Canlılarda Enerji Dönüşümleri

Ökaryotik bir hücrede gerçekleşen oksijenli solunum reaksiyonları sırasında gözlenen Krebs döngüsü ve Elektron Taşıma Sistemi (ETS) evreleri ile ilgili;

I. $FADH_2$ molekülünün sentezi (indirgenmesi) sadece Krebs döngüsü evresine özgü bir olaydır.
II. ETS evresinde elektronların bir taşıyıcıdan diğerine aktarılması sonucu oluşan enerji, protonların ($H^+$) zarlar arası boşluğa pompalanmasında kullanılır.
III. Her iki evrede de substrat düzeyinde fosforilasyon (SDF) ile ATP sentezi ortak olarak gerçekleşir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Aşağıda verilen fermantasyon süreçleri ve bu süreçlere ait temel özellikleri doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Fotosentezin ışığa bağımlı reaksiyonları sırasında gerçekleşen bazı biyokimyasal olaylar ile bu olayların doğrudan neden olduğu sonuçları veya özellikleri aşağıda verilmiştir. Sol sütundaki olayları, sağ sütundaki en uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

Fotosentezin ışığa bağımlı reaksiyonları, kloroplastın tilakoit zarında gerçekleşen ve ışık enerjisinin kimyasal enerjiye dönüştürüldüğü karmaşık bir süreçtir. Bu süreçte gerçekleşen kemiozmotik mekanizma ve ürünlerin kullanımıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir bitki hücresinde gerçekleşen fotosentezin ışığa bağımlı reaksiyonları sırasında gözlenen aşağıdaki olayları, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru (kronolojik ve mantıksal sıraya göre) düzenleyiniz.

Bitki hücrelerinde kloroplastın tilakoit membranlarında gerçekleşen ışığa bağımlı reaksiyonlar, ışık enerjisinin kimyasal enerjiye dönüştürüldüğü ilk aşamadır. Bu süreçte suyun fotolizi, elektron taşıma sistemi (ETS) faaliyetleri ve kemiozmotik yolla ATP sentezi gerçekleşir.

Işığa bağımlı reaksiyonlar sırasında meydana gelen aşağıdaki olaylardan hangisi, kloroplastın tilakoit boşluğundaki (lümen) proton ($H^+$) derişiminin artmasına ve pH değerinin düşmesine doğrudan katkı sağlamaz?

Fotosentezin ışıktan bağımsız tepkimeleri (Calvin döngüsü) kloroplastın stromasında gerçekleşen, enzimatik ve karmaşık bir süreçtir. Bu döngüde görev alan moleküller ve gerçekleşen olaylar ile ilgili aşağıda verilen soldaki kavramları, sağdaki doğru açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Oksijenli solunumun mitokondri içerisinde gerçekleşen evrelerinde gözlenen aşağıdaki olayları, biyokimyasal bir döngüde gerçekleşme sırasına göre diziniz.

Fotosentezin kloroplastın stroma sıvısında gerçekleşen ışıktan bağımsız tepkimeleri (Calvin döngüsü) sırasında meydana gelen madde değişimleri ve enerji dönüşümleriyle ilgili;

I. Işığa bağımlı evrede üretilen ATP moleküllerinin bir kısmı 3-karbonlu ara bileşiklerin (PGA) indirgenmesinde, bir kısmı ise 5-karbonlu başlangıç molekülünün (RuBP) yeniden oluşturulmasında tüketilir.
II. Karbondioksit moleküllerinin tutulması ve NADPH moleküllerinin yükseltgenmesi sürecinde, yan ürün olarak atmosfere verilen moleküler oksijen ($O_2$) açığa çıkar.
III. Reaksiyonlar sonucunda oluşan fosfogliseraldehit (PGAL) molekülleri; glikozun yanı sıra azotlu yan gruplar eklenerek amino asit, vitamin ve organik bazların sentezinde de kullanılabilir.
IV. Reaksiyonlar stroma sıvısındaki enzimlerin denetiminde yürüdüğünden, bu evre sıcaklık değişimlerine karşı ışığa bağımlı reaksiyonlardan daha duyarlıdır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Fotosentezin kloroplastın stromasında gerçekleşen ışıktan bağımsız tepkimeleri (Calvin döngüsü) karmaşık bir enzim dizisi tarafından yönetilir. Aşağıda bu döngü sırasında gerçekleşen bazı temel olaylar karışık olarak verilmiştir:

I. $NADPH$ moleküllerinin yükseltgenmesi sonucunda 3 karbonlu fosfogliseraldehit ($PGAL$) moleküllerinin oluşması
II. Karbondioksitin ($CO_2$), $Rubisco$ enzimi aracılığıyla 5 karbonlu ribuloz bifosfata ($RuBP$) bağlanması
III. Fosfogliseraldehit ($PGAL$) moleküllerinin bir kısmının $ATP$ harcanarak döngünün devamlılığı için başlangıçtaki karbon yakalayıcıya dönüştürülmesi
IV. $ATP$ kullanılarak 3 karbonlu fosfogliserik asit ($PGA$) moleküllerinin kararsız ara bileşikler üzerinden aktifleştirilmesi
V. Sentezlenen $PGAL$ moleküllerinin bir kısmının döngüden ayrılarak glikoz ve diğer organik bileşiklerin sentezine katılması

Buna göre, bir molekül glikozun sentezlenebilmesi için bu olayları gerçekleşme sırasına göre diziniz.

