Examkin

Bitki Biyolojisi

114 questions

All types114Multiple choice63Matching20Ordering31
Question 101Question →

Bitkilerde su ve minerallerin topraktan alınarak odun boruları (ksilem) aracılığıyla bitkinin en uç kısımlarına kadar taşınması sürecinde gerçekleşen aşağıdaki olaylardan hangisi, bu taşımanın pasif bir mekanizmayla gerçekleştiğinin doğrudan kanıtı olamaz?

I. Kök emici tüylerindeki ozmotik basıncın toprak sıvısından yüksek olması sayesinde suyun osmozla emilmesi
II. Odun borularındaki su sütununun, su molekülleri arasındaki hidrojen bağlarından kaynaklanan kohezyon kuvvetiyle korunması
III. Ksilemdeki taşıma sırasında hücrelerin metabolik enerji harcayarak suyu aktif taşıma ile yukarı itmesi
IV. Yapraklardaki stomalar aracılığıyla gerçekleşen terleme (transpirasyon) sonucu oluşan çekim kuvvetinin suyu yukarı çekmesi

Yukarıdaki ifadelerden hangileri bitkilerde su ve mineral taşınması mekanizmalarında doğru bir şekilde gerçekleşen olaylardandır?

Show answer & explanation

Answer: I, II ve IV

Answer

Bitkilerde su ve minerallerin ksilemde taşınması; kök ozmotik basıncı, kohezyon-gerilim teorisi ve terleme-çekim kuvveti prensiplerine göre pasif olarak gerçekleşir (I, II ve IV).
Bitkilerde suyun topraktan alınması kökteki ozmotik basınç farkıyla, iletilmesi ise kohezyon kuvveti ve yapraklardaki terlemenin yarattığı çekim kuvveti ile gerçekleşir. Bu süreçlerin tamamı pasif olup ATP gerektirmez.

Step-by-Step Solution

1
Kök basıncı mekanizmasını analiz et.
Kök emici tüylerindeki çözünmüş madde yoğunluğu topraktan fazla olduğu için ozmotik basınç farkı oluşur ve su osmozla içeri girer (I doğru).
Suyun topraktan köke geçişi ozmotik dengeye dayanır.
2
Ksilemdeki taşıma kuvvetlerini değerlendir.
Su molekülleri arasındaki hidrojen bağları kohezyon kuvvetini oluşturur; bu da suyun kopmayan bir sütun halinde kalmasını sağlar (II doğru).
Sürekli bir su sütunu, yerçekimine karşı iletim için şarttır.
3
Ksilem dokusunun canlılığını ve enerji kullanımını kontrol et.
Ksilem (odun boruları) olgunlaştığında ölü hücrelerden oluşur (trake ve trakeidler). Bu nedenle taşıma sırasında ATP harcanarak aktif taşıma yapılmaz (III yanlış).
Ölü hücrelerde metabolik enerji (ATP) üretilemez ve harcanamaz.
4
Yapraklardaki terleme etkisini belirle.
Yapraklardan su buharı atıldığında (terleme), yaprak hücrelerinin ozmotik basıncı artar ve bir çekim kuvveti oluşur (IV doğru).
Terleme-çekim kuvveti, suyun çok yükseklere taşınmasını sağlayan en güçlü faktördür.

Key Concept

Bitkilerde su taşınması pasif bir süreçtir (Kök basıncı, Kohezyon, Terleme-Çekim); odun boruları (ksilem) ölüdür ve enerji harcanmaz.
Question 102Question →

Bitkilerde suyun topraktan alınarak en üstteki yapraklara kadar taşınmasında görev yapan temel mekanizmalar ile bu mekanizmaların çalışma prensiplerini eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Kök Basıncı
Kılcallık
Terleme-Kohezyon

Matches

Show answer & explanation

Answer

Kök basıncı, osmotik farkla oluşan itme kuvvetiyle; kılcallık, adhezyon kuvveti ve dar boru yapısıyla; terleme-kohezyon ise terleme sonucu oluşan çekme kuvveti ve kohezyonla eşleşir.
Kök basıncı köklerdeki osmotik farktan kaynaklanan itme kuvvetidir. Kılcallık, adhezyon kuvveti ile dar borularda yükselmedir. Terleme-kohezyon ise terleme ile oluşan emme kuvvetinin su sütununu çekmesidir.

