Genden Proteine

DNA molekülünün kimyasal yapısında bulunan bağ çeşitleri ile bu bağların kurulduğu moleküler bölgeleri eşleştiriniz.

Eşit sayıda nükleotit içeren iki farklı doğrusal DNA molekülünden birincisinde (DNA I) guanin nükleotidi oranının $\%35$, ikincisinde (DNA II) ise $\%15$ olduğu saptanmıştır.

Buna göre, bu DNA molekülleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Hücrede protein sentezi sürecinde görev alan RNA çeşitleri (mRNA, tRNA ve rRNA) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I. mRNA, sentezlenecek proteinin amino asit dizilişine kalıplık eden ve birincil yapısında nükleotitleri arasında hidrojen bağı bulundurmayan bir nükleik asittir.
II. rRNA, proteinlerle birleşerek ribozomun yapısını oluşturur ve bir hücredeki toplam RNA miktarının yaklaşık $\%80$'ini temsil eder.
III. tRNA, antikodon bölgesindeki baz dizilimi sayesinde mRNA kodonuna bağlanırken, baz eşleşmelerinin kararlılığını artırmak için Urasil ($U$) yerine Timin ($T$) nükleotidi kullanır.
IV. mRNA üzerindeki her bir kodon birden fazla amino asit çeşidini şifreleyebilirken, bir tRNA antikodonu sadece bir çeşit kodona bağlanabilir.

Aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bir hücrede protein sentezi sırasında gözlenen polizom (poliribozom) yapısı ve santral dogma süreçleri ile ilgili;

I. Polizomda yer alan her bir ribozom, farklı bir mRNA molekülünü okuyarak farklı protein çeşitlerinin sentezini gerçekleştirir.
II. Bir $mRNA$'nın aynı anda birden fazla ribozom tarafından okunması, hücrenin aynı protein çeşidinden kısa sürede çok miktarda üretmesine olanak sağlar.
III. Hücrede protein sentezinin gerçekleşebilmesi için ilgili gen bölgesinin mutlaka replikasyonla eşlenmiş olması zorunludur.
IV. Polizomda sentezlenen tüm polipeptitlerin amino asit dizilimlerinin özdeş olması, bu proteinlerin sentezinde aynı genetik şifrenin kullanıldığını kanıtlar.

yargılarından hangileri doğrudur?

Ökaryotik bir hücrede, belirli bir proteinden kısa sürede çok sayıda üretilmesi (polizom faaliyeti) sürecinde meydana gelen aşağıdaki olayları, gerçekleşme sırasına göre diziniz.

Aşağıda verilen RNA çeşitlerini, hücredeki temel görevleri ve kendilerine özgü yapısal özellikleri ile eşleştiriniz.

Protein sentezi sürecinde görev alan nükleik asit birimleri ve bu birimlerin işlevsel özellikleri arasındaki ilişkileri değerlendirmek için aşağıdaki kavramları doğru açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Genetik bilginin protein sentezine aktarımı sürecinde görev alan farklı nükleotit dizilimlerini ve bu dizilimlerin özelliklerini aşağıda verilen tanımlarla eşleştiriniz.

Ökaryotik bir hücrede gerçekleşen translasyon (okuma) sürecine ait bazı olaylar aşağıda verilmiştir. Bu olayların protein sentezi sırasında gerçekleşme sırasını belirleyiniz.

Ökaryotik bir hücrede gerçekleşen translasyon (protein sentezi) süreci ve ribozomun işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Ökaryotik bir hücrede gerçekleşen polipeptit sentezi (translasyon) sürecinde gözlenen aşağıdaki olayları, gerçekleşme sırasına göre diziniz.

Hücrede gerçekleşen transkripsiyon (yazılım) sürecinde rol oynayan temel bileşenler ile bu bileşenlerin işlevsel özelliklerini eşleştiriniz.

