumda enzimler inaktiftir; su, metabolizmayı başlatmak için şarttır.
2
Hormonal kontrolü analiz et.
Embriyo, giberellin (GA) hormonunu salgılar.
Giberellin, dormansiyi kıran ve amilaz gibi enzimlerin sentezini başlatan temel hormondur.
3
Besinlerin sindirim sürecini değerlendir.
Nişasta ve proteinler, hidroliz yoluyla glikoz ve amino asitlere dönüşür.
Büyüyen embriyonun hem enerji hem de yapı malzemesi için monomerlere ihtiyacı vardır.
4
Enerji üretimini ve büyümeyi ilişkilendir.
Hücresel solunum hızı artar ve kök (radikula) gelişi gözlenir.
Mitoz bölünme ve hücre uzaması yüksek miktarda ATP gerektirir.

Key Concept

Çimlenme Fizyolojisinin Biyokimyasal Basamakları

Practice More

Çimlenme sırasında tohumun kuru ağırlığındaki değişim grafiğini ve fotosentezin hangi aşamadan sonra başladığını analiz eden soruları inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 46Question

Tohumun uygun koşullar altında uyku halinden (dormansi) çıkarak yeni bir bitkiyi oluşturmak üzere çimlenmeye başlaması sürecinde gerçekleşen hormonal ve metabolik değişimler incelendiğinde, aşağıdakilerden hangisi doğru olur?

Show answer & explanation

Answer: Absisik asit (ABA) miktarının azalması ve giberellin sentezinin artmasıyla birlikte, endospermdeki besin depolarını hidroliz eden enzimler aktifleşir.

Answer

Absisik asit (ABA) miktarının azalması ve giberellin sentezinin artmasıyla birlikte, besin depolarını hidroliz eden enzimlerin aktifleşmesi doğrudur.
Tohumun su almasıyla (imbibisyon) birlikte absisik asit etkisi azalır ve giberellin hormonu miktarı artar. Giberellin, tohumun endosperm tabakasındaki nişastayı hidroliz edecek olan amilaz enziminin sentezini uyararak embriyonun besin ihtiyacını karşılar.

Step-by-Step Solution

1
Hormon dengesini analiz etme
ABA seviyesi düşer, Giberellin seviyesi yükselir.
Dormansinin kırılması ve çimlenmenin başlaması için ABA'nın baskılayıcı etkisinin kalkması ve giberellinin uyarıcı etkisinin başlaması gerekir.
2
Enzim aktivitesini inceleme
Giberellin etkisiyle amilaz ve proteaz gibi hidroliz enzimleri sentezlenir.
Embriyonun büyümesi için gerekli olan glikoz ve amino asitler, endospermin sindirilmesiyle sağlanır.
3
Kuru ağırlık ve solunum ilişkisini değerlendirme
Kuru ağırlık azalır.
Fotosentez henüz gerçekleşmezken, depo besinler enerji üretimi (oksijenli solunum) için harcanır ve CO2CO_2 olarak dışarı atılır.

Key Concept

Tohum Çimlenmesinde Hormonal Kontrol ve Metabolizma
Question 47Question

Bitkilerde tohumun olumsuz çevre koşullarına karşı hayatta kalmasını sağlayan dormansi (uyku hali) durumunun sürdürülmesinde ve uygun koşullar oluştuğunda bu durumun sonlandırılarak çimlenmenin başlatılmasında görev alan bitkisel hormonlar aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Sürdüren: Abseisik asit, Kıran: Giberellin

Answer

Sürdüren hormon abseisik asit, kıran hormon ise giberellindir.
Tohumun olumsuz koşullarda çimlenmesini engelleyerek uyku halini (dormansi) sağlayan hormon abseisik asittir. Tohum su alıp (imbibisyon) uygun sıcaklık ve oksijen bulduğunda giberellin hormonu miktarı artar ve bu hormon enzimlerin sentezini tetikleyerek dormansiyi kırıp çimlenmeyi başlatır.