Step-by-Step Solution

1
Kök basıncı mekanizmasını analiz etme
Köklerdeki osmotik basıncın artması suyun içeri girmesini ve yukarı doğru itilmesini sağlar.
Kök basıncı itme (pozitif basınç) temelli bir mekanizmadır.
2
Kılcallık etkisini belirleme
Su moleküllerinin boru yüzeyine tutunarak yükselmesi.
Bu mekanizma adhezyon ve yüzey gerilimine dayanır, su taşınmasında etkisi en az olan kuvvettir.
3
Terleme-kohezyon teorisini değerlendirme
Yapraklardan su kaybının oluşturduğu çekim kuvveti suyun en tepeye ulaşmasını sağlar.
Suyun H2OH_2O molekülleri arasındaki hidrojen bağları (kohezyon) sayesinde kopmayan bir sütun halinde çekilmesi en etkili taşıma kuvvetidir.

Key Concept

Bitkilerde ksilem taşınması (Kök Basıncı, Kılcallık, Terleme-Kohezyon)
Estimated Time:1m 30s
Question 103Question →

Bitkilerde fotosentez ürünlerinin (genellikle sükroz) kaynak hücrelerden havuz hücrelere taşınmasını açıklayan "Basınç-Akış Teorisi"ne göre, soymuk borularında gerçekleşen taşıma süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Soymuk borusu içindeki organik madde iletimi, turgor basıncının düşük olduğu kaynak bölgesinden turgor basıncının yüksek olduğu havuz bölgesine doğru gerçekleşir.

Answer

Soymuk borusu içindeki organik madde iletiminin turgor basıncının düşük olduğu kaynaktan yüksek olduğu havuza doğru gerçekleştiğini belirten ifade yanlıştır; akış yüksek basınçtan düşük basınca doğrudur.
Basınç-Akış Teorisi'ne göre, soymuk borularındaki (floem) sıvı akışı, turgor basıncının yüksek olduğu 'kaynak' (source) bölgesinden, turgor basıncının düşük olduğu 'havuz' (sink) bölgesine doğru gerçekleşir. İletimin düşük basınçtan yüksek basınca doğru olduğunu savunan ifade bu nedenle hatalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Kaynak bölgesindeki olayları analiz etme
Kaynakta şeker yüklenmesi ozmotik basıncı artırır, bu da ksilemden su çekerek turgor basıncını yükseltir.
Sıvı akışının itici gücü olan yüksek basınç bölgesini belirlemek için gereklidir.
2
Havuz bölgesindeki olayları analiz etme
Havuzda şeker boşaltılması ozmotik basıncı düşürür, su ksileme geri döner ve turgor basıncı azalır.
Akışın varış noktasındaki düşük basınç bölgesini belirlemek için gereklidir.
3
Basınç farkına bağlı akış yönünü belirleme
Sıvı, turgor basıncının yüksek olduğu kaynaktan, turgor basıncının düşük olduğu havuz bölgesine doğru akar.
Basınç-akış teorisinin temel çalışma prensibi budur.

Key Concept

Basınç-Akış Teorisi ve Turgor Basıncı Gradyanı
Question 104Question →

Bitkilerde fotosentez ürünlerinin soymuk borularında (floem) taşınmasını açıklayan 'basınç-akış teorisi'ne göre gerçekleşen aşağıdaki olayları, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Basınç-akış teorisine göre sıralama; şekerin kaynak hücreden yüklenmesi, ksilemden floeme su geçişi, turgor basıncı etkisiyle kitle akımı ve şekerin havuzda boşaltılarak suyun ksileme dönmesi şeklindedir.
Basınç-akış teorisi, aktif taşıma ile floeme şeker yüklenmesi, buna bağlı ozmotik emme ile su girişi, oluşan turgor basıncıyla sıvının kitle akımı ve son olarak havuzda şekerin boşaltılmasıyla suyun ksileme dönmesi basamaklarını takip eder.