Fotosentezin kloroplastın stroma sıvısında gerçekleşen ışıktan bağımsız reaksiyonları (Calvin döngüsü) sürecinde meydana gelen kimyasal dönüşümler ve döngünün özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Aşağıda, bir bitkinin fotosentez hızını etkileyen çevresel faktörlerdeki değişimler ile bu değişimlerin bitki fizyolojisi üzerindeki temel etkilerini eşleştiriniz.

Fotosentez hızını etkileyen faktörler ile ilgili araştırma yapan bir öğrenci, genetik olarak özdeş üç bitki kullanarak aşağıdaki deney düzeneklerini oluşturmuştur:

* I. Düzenek: $15^\circ C$ sıcaklık, düşük ışık şiddeti, $\%0,03$ $CO_2$ yoğunluğu
* II. Düzenek: $35^\circ C$ sıcaklık, düşük ışık şiddeti, $\%0,03$ $CO_2$ yoğunluğu
* III. Düzenek: $35^\circ C$ sıcaklık, yüksek ışık şiddeti, $\%0,03$ $CO_2$ yoğunluğu

Minimum Yasası ve fotosentez hızı ile çevresel faktörler arasındaki ilişki dikkate alındığında, bu düzeneklerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Özdeş özelliklere sahip dört saksı bitkisinin, kontrollü ortamlarda sabitlenen farklı çevresel koşullar altındaki fotosentez hızları ölçülmüştür. Bu ortamların özellikleri aşağıda verilmiştir:

I. $30^\circ C$ sıcaklık, mor ışık dalga boyu, $\%0,1$ $CO_2$ yoğunluğu.
II. $30^\circ C$ sıcaklık, yeşil ışık dalga boyu, $\%0,1$ $CO_2$ yoğunluğu.
III. $5^\circ C$ sıcaklık, mor ışık dalga boyu, $\%0,1$ $CO_2$ yoğunluğu.
IV. $55^\circ C$ sıcaklık, mor ışık dalga boyu, $\%0,1$ $CO_2$ yoğunluğu.

Buna göre, bu ortamlardaki fotosentez hızlarını en yüksekten en düşüğe doğru sıralayınız.

Azot döngüsünde görev alan nitrifikasyon bakterileri ( *Nitrosomonas* ve *Nitrobacter* ), amonyaktan nitrat oluşumuna kadar gerçekleşen süreçte inorganik maddeleri oksitleyerek kimyasal bağ enerjisi üretirler. Elde ettikleri bu enerjiyi kullanarak inorganik maddelerden organik madde sentezini (kemosentez) gerçekleştirirler.

Nitrifikasyon bakterilerinin gerçekleştirdiği kemosentez süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Kemosentetik mikroorganizmalar, inorganik maddeleri oksitleyerek elde ettikleri kimyasal enerjiyi karbon dioksit ($CO_2$) özümlemesi için kullanırlar. Aşağıdaki sol sütunda farklı kemosentetik süreçleri yürüten canlı gruplarının özellikleri, sağ sütunda ise bu süreçlerde gerçekleşen temel oksidasyon reaksiyonları verilmiştir. Buna göre, canlı grupları ile gerçekleştirdikleri kimyasal tepkimeleri doğru şekilde eşleştiriniz.

Kemosentez yapan canlılar, ihtiyaç duydukları enerjiyi ışık enerjisi yerine inorganik maddeleri oksitleyerek karşılayan ototrof organizmalardır. Doğadaki azot döngüsünde kritik rol oynayan nitrifikasyon bakterilerinin ($Nitrosomonas$ ve $Nitrobacter$) kemosentez mekanizması dikkate alındığında, bu canlıların gerçekleştirdiği metabolik faaliyetlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Ökaryotik bir hücrenin sitoplazmasında gerçekleşen glikoliz reaksiyonlarına ait aşağıda verilen olayları, gerçekleşme sırasına göre baştan sona doğru diziniz.

Hücresel solunumun başlangıç aşaması olan glikoliz evresinde gerçekleşen moleküler değişimleri incelemek amacıyla, karbon atomları radyoaktif olarak işaretlenmiş bir glikoz molekülü ($^{14}C_6H_{12}O_6$) uygun bir hücresel ortama bırakılmıştır. Glikoliz evresi tamamlandığında gerçekleşen olaylarla ilgili;

I. İşaretli karbon atomlarının tamamına, reaksiyon sonunda oluşan pirüvat moleküllerinin yapısında rastlanır.
II. Substrat düzeyinde fosforilasyon ile sentezlenen toplam ATP sayısı, aktivasyon enerjisi için harcanan ATP sayısının iki katıdır.
III. Hidrojen taşıyıcı koenzim olan $NAD^+$, elektron ve proton alarak yükseltgenir.
IV. Ortamda serbest oksijen ($O_2$) bulunması, bir molekül glikozdan elde edilen pirüvat sayısını ve glikoliz hızını doğrudan artırır.

yargılarından hangileri doğrudur?

Oksijenli solunumun mitokondri kristalarında gerçekleşen elektron taşıma sistemi (ETS) ve kemiozmotik mekanizma süreçlerinde gözlenen aşağıdaki olayları, biyokimyasal gerçekleşme sırasına göre düzenleyiniz.