Step-by-Step Solution

1
Dormansi kavramını tanımlama.
Tohumun çimlenmeden, metabolizmasının minimum düzeyde tutularak beklediği uyku halidir.
Soruda istenen hormonların etki mekanizmasını anlamak için başlangıç noktasıdır.
2
Abseisik asit (ABA) fonksiyonunu belirleme.
ABA, tohumun uygun olmayan koşullarda çimlenmesini engeller (inhibitör).
Dormansinin sürdürülmesinden sorumlu ana hormonu belirlemek gerekir.
3
Giberellin fonksiyonunu belirleme.
Giberellin, tohumun su almasıyla aktifleşir, amilaz enzimini uyarır ve çimlenmeyi başlatır.
Dormansiyi kıran (çimlenmeyi uyaran) ana hormonu belirlemek gerekir.

Key Concept

Tohum dormansisinin hormonal kontrolü (Antagonist hormon etkileşimi)

Practice More

Çimlenme sırasında tohumun kuru ağırlığındaki değişimi ve bunun nedenlerini (fotosentez yokluğu vs.) inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 48Question

Bitkilerin gün uzunluğuna bağlı olarak gelişimsel tepki göstermesine fotoperiyodizm denir. Fotoperiyodizmle ilgili yapılan çalışmalarda, çiçeklenmeyi asıl kontrol eden faktörün gün uzunluğu değil, kesintisiz karanlık süresi olduğu saptanmıştır.

Buna göre, kısa gün ve uzun gün bitkilerinin fotoperiyodik tepkileriyle ilgili;

I. Kısa gün bitkilerinde çiçeklenmenin gerçekleşmesi için kritik süreden daha uzun ve kesintisiz bir karanlık evreye ihtiyaç vardır.
II. Kritik karanlık süresinden daha uzun bir gecenin ışık flaşıyla bölünmesi, uzun gün bitkisinde çiçeklenmeyi uyarır.
III. Bitkilerde ışığın süresini ve dalga boyunu algılayarak çiçeklenme sinyalini başlatan reseptör pigment fitokromdur.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: I, II ve III

Answer

Verilen ifadelerin tamamı doğru olduğu için doğru yanıt I, II ve III ifadelerini içeren seçenektir.
Doğru yanıt olan ifadelerin tamamı fotoperiyodizmin temel ilkelerini açıklar. Kısa gün bitkileri için uzun ve bölünmemiş bir gece gereklidir; uzun gün bitkileri ise gece bölünse bile çiçeklenebilir çünkü bu durum geceyi kısa algılamalarını sağlar. Bu süreçlerin tamamı fitokrom adı verilen özel pigmentler tarafından denetlenir.

Step-by-Step Solution

1
Kısa gün bitkisinin çiçeklenme şartının belirlenmesi
Kısa gün bitkileri, gecenin kritik süreden daha uzun olduğu durumlarda çiçeklenir; ancak bu karanlık süresinin kesintisiz olması şarttır.
Karanlık evredeki bir kesinti (ışık flaşı), bitkinin geceyi 'kısa' algılamasına neden olur.
2
Işık flaşının uzun gün bitkisi üzerindeki etkisinin analizi
Normalde uzun gecede çiçeklenmeyen uzun gün bitkisi, gece ışık flaşıyla bölündüğünde 'kısa gece' sinyali alır ve çiçeklenir.
Işık flaşı, toplam karanlık süresini iki kısa parçaya bölerek uzun gün/kısa gece etkisini simüle eder.
3
Algılayıcı pigmentin tanımlanması
Işığın süresini ve tipini (kırmızı/uzak kırmızı) algılayan pigment fitokromdur.
Fitokrom PrP_r ve PfrP_{fr} formları arasında dönüşerek bitkisel saat mekanizmasını kontrol eder.

Key Concept

Kritik Karanlık Süresi ve Fitokrom Sistemi

Practice More

Kırmızı ışık ve uzak kırmızı ışık flaşlarının fitokrom formları (PrP_r ve PfrP_{fr}) üzerindeki etkilerini inceleyiniz.
Estimated Time:45s
Question 49Question

Aşağıda bir çiçeğin yapısında bulunan kısımlar ile bu kısımların gamet oluşumu veya tozlaşma sürecindeki temel görevleri verilmiştir. Verilen yapıları ilgili görevleriyle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Çanak yaprak
Sinerjit hücreler
Mikrospor ana hücresi

Matches

Show answer & explanation

Answer

Çanak yapraklar koruma ve fotosentez ile; sinerjit hücreler polen tüpüne rehberlik etme ile; mikrospor ana hücreleri ise mayoz bölünme yoluyla mikrospor üretme ile eşleşir.
Çanak yapraklar (sepal) bitkinin generatif organlarını tomurcuk aşamasında koruyan ve yeşil oldukları için fotosentez yapan yapılardır. Sinerjit hücreler, dişi gametofit (embriyo kesesi) içinde yumurta hücresinin yanında bulunur ve polen tüpünü mikropil açıklığına doğru çeken kimyasallar salgılar. Mikrospor ana hücresi ise anterlerdeki polen keselerinde yer alan, mayoz bölünme geçirerek polen oluşumunun ilk evresi olan mikrosporları üreten 2n2n kromozomlu hücredir.