Step-by-Step Solution

1
Yükleme evresini belirleme
Glikoz (sükroz), kaynak hücreden floemdeki kalburlu borulara aktif taşıma ile yüklenir.
Taşıma mekanizmasının başlayabilmesi için önce boru içindeki derişimin artması gerekir.
2
Ozmotik etkileri değerlendirme
Kalburlu borulardaki ozmotik basınç artar ve komşu ksilemden su, ozmosla floeme geçer.
Derişim artışı su potansiyelini düşürerek suyun geçişini zorunlu kılar.
3
Basınç farkı ve hareketi inceleme
Giren suyun yarattığı turgor basıncı, floem öz suyunu havuz hücrelerine (kök, meyve vb.) doğru iter (Kitle akımı).
Sıvılar basınç farkının olduğu sistemlerde yüksek basınçtan düşük basınca doğru akar.
4
Boşaltma ve geri dönüşü belirleme
Şeker havuz hücrelerine geçer, floemdeki su ise tekrar ksileme dönerek çevrimi tamamlar.
Şeker ayrılınca su potansiyeli yükselir ve su ksileme geri geçer.

Key Concept

Basınç-Akış Teorisi (Pressure-Flow Hypothesis)
Question 105Question →

Bitkilerde tohumun uyku halinde (dormansi) kalması veya uygun koşullarda çimlenmeye başlaması süreci, farklı hormonların derişimlerindeki değişimler ve bu hormonların birbirlerine olan oranları ile kontrol edilir.

Buna göre, tohum dormansisinin sürdürülmesi ve çimlenmenin başlamasıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Tohumun su almasıyla birlikte absisik asit seviyesinin düşmesi ve giberellin miktarının artması, nişastayı sindiren enzimlerin üretimini uyararak çimlenmeyi başlatır.

Answer

Tohumun su almasıyla birlikte absisik asit seviyesinin düşmesi ve giberellin miktarının artması, nişastayı sindiren enzimlerin üretimini uyararak çimlenmeyi başlatır.
Tohumun çimlenmesi, dormansiyi sağlayan absisik asit (ABA) engelinin kalkması ve giberellin miktarının artmasıyla gerçekleşir. Giberellin, tohumdaki aleuron tabakasını uyararak amilaz enziminin sentezlenmesini sağlar. Bu enzim, endospermedeki nişastayı hidroliz ederek embriyonun kullanabileceği şekerleri açığa çıkarır.

Step-by-Step Solution

1
Tohumun uyku halini (dormansi) kontrol eden hormonu belirle.
Absisik asit (ABA) dormansiyi sağlayan hormondur.
ABA, embriyonun erken gelişmesini ve çimlenmesini engelleyerek tohumun olumsuz koşullarda hayatta kalmasını sağlar.
2
Çimlenmeyi tetikleyen antagonist (zıt etkili) hormonu belirle.
Giberellin hormonu çimlenmeyi başlatır.
Tohum su aldığında ABA derişimi düşerken giberellin derişimi artar ve metabolizma hızlanır.
3
Giberellinin etki mekanizmasını analiz et.
Giberellin, nişastayı glikoza parçalayan amilaz enziminin sentezini uyarır.
Embriyonun büyümesi için gerekli olan besin ve enerji, depolanmış nişastanın hidrolizi ile elde edilir.

Key Concept

Hormonal Antagonizma ve Tohum Çimlenmesi
Question 106Question →

Bitki tohumlarında çevresel şartlar (su, sıcaklık, oksijen) uygun olsa bile tohumun çimlenmemesi durumuna dormansi (uyku hali) denir. Tohumun bu durumdan çıkarak çimlenmeye başlaması, bitkisel hormonlar arasındaki dengenin değişmesine bağlıdır.

Buna göre, bir tohumun dormansi durumundan çıkarak çimlenmeye başlaması sürecinde gerçekleşen hormonal değişimlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Absisik asit (ABA) miktarının azalması ve giberellin miktarının artması çimlenmeyi başlatır.