Ökaryotik bir hücrede gerçekleşen transkripsiyon (yazılım) süreci ile ilgili;

I. RNA polimeraz enzimi, ilgili gen bölgesindeki DNA çift sarmalını açarak kalıp iplik üzerindeki bazlara uygun ribonükleotitlerin yerleşmesini ve aralarında fosfodiester bağlarının kurulmasını sağlar.
II. mRNA sentezi, DNA'nın kalıp ipliği üzerinden $3' \rightarrow 5'$ yönünde ilerlenerek gerçekleştirilir; bu durum yeni RNA zincirinin $5' \rightarrow 3'$ yönünde uzamasını sağlar.
III. Transkripsiyonun başlayabilmesi için hücrenin mutlaka S evresinde bulunması ve DNA'sını eşlemiş (replikasyon) olması zorunludur.
IV. Sentezlenen mRNA molekülünün nükleotit dizilimi, DNA'nın kalıp olmayan (kodlayıcı) ipliğindeki dizilimle (Timin yerine Urasil gelmesi hariç) aynıdır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Ökaryotik bir hücrede sentezlenen ve işlev gösteren RNA moleküllerinin ($mRNA$, $tRNA$ ve $rRNA$) yapısal özellikleri ile hücredeki işlevlerini araştıran bir öğrenci aşağıdaki bilgilere ulaşıyor:

I. Hücrede işlev gösteren tüm $tRNA$ molekülleri kendi üzerinde katlanmalar yaparak zayıf hidrojen bağları içerirken, protein sentezinde kalıp görevi gören olgun $mRNA$ molekülleri kendi üzerinde katlanıp hidrojen bağı oluşturmaz; ancak translasyon sürecinde $mRNA$ kodonları ile $tRNA$ antikodonları arasında geçici zayıf hidrojen bağları kurulur.
II. Genetik kodun çözülmesi sürecinde hücrede sentezlenebilecek proteinlerin çeşitliliğini sağlamak amacıyla $64$ farklı kodonun tamamına karşılık gelebilecek $64$ farklı $tRNA$ antikodonu görev alır ve her bir $tRNA$ molekülü aynı anda birden fazla amino asit çeşidini taşıyabilir.
III. Hücredeki toplam RNA moleküllerinin yaklaşık $\%80$'ini oluşturan ve ribozomun yap��sına katılan $rRNA$, çekirdekçikte sentezlenip proteinlerle birleşerek ribozomun alt birimlerini oluştururken katlanmalar yapar ve bu katlanma bölgelerinde Urasil ($U$) nükleotitlerinin karşısına Timin ($T$) nükleotitlerinin gelmesiyle zayıf hidrojen bağları kurulur.

Buna göre, bu öğrencinin ulaştığı bilgilerden hangileri doğrudur?

Bir hücrede gerçekleşen protein sentezi sırasında görev alan bazı nükleik asit zincirleri ve nükleotit dizilimleri hakkında şu bilgiler verilmiştir:

* $X$ amino asidini taşıyan tRNA'nın antikodon dizilimi: $5'-UGA-3'$
* $Y$ amino asidini şifreleyen DNA kalıp ipliğindeki genetik üçlüsü (kod): $3'-CGA-5'$
* $Z$ amino asidini şifreleyen mRNA kodonunun dizilimi: $5'-UCA-3'$

Buna göre, bu protein sentezi süreci ve ilgili moleküllerle ilgili olarak;

I. $X$ ve $Z$ aynı amino asit çeşitleridir.
II. $X$ amino asidini şifreleyen mRNA kodonunun dizilimi $5'-UCA-3'$ şeklindedir.
III. $Y$ amino asidini taşıyan tRNA'nın antikodon dizilimi $5'-AGC-3'$ şeklindedir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Protein sentezi sürecinde görev alan farklı nükleotit dizilimleri ve bunların biyolojik karşılıkları aşağıda verilmiştir. Sol sütundaki tanımları, sağ sütundaki uygun kavramlarla eşleştiriniz.

Protein sentezi sürecinde bilgi akışı ve kodon-antikodon etkileşimleri sırasında nükleik asit zincirlerinin yönleri ile baz eşleşmeleri kritik öneme sahiptir.

Buna göre, sol sütunda verilen nükleik asit dizileri ile sa�� sütunda verilen bu dizilerin protein sentezindeki işlevsel karşılıklarını doğru şekilde eşleştiriniz.

RNA moleküllerinin yapısı ve çeşitleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Hücrede protein sentezi sürecinde görev alan RNA çeşitleri ile bu RNA'ların temel görevlerini aşağıda verilen listeden uygun şekilde eşleştiriniz.

Canlılarda genetik bilginin proteinlere dönüştürülmesi sürecinde görev alan genetik şifre, kodon ve antikodon birimleri ile ilgili;

I. Bir amino asit çeşidi, birden fazla kodon çeşidi tarafından şifrelenebilir.
II. Bir kodon çeşidi, birden fazla farklı amino asit çeşidini şifreleyebilir.
III. mRNA üzerindeki üçlü nükleotit dizilerine kodon, tRNA üzerindeki tamamlayıcı üçlü dizilere ise antikodon denir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?