Step-by-Step Solution

1
Çiçeğin anatomik kısımlarının işlevlerini hatırlayın.
Çanak yaprakların koruyucu dış örtü olduğu belirlenir.
Çanak yapraklar çiçeğin en dış katmanıdır.
2
Embriyo kesesi içindeki hücrelerin görevlerini analiz edin.
Sinerjitlerin, polen tüpünün girişi için rehberlik ettiği sonucuna varılır.
Sinerjitler kimyasal sinyaller (kemotropizma) yayarak polen tüpünü çeker.
3
Erkek gametofit oluşum sürecini (mikrosporogenez) gözden geçirin.
Mikrospor ana hücrelerinin mayoz bölünmenin başlangıç noktası olduğu doğrulanır.
Diploit mikrospor ana hücreleri, mayozla haploit mikrosporları meydana getirir.

Key Concept

Çiçekli bitkilerde üreme organlarının yapısı ve gametogenez süreçleri.
Question 50Question

Diploit kromozom sayısı 2n=242n = 24 olan çiçekli bir bitkinin üreme sürecinde oluşan bazı hücrelerin kromozom sayılarıyla ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Polen içindeki tüp (vejetatif) çekirdeği: n=12n = 12

Answer

Polen içindeki tüp çekirdeği haploit (nn) yapıdadır ve 2n=242n = 24 olan bir bitkide kromozom sayısı n=12n = 12 olur.
Tüp çekirdeği, mayoz bölünme sonrası oluşan haploit mikrosporların mitoz geçirmesiyle oluşur. Bu nedenle bitkinin haploit kromozom sayısına (n=12n=12) sahiptir.

Step-by-Step Solution

1
Bitkinin genel kromozom takımını belirle.
2n=242n = 24, dolayısıyla haploit sayı n=12n = 12 olur.
Soruda verilen diploit sayı temel alınır.
2
Seçeneklerde verilen hücrelerin hangi bölünme evresi sonucu oluştuğunu analiz et.
Çanak yaprak, megaspor ana hücresi 2n2n; tüp çekirdeği, üretken çekirdek ve sinerjit hücreleri nn yapıdadır.
Mayoz bölünme sonucunda oluşan hücreler ve bunların mitozları haploit, büyüme dokuları diploittir.
3
Doğru kromozom eşleşmesini bul.
Tüp çekirdeği haploit olduğu için n=12n = 12 eşleşmesi doğrudur.
Gametofit evredeki çekirdekler (polen çekirdekleri, embriyo kesesi çekirdekleri) haploit kromozomludur.

Key Concept

Bitkilerde yaşam döngüsü boyunca sporofit (2n2n) ve gametofit (nn) evreleri arasındaki geçişler ve hücrelerin ploidi düzeyleri.
Estimated Time:45s
Question 51Question

Aşağıda, kapalı tohumlu bir bitkinin eşeyli üreme sürecinde gerçekleşen bazı olaylar verilmiştir. Bu olayların gerçekleşme sırasını, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru olacak şekilde düzenleyiniz.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Bitkilerde eşeyli üreme süreci tozlaşma ile başlar, ardından polen tüpü oluşur, spermler embriyo kesesine ulaşır ve son olarak çift döllenme gerçekleşir.
Süreç, polenin dişicik tepesine ulaşması (tozlaşma) ile başlar. Ardından polen içindeki vejetatif çekirdek, dişicik borusu boyunca ovaryuma uzanan polen tüpünü oluşturur. Bu tüp aracılığıyla taşınan sperm çekirdekleri mikropilden embriyo kesesine girer ve son olarak yumurta ile polar çekirdekleri dölleyerek süreci tamamlar.