Answer

Absisik asit (ABA) miktarının azalması ve giberellin miktarının artması çimlenmeyi başlatır.
Tohum dormansisi (uyku hali), tohumun olgunlaşma sürecinde artan absisik asit (ABA) miktarı ile sağlanır. Çimlenmenin başlaması için tohumun su almasıyla birlikte ABA miktarının azalması ve giberellin hormonunun sentezlenerek depo nişastayı hidroliz edecek enzimleri (örneğin α\alpha-amilaz) aktive etmesi gerekir. Bu hormonal değişim çimlenmeyi tetikler.

Step-by-Step Solution

1
Tohum dormansisinin nedenini belirle.
Dormansi, tohumun elverişsiz şartlarda çimlenmesini önlemek için absisik asit (ABA) hormonu tarafından sağlanır.
ABA, tohumda metabolizmayı yavaşlatarak uyku halini sürdürür.
2
Çimlenmeyi başlatan hormonun rolünü analiz et.
Tohum su alınca (imbibisyon), giberellin hormonu sentezlenir.
Giberellin, depo besinlerin (nişasta) sindirilmesini sağlayan amilaz gibi enzimlerin sentezini uyarır.
3
Hormonlar arası dengeyi karşılaştır.
ABA seviyesi düşerken giberellin seviyesinin yükselmesi dormansiyi kırar.
Çimlenme, bu iki hormonun antagonistik (zıt) çalışması sonucunda gerçekleşir.

Key Concept

Bitkisel Hormonların Antagonistik Çalışması
Question 107Question →

Bitkisel hormonlar, bitkilerde büyüme, gelişme ve çevresel uyarılara tepki verme gibi pek çok fizyolojik olayı düzenler.

Bitkisel hormonların görev ve özellikleriyle ilgili olarak verilen;

I. Tohumda absisik asit (ABA) miktarının azalması ve giberellin miktarının artması, tohum dormansisinin (uyku hali) kırılarak çimlenmenin başlamasını sağlar.
II. Sitokininler, temel olarak kök uçlarında sentezlenir ve ksilem (odun boruları) aracılığıyla sürgün sistemine taşınarak yanal tomurcuk gelişimini uyarır.
III. Etilen hormonu, gaz fazında etki gösterebilen bir hormon olup meyvelerin olgunlaşmasını hızlandırırken aynı zamanda yaprak dökümünü de teşvik eder.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: I, II ve III

Answer

Bitkisel hormonlarla ilgili verilen I, II ve III nolu ifadelerin tamamı doğrudur.
Verilen ifadelerin hepsi biyolojik olarak doğrudur: I. öncülde belirtilen ABA/giberellin dengesi çimlenmenin anahtarıdır; II. öncülde sitokininlerin kökten sürgüne taşınımı ve yanal büyüme etkisi doğru açıklanmıştır; III. öncülde ise etilenin gaz yapısı ve olgunlaştırma rolü tam olarak tanımlanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Tohum çimlenmesi mekanizmasını değerlendir.
Absisik asit tohumu uykuda tutarken, giberellin amilaz enzimini aktifleştirerek çimlenmeyi başlatır. Dolayısıyla giberellin/ABA oranının artması çimlenmeyi sağlar.
Hormonların zıt etkileşimlerinin anlaşılması gerekir.
2
Sitokinin hormonunun sentez ve taşıma özelliklerini kontrol et.
Sitokininler köklerde üretilir, ksilemle yukarı taşınır, hücre bölünmesini ve yanal büyümeyi artırır.
Hormonların sentez bölgeleri ve taşıma yönleri ayırt edicidir.
3
Etilenin fiziksel halini ve etkilerini analiz et.
Etilen gaz formunda olup meyve olgunlaşması ve apsisyon (yaprak dökümü) üzerinde temel düzenleyicidir.
Hormonun gaz halinde olması çevre bitkileri de etkileyebilmesini açıklar.

Key Concept

Bitkisel hormonların (ABA, Giberellin, Sitokinin, Etilen) antagonist ve sinerji etkileri ile sentez bölgeleri.
Question 108Question →

Bitkisel hormonlar, bitkilerin büyüme, gelişme ve çevresel uyarılara tepki verme süreçlerini düzenleyen organik bileşiklerdir. Bu hormonların sentezlendikleri bölgeler ve hedef dokulardaki etkileri farklılık gösterir.

