Canlılarda Enerji Dönüşümleri

Bir bitkinin özdeş yaprakları kullanılarak hazırlanan üç farklı deney düzeneğinde, ışığın dalga boyu (rengi) dışındaki tüm çevresel faktörler (sıcaklık, $CO_2$ yoğunluğu, ışık şiddeti vb.) optimum düzeyde tutulmaktadır. Bu düzeneklerde gerçekleşen fotosentez hızlarını en yüksek olandan en düşük olana doğru sıralayınız.

Doğadaki azot döngüsünde görev alan bazı bakteriler, amonyağı ($NH_3$) oksitleyerek elde ettikleri kimyasal enerjiyi kullanarak inorganik maddelerden organik besin sentezi (kemosentez) yaparlar.

Bu kemosentetik bakterilerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Kemosentetik organizmalar, enerji ihtiyaçlarını karşılamak için farklı inorganik maddeleri oksitleyebilirler. Aşağıda verilen inorganik maddeleri, bu maddeleri kemosentez sürecinde enerji kaynağı (oksitlenecek madde) olarak kullanan uygun bakteri gruplarıyla eşleştiriniz.

Glikoliz, hücresel solunumun tüm çeşitlerinde (oksijenli solunum, oksijensiz solunum ve fermantasyon) ortak olarak gerçekleşen başlangıç evresidir.

Glikoliz evresi ile ilgili;

I. Reaksiyonlar hücrenin sitoplazmasında gerçekleşir.
II. Tepkimelerin başlayabilmesi ve devam edebilmesi için ortamda serbest oksijen ($O_2$) bulunması zorunludur.
III. Süreç boyunca hem ATP harcanır hem de substrat düzeyinde fosforilasyon ile ATP sentezi yapılır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Oksijenli solunumun Krebs döngüsü ve Elektron Taşıma Sistemi (ETS) evreleri ile ilgili;

I. Krebs döngüsü tepkimeleri mitokondrinin matris sıvısında gerçekleşir.
II. ETS'de elektronların oksijene kadar taşınması sürecinde ATP sentezi gerçekleşir.
III. Hücresel solunumda atmosfere verilen karbondioksit ($CO_2$) gazı ETS evresinde üretilir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Oksijenli solunumun mitokondri organeli içerisinde gerçekleşen evrelerine ait bazı olaylar aşağıda karışık olarak verilmiştir.

I. Pirüvatın oksidasyonu ile Asetil-CoA molekülünün oluşması
II. Krebs döngüsü tepkimeleri sırasında $FADH_2$ moleküllerinin sentezlenmesi
III. Elektronların ETS birimleri üzerinden aktarılmasıyla proton gradientinin oluşması
IV. Elektronların son alıcı olan oksijen tarafından tutularak suyun ($H_2O$) açığa çıkması

Bu olayların gerçekleşme sırasını, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru nasıl sıralarsınız?

Bitki hücrelerinde fotosentezin gerçekleştiği kloroplast organelinin yapısı ve bu süreçte görev alan pigmentler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kloroplastın yapısı ve fotosentezde görev alan pigmentlerle ilgili aşağıda verilen kavramları, bu kavramlara ait doğru özelliklerle eşleştiriniz.

Bitki hücrelerinde bulunan kloroplast organelinin yapısal özellikleri ve fotosentez pigmentleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Canlılarda ATP sentezi (fosforilasyon), enerjinin kaynağına ve sentez mekanizmasına göre farklılık gösterir. Aşağıda verilen fosforilasyon çeşitlerini, bu süreçlerin gerçekleşme mekanizması veya karakteristik özellikleriyle eşleştiriniz.

Hücrenin "enerji para birimi" olarak adlandırılan ATP (Adenozin Trifosfat) molekülü ve fosforilasyon çeşitleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Gelişmiş yapılı bir bitki hücresinde fotosentezin gerçekleştiği kloroplast organeli ve yapısında bulunan pigmentlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bitki hücrelerinde fotosentezin gerçekleştiği kloroplast organelinin bölümleri ile bu süreçte görev alan pigmentleri, karşılarında verilen temel görev veya özelliklerle eşleştiriniz.

Bitkilerde fotosentezin başlangıç aşamasında, ışık enerjisinin soğurulup kimyasal enerjiye dönüştürülmek üzere aktarılması sürecinde gerçekleşen aşağıdaki olayları, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

Klorofil sentezleme yeteneği olmayan kemosentetik bakteriler ile fotoototrof bitkilerin karbon fiksasyonu ve enerji elde etme mekanizmaları arasındaki temel benzerlik ve farkları analiz etmek isteyen bir öğrenci, bu iki süreçte görev alan molekülleri ve işlevlerini karşılaştırmaktadır.

Buna göre, sol sütunda verilen kemosentez ve fotosentez süreçlerindeki olayları/kaynakları, sağ sütundaki en doğru fizyolojik açıklamalarla eşleştiriniz.

Hücresel solunum reaksiyonlarının tüm canlılarda ortak olarak gerçekleşen ilk evresi glikolizdir. Glikoliz reaksiyonlarının sitoplazmadaki işleyiş mekanizmasını inceleyen bir araştırmacı, izole bir reaksiyon kabına glikoliz için gerekli tüm enzim, koenzim ve inorganik maddeleri ekleyerek glukoz yıkımını gözlemlemiştir.

Reaksiyon sürecinde gözlemlenen hücresel ve kimyasal değişimler dikkate alındığında;

I. Glikoliz reaksiyonlarının başlayabilmesi için başlangıçta $ATP$ harcanması zorunlu olup, bu durum glukozun aktivasyon enerjisinin aşılmasını sağlar.
II. Ortamda serbest $NAD^+$ koenziminin tükenmesi, gliseraldehit-3-fosfat ($G3P$) molekülünün yükseltgenmesini ve dolayısıyla substrat düzeyinde fosforilasyonla net $ATP$ üretimini durdurur.
III. Glikoliz reaksiyonlarında glukozun pirüvata kadar yıkımı sürecinde doğrudan oksijen gazı ($O_2$) tüketilir ve bu reaksiyonlar mitokondri organelinde gerçekleşir.
IV. Glikoliz evresi, glukoz moleküllerinin su katılarak daha küçük birimlere ayrıştırıldığı bir hidroliz (sindirim) reaksiyonu olup, bu süreçte hücredeki diğer hidroliz reaksiyonlarında olduğu gibi $ATP$ harcanır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Kloroplastın tilakoit zarlarında gerçekleşen fotosentezin ışığa bağımlı reaksiyonları sırasında, güneş ışığı enerjisi soğurularak bir dizi işlem sonucunda kimyasal enerjiye ($ATP$ ve $NADPH$) dönüştürülür.

Buna göre, bu evrede gerçekleşen olaylar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bitkilerde kloroplastın tilakoit membranında gerçekleşen ışığa bağımlı reaksiyonlar sırasında gözlenen bazı olaylar ile bu olayların temel işlevlerini/sonuçlarını aşağıda verildiği gibi eşleştiriniz.

Bitkilerde kloroplastın granalarında gerçekleşen fotosentezin ışığa bağımlı reaksiyonları sürecinde; suyun fotolizi, fotofosforilasyon ve $NADP^+$ molekülünün indirgenmesi gibi hayati olaylar meydana gelir.

Buna göre, ışığa bağımlı reaksiyonlar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Fotosentezin ışığa bağımlı reaksiyonları sırasında gerçekleşen aşağıdaki olayları, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.