Step-by-Step Solution

1
Tozlaşma aşamasının tespiti
Polenin dişicik tepesine tutunması gerçekleşir.
Polen dişicik tepesine ulaşmadan tüp oluşumu veya döllenme başlayamaz.
2
Polen tüpü gelişiminin takibi
Vejetatif çekirdek dişicik borusu içinde tüp oluşturur.
Sperm çekirdeklerinin (generatif çekirdekten mitozla oluşan) ovaryuma taşınması için bir kanal gereklidir.
3
Embriyo kesesine girişin belirlenmesi
Spermler mikropilden içeri sızar.
Döllenmenin gerçekleşebilmesi için spermlerin embriyo kesesi içindeki dişi gametlerle buluşması gerekir.
4
Çift döllenme olayının sonuçlanması
Zigot (2n2n) ve endosperm (3n3n) oluşumu başlar.
İki spermden birinin yumurtayı, diğerinin iki polar çekirdeği döllemesi bitkilerdeki karakteristik çift döllenmedir.

Key Concept

Tozlaşma ve Çift Döllenme Evreleri
Question 52Question

Kapalı tohumlu bitkilerin (Angiospermae) üreme sürecinde gerçekleşen çift döllenme olayında, polen tüpü ile embriyo kesesine taşınan iki sperm çekirdeğinden biri yumurta hücresiyle, diğeri ise iki polar çekirdekle kaynaşır.

Buna göre, çift döllenme ve bu süreçte oluşan yapılarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Zigot diploit (2n2n), triploit çekirdek (endosperm) ise 3n3n kromozom yapısına sahiptir.

Answer

Zigotun diploit (2n) ve endospermin triploit (3n) yapıda olduğunu belirten seçenek doğrudur.
Çift döllenme, çiçekli bitkilere özgü bir olaydır. Bu süreçte bir sperm çekirdeği (nn) yumurtayı (nn) dölleyerek diploit (2n2n) zigotu oluşturur. Diğer sperm çekirdeği (nn) ise embriyo kesesinin merkezinde bulunan iki polar çekirdekle (n+nn+n) birleşerek triploit (3n3n) çekirdeği oluşturur. Bu triploit çekirdek daha sonra gelişerek besin doku olan endospermi meydana getirir.

Step-by-Step Solution

1
Döllenmeye katılan çekirdeklerin sayısını ve kromozom durumunu belirle.
Sperm (nn), yumurta (nn) ve polar çekirdekler (n+nn+n) döllenmeye katılır.
Çift döllenmenin temel bileşenlerini anlamak için gereklidir.
2
Birinci döllenme olayını analiz et.
Sperm(n)+Yumurta(n)Zigot(2n)Sperm (n) + Yumurta (n) \rightarrow Zigot (2n)
Zigotun kromozom sayısını belirlemek için.
3
İkinci döllenme olayını analiz et.
Sperm(n)+PolarC\cekirdek1(n)+PolarC\cekirdek2(n)TriploitC\cekirdek(3n)Sperm (n) + Polar Çekirdek 1 (n) + Polar Çekirdek 2 (n) \rightarrow Triploit Çekirdek (3n)
Endospermin temelini oluşturan triploit yapıyı belirlemek için.

Key Concept

Çift döllenme sonucu embriyo (2n) ve besin doku olan endospermin (3n) oluşması.
Question 53Question

Uygun çevre şartlarında bulunan bir tohumun çimlenme sürecinde gerçekleşen aşağıdaki fizyolojik olayları, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Çimlenme süreci; suyun imbibisyon yoluyla alınması, giberellin hormonunun sentezi, sindirim enzimlerinin aktivasyonu, besinlerin monomerlerine parçalanması ve son olarak hücre bölünmesiyle kökçüğün dışarı çıkması şeklinde gerçekleşir.
Çimlenme süreci her zaman suyun imbibisyonu ile başlar. Bunu takip eden süreçte giberellin hormonu sentezlenir, enzimler aktifleşir, besinler hidroliz edilir ve son aşamada enerji kullanımıyla fiziksel büyüme (radikula çıkışı) görülür.