Buna göre, bitkisel hormonlar ve görevleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Oksin hormonu, fototropizma sırasında ışığın geldiği tarafta birikerek bu bölgedeki hücrelerin daha hızlı uzamasını sağlar.

Answer

Oksin hormonunun fototropizma sırasında ışığın geldiği tarafta birikerek bu bölgedeki hücrelerin uzamasını sağladığını belirten ifade yanlıştır.
Bitkilerde ışığa yönelme (fototropizma) olayında oksin hormonu, ışığın doğrudan ulaştığı bölgede değil, gölgede kalan (karanlık) tarafta daha yüksek konsantrasyonda toplanır. Bu taraftaki hücreler, ışık alan taraftaki hücrelere göre daha hızlı uzadığı için bitki gövdesi ışığın geldiği yöne doğru bükülür. Dolayısıyla, oksinin ışık alan tarafta birikerek oradaki hücreleri büyüttüğü bilgisi bilimsel olarak yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki hormon-görev eşleştirmelerini MEB müfredatındaki bilgilerle karşılaştır.
Absisik asit, giberellin, sitokinin ve etilen hormonlarının belirtilen görevleri literatürle uyumludur.
Hormonların temel fizyolojik etkilerini ayırt etmek sorunun çözümünde temel adımdır.
2
Fototropizma mekanizmasında oksin hormonunun dağılımını analiz et.
Oksin hormonu tek yönlü ışık varlığında asimetrik olarak dağılır; ışık alan taraftan karanlık tarafa doğru taşınır.
Işık, oksin taşıyıcı proteinlerin aktivitesini etkileyerek hormonun karanlık tarafta yoğunlaşmasına neden olur.
3
Karanlık taraftaki oksin birikiminin hücresel etkisini belirle.
Karanlık tarafta biriken yüksek oksin konsantrasyonu, oradaki hücrelerin asidifikasyon (hücre duvarı gevşemesi) yoluyla daha hızlı uzamasını sağlar, bu da gövdenin ışığa bükülmesine yol açar.
Asimetrik uzama, bitkinin yönelme hareketinin fiziksel temelidir.

Key Concept

Bitkisel Hormonlar ve Fototropizma Mekanizması
Estimated Time:1m 40s
Question 109Question →

Bitkilerde fotosentez ürünlerinin kaynak hücreden havuz hücreye taşınma sürecinde (basınç-akış teorisi) gerçekleşen aşağıdaki olayları, meydana geliş sırasına göre düzenleyiniz.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Bitkilerde organik madde taşınması; şekerlerin kalburlu borulara yüklenmesi, ksilemden su girişiyle basıncın artması, kütle akışı ve son olarak havuz hücrede şekerin boşaltılarak suyun ksileme geri dönmesi sırasıyla gerçekleşir.
Basınç-akış teorisine göre süreç, şekerlerin aktif yüklenmesiyle (1) başlar, bunu suyun osmozla girişi (2) takip eder. Oluşan basınç farkı akışı (3) sağlar ve havuzda şekerin boşaltılmasıyla su ksileme (4) döner.

Step-by-Step Solution

1
Kaynak hücreden kalburlu boruya şeker yüklemesi yapılır.
Kalburlu boru hücrelerinin osmotik basıncı artar.
Aktif taşıma ile sükroz derişimi yükseltilerek su çekme kuvveti oluşturulur.
2
Ksilemden phloeme su girişi gerçekleşir.
Hidrostatik (turgor) basınç artışı sağlanır.
Yoğunluk farkından dolayı H2OH_2O molekülleri osmozla kalburlu boruya geçer.
3
Basınç farkı ile kütle akışı (bulk flow) tetiklenir.
Organik maddeler havuz hücreye doğru taşınır.
Kaynak ve havuz bölgeleri arasındaki basınç gradiyenti akışı sağlar.
4
Şekerler havuz hücreye boşaltılır ve su ksileme geri döner.
Soymuk borusundaki basınç düşer.
Çözünen madde miktarı azaldığı için su potansiyeli artar ve su ksileme geri verilir.

Key Concept

Basınç-Akış Teorisi (Pressure-Flow Hypothesis)
Question 110Question →

Bitki tohumlarının uygun olmayan çevre koşullarında çimlenmeden kalmasını sağlayan dormansi (uyku hali) süreci ile bu halin kırılarak çimlenmenin başlaması, farklı bitkisel hormonların karşılıklı etkileşimiyle kontrol edilir.

Buna göre, bir tohumun dormansi halinden çıkıp çimlenmeye başlaması sürecinde gerçekleşen hormonal değişimler ve etkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Tohumdaki absisik asit (ABA) miktarının azalması ve giberellin miktarının artması, endospermi sindirecek enzimlerin sentezini başlatır.

Answer

Absisik asit miktarının azalması ve giberellin miktarının artmasıyla enzim sentezinin başlaması doğru bir ifadedir.
Tohum çimlenmesi sırasında absisik asit (inhibitör) seviyesi azalırken, giberellin (uyarıcı) seviyesi artar. Giberellin, DNA'daki genleri aktive ederek nişastayı sindiren amilaz enziminin sentezlenmesini sağlar. Bu sayede embriyo besine ulaşır ve büyüme başlar.

Step-by-Step Solution

1
Dormansi sürecindeki hormonal durumun belirlenmesi.
Tohum dormansi halindeyken absisik asit (ABA) miktarı yüksektir; bu hormon metabolizmayı baskılar.
Tohumun erken veya uygunsuz zamanda çimlenmesini engellemek için ABA gereklidir.
2
Çimlenme tetikleyicilerinin analiz edilmesi.
Uygun nem ve sıcaklık koşullarında tohum su alır (imbibisyon), ABA seviyesi düşer ve giberellin hormonu sentezlenmeye başlar.
Giberellin, dormansiyi kıran temel uyarıcı hormondur.
3
Giberellinin biyokimyasal etkisinin açıklanması.
Giberellin, endospermdeki nişastayı hidroliz edecek olan amilaz enziminin sentezini uyarır.
Embriyonun büyümesi için gerekli olan enerji, bu enzim sayesinde serbest kalan glikozdan sağlanır.

Key Concept

Bitkisel hormonlar (ABA ve Giberellin) tohum dormansisi ve çimlenme üzerinde antagonist (zıt) etki gösterir.
Estimated Time:1m 30s
Question 111Question →

Bitkilerde ışık uyarısına bağlı olarak gerçekleşen yönelim (fototropizma) hareketi sırasında bitki gövdesinde meydana gelen fizyolojik olaylarla ilgili;

I. Oksin hormonu, ışığın geldiği taraftan ışık almayan (gölge) tarafa doğru taşınır.
II. Işığın ulaştığı taraftaki hücreler, yüksek oksin derişimi sayesinde gölge tarafa göre daha hızlı uzar.
III. Gövdenin iki yanındaki büyüme hızının farklı olması sonucunda uyaranın yönüne doğru bükülme gerçekleşir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: I ve III

Answer

Oksin hormonunun gölge tarafta birikmesi ve bu asimetrik büyüme farkının gövdenin ışığa yönelmesini sağlaması doğrudur.
Işık uyarısı alan bir bitki gövdesinde oksin hormonu asimetrik olarak dağılır ve ışık görmeyen gölge tarafta birikir (I). Bu durum gölge tarafın ışık alan tarafa göre daha hızlı uzamasını sağlar. İki taraf arasındaki bu orantısız büyüme hızı, gövdenin ışığa doğru bükülmesine neden olur (III).

Step-by-Step Solution

1
Oksin hormonunun ışığa karşı davranışını analiz etme
Oksin hormonu fototropizma sırasında ışığın geldiği taraftan kaçarak gölge tarafta daha yoğun birikir.
Işığın asimetrik dağılımı, büyüme hormonunun gövdenin diğer yarısına taşınmasına neden olur.
2
Hücresel uzama hızlarını karşılaştırma
Gölge tarafta oksin miktarının artmasıyla bu bölgedeki hücreler daha hızlı boyca uzar; ışık alan taraftaki hücrelerin uzaması daha yavaş kalır.
Oksin hormonu gövde hücrelerinde asidik ortam yaratarak hücre duvarının esnemesini ve su alarak uzamasını tetikler.
3
Yönelim hareketinin yönünü belirleme
Gölge taraf ışık alan taraftan daha uzun olduğu için gövde fiziksel olarak ışığa doğru bükülür.
İki taraf arasındaki orantısız büyüme, esnek olan dokunun daha yavaş büyüyen tarafa doğru kıvrılmasına yol açar.