Step-by-Step Solution

1
Tohumun su alması
Tohum kabuğunun çatlaması ve metabolizmanın uyanması
İmbibisyon, çimlenmeyi başlatan temel fiziksel etkidir.
2
Hormonal uyarım
Giberellin hormonu sentezinin artması
Su girişi, giberellin hormonunu aktifleşirerek uyku halini (dormansi) sonlandırır.
3
Enzim sentezi ve hidroliz
Besinlerin parçalanması
Hormonlar, amilaz gibi enzimleri sentezleterek depolanmış nişasta ve proteinlerin yıkımını sağlar.
4
Enerji üretimi ve büyüme
Radikulanın çıkışı
Besinlerin solunumda yakılmasıyla elde edilen ATPATP sayesinde mitoz bölünmeler gerçekleşir ve büyüme başlar.

Key Concept

Çimlenmenin fizyolojik aşamaları

Practice More

Çimlenme için gereken şartlar (Su, Oksijen, Sıcaklık) ile fotosentezin bu aşamada neden gerçekleşmediğini inceleyen soruları çözebilirsiniz.

Alternative Method

Olayları 'Fiziksel Başlangıç (Su) -> Kimyasal Tetikleme (Hormon) -> Biyokimyasal İşlem (Enzim/Besin) -> Fizyolojik Çıkış (Büyüme)' şifresiyle aklınızda tutabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 54Question

Bitkilerde bulunan bazı doku ve hücre tipleri ile bu yapıların karakteristik özelliklerini aşağıda verilen listeler üzerinden eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Hidatot
Sklerenkima
Kollenkima
Lentisel

Matches

Show answer & explanation

Answer

Eşleştirme sonucunda Hidatotlar guttasyonla, Sklerenkima ölü destek doku özellikleriyle, Kollenkima canlı destek doku özellikleriyle ve Lentiseller peridermisteki gaz alışverişi göreviyle eşleşir.
Hidatotlar, yüksek nemde terleme yapılamadığı durumlarda suyun damlama (guttasyon) ile atılmasını sağlar. Sklerenkima, çeperindeki ligninleşme nedeniyle ölü hücrelerden oluşur ve sert destek sağlar. Kollenkima, hücreleri canlı olan ve pektin/selüloz birikimiyle esnek destek sağlayan dokudur. Lentiseller ise yaşlı bitki kısımlarında peridermis üzerindeki gaz alışverişi noktalarıdır.

Step-by-Step Solution

1
Destek doku çeşitlerini hücresel canlılık durumuna göre analiz etme.
Kollenkima hücrelerinin canlı, sklerenkima hücrelerinin ise olgunlukta ölü olduğu belirlenir.
Destek dokuların ayırt edici en temel özelliği hücrelerin canlılık durumu ve çeperdeki madde birikimidir.
2
Epidermis ve peridermis türevlerini işlevsel olarak değerlendirme.
Hidatotların suyun sıvı atılmasını (guttasyon), lentisellerin ise peridermiste gaz alışverişini sağladığı belirlenir.
Bitkisel açıklıklar (stoma, lentisel, hidatot) konum ve işlev bakımından farklılık gösterir; hidatotlar yaprak kenarlarında, lentiseller ise odunsu gövdelerde bulunur.

Key Concept

Bitkisel dokularda yapı-işlev ilişkisi ve hücre tiplerinin ayırt edici özellikleri.

Practice More

Stoma ve lentiseller arasındaki farkları (açılıp kapanma mekanizması, bulundukları doku) tablo üzerinden karşılaştırmak konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.
Estimated Time:2m 0s
Question 55Question

Üç yıllık odunsu bir dikotil bitkinin gövdesinden alınan enine kesit incelendiğinde, en içten (merkezden) en dışa doğru (mantar tabakaya doğru) karşılaşılması beklenen doku tabakalarını sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Doğru sıralama; merkezdeki öz bölgesinden başlayarak sırasıyla sekonder ksilem, vasküler kambiyum, sekonder floem, mantar kambiyumu ve en dıştaki mantar doku şeklinde olmalıdır.
Bitki gövdesinin merkezinde parankimatik öz bölgesi yer alır. Bu bölgeden dışa doğru gidildikçe önce odunu oluşturan sekonder ksilem, ardından bu dokuyu üreten vasküler kambiyum bulunur. Kambiyumun dışında besin iletimini sağlayan sekonder floem yer alır. En dışta ise bitkiyi dış etkenlerden koruyan peridermisin tabakaları olan mantar kambiyumu ve mantar doku bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Merkezi yapının belirlenmesi
Öz bölgesi saptanır.
Çok yıllık dikotil gövdelerinde en içteki anatomik bölge temel doku kökenli özdür.
2
Kambiyum ve iç kısmındaki iletim dokularının konumlandırılması
Sekonder ksilem, kambiyumun hemen içindedir.
Vasküler kambiyum içe doğru ksilem, dışa doğru floem ürettiği için odun (ksilem) tabakası öz ile kambiyum arasındadır.
3
Dış koruyucu tabakaların sıralanması
Floemden sonra mantar kambiyumu ve mantar doku gelir.
İkincil büyüme sırasında gövdenin en dışını örten peridermis tabakası, mantar kambiyumu ve onun ürettiği mantar dokudan oluşur.

Key Concept

Bitkilerde Sekonder Büyüme ve Gövde Anatomisi
Question 56Question

Bitkisel dokular ve bu dokuları oluşturan hücre tiplerinin yapısal ve işlevsel özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Ksilem dokusunda su ve minerallerin taşınması, trake ve trakeid adı verilen cansız hücreler aracılığıyla aktif taşıma yapılarak gerçekleşir.

Answer

Ksilem dokusunda su ve minerallerin taşınması sırasında aktif taşıma yapılmaz; çünkü iletimi sağlayan trake ve trakeidler cansız hücrelerdir.
Bitkisel iletim dokusunun bir parçası olan ksilem (odun boruları), trake ve trakeid hücrelerinden oluşur. Bu hücreler olgunlaştıklarında programlanmış hücre ölümü ile canlılıklarını yitirirler. Cansız bir yapıda ATP üretimi veya kullanımı söz konusu olamayacağından, su ve minerallerin iletimi tamamen pasif fiziksel kuvvetlerle (terleme-çekim, kök basıncı, kılcallık) gerçekleşir. Bu nedenle 'aktif taşıma yapılarak gerçekleşir' ifadesi biyolojik bir hatadır.

Step-by-Step Solution

1
Destek doku hücrelerinin (kollenkima ve sklerenkima) özelliklerini hatırla.
Kollenkima canlı ve pektin içerir; sklerenkima cansız ve lignin içerir. Bu bilgiler doğrultusunda ilgili seçeneklerin doğru olduğu görülür.
Destek doku elemanlarının çeper yapısı ve canlılık durumunu ayırt etmek.
2
İletim dokusu elemanlarının (ksilem ve floem) taşıma mekanizmalarını analiz et.
Ksilem (odun borusu) trake ve trakeidlerden oluşur ve bu hücreler olgunlaştığında cansızdır. Floem (soymuk borusu) ise canlıdır. Cansız hücrelerde ATP harcanarak aktif taşıma yapılması biyolojik olarak mümkün değildir.
Bitkilerde madde taşınmasının enerji gereksinimini belirlemek.
3
Örtü doku türevlerini (stoma ve lentisel) karşılaştır.
Stomalar canlıdır ve açılıp kapanabilir; lentiseller ise peridermiste bulunur, ölüdür ve daima açıktır.
Gaz alışverişi yapan yapıların dinamiklerini anlamak.

Key Concept

Bitkisel dokularda canlılık durumu ve taşıma mekanizmaları arasındaki ilişki.

Practice More

Bitkilerde suyun taşınması mekanizmalarını (Kohezyon-Gerilim Teorisi) tekrar etmek, ksilemin cansızlığının neden avantajlı olduğunu anlamanıza yardımcı olacaktır.
Estimated Time:2m 0s
Question 57Question

Bitkilerde bulunan temel doku ve iletim dokusu elemanları, bitkinin gelişim sürecinde farklılaşarak özelleşmiş görevler üstlenir. Aşağıda verilen bitkisel hücre tiplerini ve yapıları, karşılarındaki işlevsel tanımlarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Kollenkima
Lentisel
Arkadaş Hücreleri
Sklerenkima

Matches

Show answer & explanation

Answer

Eşleşme şu şekildedir: Kollenkima - Pektinli canlı destek hücresi; Lentisel - Peridermiste gaz alışverişi sağlayan açıklık; Arkadaş Hücreleri - Floemde metabolik düzenleyici; Sklerenkima - Ligninli ölü destek hücresi.
Bitkisel dokularda hücrelerin canlılık durumu ve çeperlerindeki birikim türleri (pektin/lignin) temel ayırt edici özelliklerdir. Kollenkima canlılık ve pektin ile, sklerenkima ise cansızlık ve lignin ile tanımlanır. Arkadaş hücreleri iletim dokusundaki canlılığı ve metabolik denetimi, lentiseller ise ikincil yapılı gövdelerdeki gaz değişimini temsil eder.