Key Concept

Fototropizma Mekanizması
Question 112Question →

Bir bitki fidesinin koleoptil ucuna tek yönlü ışık uyarısı verildiğinde meydana gelen fototropizma (ışığa yönelim) olayının aşamaları aşağıda karışık olarak verilmiştir. Buna göre, bu olayların gerçekleşme sırasını mantıksal ve biyolojik bir dizide düzenleyiniz.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Fototropizma süreci; ışığın algılanması, oksinin gölge tarafa göçü, gölge tarafta biriken oksinin hücre uzamasını hızlandırması ve sonuç olarak asimetrik büyüme ile ışığa yönelim şeklinde gerçekleşir.
Bitkilerde fototropizma mekanizması sırasıyla uyaranın algılanması, oksin hormonunun asimetrik dağılımı (gölgeye göç), hücrelerin asimetrik büyümesi ve görünür bükülme aşamalarından oluşur. Işık önce algılanır, ardından oksin yanal olarak gölge tarafa taşınır. Gölge taraftaki yoğun oksin buradaki hücreleri uzatır ve bitki ışığa yönelir.

Step-by-Step Solution

1
Uyaranın tespiti
Işığın koleoptil ucu tarafından algılanması
Bitkilerde yönelim hareketleri dış bir uyaranın (ışık) varlığıyla başlar.
2
Hormon iletimi
Oksinin ışık gören taraftan gölge tarafa geçişi
Oksin hormonu ışığa duyarlıdır ve ışık gören kısımlardan uzaklaşma eğilimindedir.
3
Büyüme farklılaşması
Gölge taraftaki hücrelerin daha fazla uzaması
Gövdede yüksek oksin derişimi hücre uzamasını (elongasyon) teşvik eder.
4
Yönelim
Bitkinin ışığa doğru bükülmesi
İki taraf arasındaki büyüme hızı farkı bitki organının bükülmesine neden olur.

Key Concept

Fototropizma mekanizması oksinin asimetrik dağılımına dayanır.
Question 113Question →

Bitkilerde çevresel uyarılara karşı gerçekleştirilen hareketler, uyarana karşı gösterilen tepkinin mekanizmasına ve uyarının yönüne göre tropizma (yönelim) ve nasti (ırganım) olarak ikiye ayrılır.

Buna göre, tropizma ve nasti hareketleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Tropizma hareketlerinde yön uyaranın yönüne göre belirlenirken, nasti hareketlerinde hareketin yönü uyaranın yönünden bağımsızdır.

Answer

Tropizma hareketlerinde yönün uyarana bağlı olması, nastide ise bağımsız olması ifadesi doğrudur.
Tropizma hareketleri (fototropizma, geotropizma vb.) uyaranın geldiği yöne göre (pozitif veya negatif) şekillenirken; nasti hareketleri (sismonasti, fotonasti vb.) uyaranın yönünden bağımsız olarak, bitkinin anatomik yapısına uygun şekilde gerçekleşir.

Step-by-Step Solution

1
Tropizma hareketlerinin temel özelliğini belirle.
Tropizma, uyaranın yönüne bağlı (uyarana doğru veya ters yönde) gerçekleşen ve oksin hormonu kontrolündeki büyüme hareketidir.
Bitkinin ışık, yer çekimi gibi dış etkenlere göre konum değiştirmesi bu mekanizmayla açıklanır.
2
Nasti hareketlerinin temel özelliğini belirle.
Nasti, uyarının yönüne bağlı olmayan, genellikle turgor basıncı değişimleriyle çok hızlı gerçekleşen ırganım hareketidir.
Uyaran bitkinin hangi tarafından gelirse gelsin tepki aynı yönde (örneğin yaprak kapanması) oluşur.
3
Seçenekleri karşılaştırarak doğru yargıyı saptaki.
Tropizmanın yönlü, nastinin yönsüz olduğunu belirten ifade bilimsel olarak doğrudur.
Tropizma ve nasti arasındaki en temel ve karakteristik fark budur.

Key Concept

Bitkilerde Hareket Mekanizmaları: Tropizma ve Nasti Ayrımı
Estimated Time:1m 30s
Question 114Question →

Bir tarım bitkisi olan tetraploid (4n=484n = 48) bir yonca türü ile heksaploid (6n=726n = 72) başka bir yonca türü arasında yapay tozlaşma gerçekleştirilmiştir. Tozlaşma sonrasında meydana gelen çift döllenme sürecinde, tetraploid yonca dişi organ (pistil) olarak, heksaploid yonca ise polen kaynağı (erkek organ) olarak kullanılmıştır.

Gamet oluşumu ve döllenme süreçlerinin sorunsuz tamamlandığı kabul edilirse, elde edilen tohumun çeşitli kısımlarının kromozom sayıları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Tohumda gelişecek olan embriyonun kromozom sayısı 6060, besi dokunun (endospermin) kromozom sayısı ise 8484'tür.

Answer

Tohumda gelişecek olan embriyonun kromozom sayısı 6060, besi dokunun (endospermin) kromozom sayısı ise 8484'tür.
Doğru seçenekte belirtildiği gibi, tetraploid (4n=484n = 48, yani n=12n = 12) dişi bitkinin ürettiği yumurta hücresi 2n=242n = 24 ve heksaploid (6n=726n = 72, yani n=12n = 12) erkek bitkinin ürettiği sperm çekirdeği 3n=363n = 36 kromozomludur. Bu iki çekirdeğin döllenmesiyle oluşan embriyo 5n=605n = 60 kromozomludur. İki polar çekirdeğin (2n+2n=4n=482n + 2n = 4n = 48) bir sperm çekirdeği (3n=363n = 36) ile birleşmesi sonucu oluşan endosperm ise 7n=847n = 84 kromozom taşır.

Step-by-Step Solution

1
Dişi organı oluşturan bitkinin gamet ve somatik hücre kromozom sayılarını belirleme
Ana bitki tetraploid (4n=484n = 48) olduğundan, megaspor ana hücresinin mayozuyla oluşan megaspor ve dolayısıyla embriyo kesesindeki yumurta hücresi, polar çekirdekler, sinerjitler ve antipotların her biri 2n=242n = 24 kromozomludur. Tohum kabuğu (testa) ise ana bitkinin integüment dokusundan (4n=484n = 48) gelişir.
Megaspor ana hücresi diploit gametler üretmek üzere mayoz geçirir, tohum kabuğu ise döllenmesiz gelişen maternal somatik dokudur.
2
Erkek organı oluşturan bitkinin polen çekirdeklerinin kromozom sayılarını belirleme
Erkek bitki heksaploid (6n=726n = 72) olduğundan, mikrospor ana hücresinin mayozuyla oluşan mikrospor ve dolayısıyla polen tüpünde mitozla oluşan sperm çekirdekleri 3n=363n = 36 kromozom taşır.
Heksaploid mikrospor ana hücresinden mayozla triploid mikrosporlar ve onlardan da triploid gametler oluşur.
3
Çift döllenme sonucunda oluşan embriyo ve endospermin kromozom sayılarını hesaplama
Embriyo: Yumurta (2n=242n = 24) + Sperm (3n=363n = 36) = 5n=605n = 60 kromozom. Endosperm (besi doku): Polar Çekirdek 1 (2n=242n = 24) + Polar Çekirdek 2 (2n=242n = 24) + Sperm (3n=363n = 36) = 7n=847n = 84 kromozom.
Çift döllenmede embriyo zigottan (nyum+nspermn_{yum} + n_{sperm}), endosperm ise üçlü kaynaşmadan (npolar+npolar+nspermn_{polar} + n_{polar} + n_{sperm}) köken alır.

Key Concept

Çift döllenme reaksiyonlarında embriyo ve endospermin ploidi düzeylerinin hesaplanması ve maternal kökenli tohum kabuğunun kromozom sayısının korunması.
PreviousPage 6 / 6
Bitki Biyolojisi Practice Questions — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) — Page 6 | Examkin