Step-by-Step Solution

1
Destek doku elemanlarını hücre çeperi yapısına ve canlılık durumuna göre analiz etme.
Kollenkima canlı ve pektinli iken, sklerenkima ölü ve ligninlidir.
Destek dokular arasındaki temel ayrım bu histolojik farklara dayanır.
2
Dış doku türevlerini karşılaştırma.
Lentiseller peridermiste bulunur ve stomaların aksine açılıp kapanma özelliğine sahip değildir.
Mantar kambiyumunun aktivitesi epidermisin yerini peridermis aldığında gerçekleşir.
3
İletim dokusu yardımcı hücrelerini belirleme.
Arkadaş hücreleri çekirdekli ve canlıdır, kalburlu boruların (floem) faaliyetini yönetir.
Kalburlu borular olgunlaştığında çekirdeklerini kaybettiği için metabolik desteğe ihtiyaç duyarlar.

Key Concept

Bitkisel Doku Farklılaşması ve Hücre Özelleşmeleri

Practice More

Stoma ve lentisel arasındaki farkları, ayrıca odun (ksilem) ve soymuk (floem) borularının hücre tiplerini içeren bir karşılaştırma tablosu inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 58Question

Çok yıllık odunsu bir bitkinin gövdesinden alınan enine kesit incelendiğinde; mantar kambiyumu, damar (vasküler) kambiyumu, sekonder ksilem ve floem gibi tabakalar gözlenmektedir. Bu bitkide damar kambiyumunun faaliyeti ve buna bağlı olarak gelişen anatomik değişimlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Damar kambiyumu faaliyeti sonucu oluşan tüm iletim doku elemanları, işlevsel olgunluğa ulaştıklarında canlılıklarını ve metabolik aktivitelerini devam ettirir.

Answer

Damar kambiyumu faaliyeti sonucu oluşan ksilem (odun borusu) hücreleri, olgunlaştıklarında cansız bir yapıya sahipken, floem hücreleri canlılıklarını korur; bu nedenle oluşan tüm dokuların canlı olduğunu belirten ifade yanlıştır.
Bitkilerde iletim dokusunu oluşturan ksilem (odun boruları) elemanları olan trake ve trakeidler, işlevsel olgunluğa ulaştıklarında canlılıklarını yitirirler. Damar kambiyumu hem ksilemi hem de floemi ürettiği için, üretilen tüm hücrelerin canlı olduğunu savunan ifade anatomik olarak hatalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Damar kambiyumunun (vasküler kambiyum) görevini analiz etme
Damar kambiyumu içe doğru sekonder ksilemi, dışa doğru sekonder floemi oluşturur.
Yanal meristemlerin işleyişini belirlemek sorunun temeli olan doku kökenlerini anlamayı sağlar.
2
İletim dokularının canlılık durumlarını değerlendirme
Ksilem (odun borusu) hücreleri linyin birikimiyle ölür ve cansız borulara dönüşür; floem (soymuk borusu) hücreleri ise canlıdır.
Bitkisel organların anatomik yapısında dokuların canlılık durumları, fizyolojik işleyişleri için kritik bir farktır.
3
Sekonder büyümenin çevre dokular üzerindeki etkisini inceleme
Gövde kalınlaştıkça epidermis yerini periderme bırakır ve yıllık halkalar oluşur.
Odunsu gövdelerde koruyucu doku değişimi ve yaş halkası oluşumu sekonder büyümenin doğrudan sonuçlarıdır.

Key Concept

Bitkilerde Sekonder Büyüme ve İletim Dokularının Canlılık Durumu

Practice More

Monokotil ve dikotil bitkilerin kök ve gövde enine kesitlerindeki vasküler demet dizilim farklarını karşılaştıran soruları çözebilirsiniz.
Estimated Time:1m 40s
Question 59Question

Aşağıda bitkisel organlarda (kök, gövde, yaprak) bulunan bazı anatomik yapılar ile bu yapıların bitki fizyolojisindeki temel görevlerini/özelliklerini eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Kök endodermis tabakasındaki Kaspari şeridi
Yaprak mezofil tabakasındaki palizat parankiması
Kök merkezi silindirinin en dışındaki perisikl
Gövde iletim demetlerindeki vasküler kambiyum

Matches

Show answer & explanation

Answer

Eşleşme şu şekildedir: Kaspari şeridi ile su/mineral denetimi; Palizat parankiması ile maksimum fotosentez; Perisikl ile yan kök oluşumu; Vasküler kambiyum ile enine büyüme ve ikincil iletim dokuları üretimi.
Doğru eşleştirme, her bir anatomik yapının bulunduğu organ içerisindeki spesifik hücresel farklılaşmasını ve bu farklılaşmanın sağladığı fizyolojik avantajı yansıtmaktadır. Kaspari şeridi suyun symplastik hareketini zorunlu kılarak seçicilik sağlar; palizat parankiması kloroplast yoğunluğuyla fotosentez odağıdır; perisikl yan kök kökenidir; vasküler kambiyum ise enine büyümenin motorudur.

Step-by-Step Solution

1
Kök anatomisindeki endodermis tabakasının analizi
Kaspari şeridinin süberin yapısı nedeniyle suyun merkezi silindire geçişini kontrol ettiği belirlenir.
Endodermis, korteks ile iletim dokuları arasındaki seçici bariyerdir.
2
Yaprak anatomisindeki parankima tiplerinin karşılaştırılması
Palizat parankimasının sünger parankimasına göre daha fazla kloroplast içerdiği ve ışığa dik konumlandığı tespit edilir.
Anatomik dizilim fotosentez verimliliğini doğrudan etkiler.
3
Kök merkezi silindirindeki meristemik bölgelerin tespiti
Perisikl tabakasının bölünme yeteneği ile yeni kök uçları oluşturduğu anlaşılır.
Yan kökler epidermisten değil, iç tabakalardan (perisikl) köken alır.
4
İkincil büyüme mekanizmasının incelenmesi
Vasküler kambiyumun meristemik hücreleri sayesinde içe doğru odun, dışa doğru soymuk borusu ürettiği görülür.
Kambiyum faaliyeti bitkide çap artışına (enine büyüme) neden olur.

Key Concept

Bitkisel dokuların konumu ile fonksiyonel özelleşmeleri arasındaki ilişki.

Practice More

Monokotil ve dikotil gövde kesitlerindeki iletim demeti dizilim farklarını (dağınık vs halkasal) inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 60Question

Bitki kökleri tarafından topraktan alınan su ve minerallerin, yapraklara kadar taşınması sürecinde gerçekleşen aşağıdaki olayları, topraktan atmosfere doğru gerçekleşme sırasına göre düzenleyiniz.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Suyun izlediği yol sırasıyla; kök emici tüylerinden giriş, korteks tabakasında ilerleme, Kaspari şeridi kontrolünden geçiş, ksilem borularına aktarım ve yapraklardan terleme ile atmosfere salınım şeklindedir.
Sıralama, suyun topraktan başlayıp kök epidermisinden girerek sırasıyla korteks, endodermis (Kaspari şeridi kontrolü), ksilem boruları ve en sonunda yapraklardaki stomalar yoluyla havaya karışması şeklindeki anatomik ve fizyolojik yolu takip etmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Topraktan suyun emilimi
Su, kök emici tüyleri ile alınır.
Toprak ile kök hücreleri arasındaki ozmotik basınç farkı suyun pasif geçişini sağlar.
2
Korteks geçişi
Su, apoplast ve simplast yollarla ilerler.
Hücreler arası boşluklar ve sitoplazmalar suyun merkezi silindire doğru akışını sağlar.
3
Endodermis denetimi
Kaspari şeridi suyu hücre içine zorlar.
Bitki, ksileme girecek su ve minerallerin miktarını hücre zarı üzerinden kontrol eder.
4
Ksilemde yükselme
Su molekülleri sütun halinde yukarı taşınır.
Kohezyon-Gerilim teorisine göre su molekülleri arasındaki hidrojen bağları ve terleme çekimi suyun yerçekimine zıt yönde ilerlemesini sağlar.

Key Concept

Bitkilerde suyun kökten yapraklara iletimi, kök basıncı ve terleme-kohezyon mekanizmalarıyla gerçekleşen pasif bir süreçtir.
PreviousPage 3 / 6Next
Bitki Biyolojisi Practice Questions — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) — Page 3 | Examkin