Tanzimat Dönemi Roman ve Hikayesi

23 questions

All types23 Multiple choice11 Matching5 Ordering7

Tanzimat Dönemi romanlarında yer alan aşağıdaki kahramanları, bu kahramanların temsil ettiği toplumsal/tematik rollerle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

Dilber karakteri esaret ve cariyelik temasını işleyen açıklamayla; Bihruz Bey alafranga züppe tipiyle; Râkım Efendi idealize edilmiş çalışkan kahramanla; Mahpeyker ise genç bir adamı felakete sürükleyen olumsuz kadın karakterle eşleşmektedir.

Dilber esaret ve cariyelik trajedisiyle; Bihruz Bey alafranga züppe tipiyle; Râkım Efendi Doğu-Batı sentezi yapmış ideal karakterle; Mahpeyker ise edebiyatımızdaki ilk olumsuz kadın tiplerinden biri olarak kurgulanmıştır. Bu tanımlamalar karakterlerin romanlardaki anahtar işlevleriyle tam olarak örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

İlk olarak Dilber karakteri incelenir.

Dilber, Sergüzeşt romanında cariyelik ve esaret temasını temsil eder. Dolayısıyla esaret konusunun anlatıldığı açıklama ile eşleşir.

Romanda Dilber'in küçük yaşta Kafkasya'dan getirilip cariye olarak satılması ve dramı ele alınır.

İkinci olarak Bihruz Bey karakteri incelenir.

Bihruz Bey, Araba Sevdası romanında yanlış Batılılaşmanın, şıklık merakının ve yüzeysel alafrangalığın temsilcisidir. Dolayısıyla alafranga züppe tipini anlatan açıklama ile eşleşir.

Bihruz Bey karakteri edebiyatımızda alafranga züppe tipinin ilk yetkin örneğidir.

Üçüncü olarak Râkım Efendi karakteri incelenir.

Râkım Efendi, Felâtun Bey ile Râkım Efendi romanında çalışkan, kendi ayakları üzerinde duran ve Doğu ile Batı değerlerini sentezleyen ideal karakterdir. Dolayısıyla yazarın idealize ettiği tipi tanımlayan açıklama ile eşleşir.

Ahmet Mithat Efendi, Felâtun Bey'in karşısına Râkım'ı çıkararak dönemin gençliğine doğru yolu göstermeyi amaçlamıştır.

Dördüncü olarak Mahpeyker karakteri incelenir.

Mahpeyker, İntibah romanında Ali Bey'i baştan çıkaran ve onun felaketini hazırlayan olumsuz kadın figürüdür. Dolayısıyla ilk olumsuz kadın karakter tasvirini içeren açıklama ile eşleşir.

Mahpeyker, Ali Bey'e duyduğu öfke ve intikam arzusu yüzünden olayların trajik bir hal almasına neden olur.

Key Concept

Tanzimat Dönemi Roman Kahramanları ve Temaları

Estimated Time:2m 0s

Question 22Question →

Tanzimat Dönemi roman ve hikâyesinin gelişim süreciyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Tanzimat I. Dönem romanlarında halkı eğitme amacı öne çıktığı için sanatçılar olay akışını kesip okura bilgi vermişler, II. Dönem romanlarında ise realizmin etkisiyle yazar kendi kişiliğini gizlemiştir.

İlk yerli roman olan Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat'ta Şemsettin Sami, görücü usulü evliliğin sakıncalarını işlerken romantik tesadüflere ve duygusal abartılara sıkça yer vermiştir.

Namık Kemal'in İntibah romanı edebiyatımızın ilk edebî romanı kabul edilir; eserde Ali Bey’in Mahpeyker ve Dilaşup arasındaki trajik hikâyesi natüralizmin determinizm ilkesine uygun olarak soyaçekim kavramıyla açıklanmıştır.

Sami Paşazade Sezai'nin Sergüzeşt romanı, Kafkasya’dan kaçırılan Dilber’in kölelik ve cariyelik hayatını anlatırken romantizmden realizme geçişin izlerini taşır ve kahramanın ruh dünyasına ger��ekçi yaklaşımlar sunar.

Recaizade Mahmut Ekrem'in Araba Sevdası romanı, edebiyatımızın ilk realist romanı olup Bihruz Bey karakteri üzerinden yanlış Batılılaşmanın toplumsal hayattaki yozlaştırıcı etkisini ironik bir dille eleştirir.

Show answer & explanation

Answer: Namık Kemal'in İntibah romanı edebiyatımızın ilk edebî romanı kabul edilir; eserde Ali Bey’in Mahpeyker ve Dilaşup arasındaki trajik hikâyesi natüralizmin determinizm ilkesine uygun olarak soyaçekim kavramıyla açıklanmıştır.

Answer

Namık Kemal'in İntibah romanındaki trajik hikâyenin natüralizmin determinizm ve soyaçekim ilkeleriyle açıklandığını belirten seçenek yanlıştır. İntibah, romantizm akımının etkisinde yazılmış bir romandır ve bu eserde natüralist ögelere yer verilmemiştir.

Doğru cevap olan seçenekte belirtilen Namık Kemal'in İntibah romanı, Türk edebiyatının ilk edebi romanı olsa da romantizm akımının ilkeleri doğrultusunda kaleme alınmıştır. Eserde determinizm ve soyaçekim gibi natüralist kavramlar yer almaz. Bu kavramlar edebiyatımızda daha çok Nabizade Nazım'ın Zehra romanı ve Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın eserleriyle özdeşleşmiştir. Bu nedenle bu ifade yanlıştır.

Step-by-Step Solution

Eserlerin edebi akımlarını belirleme

Namık Kemal'in İntibah romanı romantizm akımının etkisiyle yazılmıştır. Natüralizm ve bu akımın getirdiği soyaçekim ile determinizm kavramları ise Tanzimat Dönemi'nin daha geç evrelerinde, Nabizade Nazım gibi yazarların eserlerinde (örneğin Zehra) görülmeye başlar.

Eserin edebi akımı ile içerdiği kuramsal ögelerin birbiriyle uyumlu olup olmadığını saptamak gerekir.

Diğer seçeneklerdeki bilgilerin doğruluğunu kontrol etme

Tanzimat I. ve II. Dönem farkları, ilk yerli roman Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat'ın özellikleri, Sergüzeşt'in geçiş dönemi niteliği ve Araba Sevdası'nın ilk realist roman olması gibi tüm bilgiler tarihsel ve edebi gerçeklerle uyuşmaktadır.

Yanlış olan seçeneği kesinleştirmek için diğer seçeneklerin doğruluğu teyit edilir.

Key Concept

Tanzimat Romanlarının Edebi Akımları ve Nitelikleri

Estimated Time:2m 0s

Question 23Question →

Tanzimat Dönemi romanlarının yapısal, tematik ve estetik özelliklerini yansıtan aşağıdaki eserler ile bu eserlerin anlatım tekniği ve akım ilişkisi bağlamındaki açıklamalarını doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Show answer & explanation

Answer

İntibah eseri romantik yönelim ve yazarın anlatıya müdahalesi ile; Karabibik eseri realist gözlem ve İstanbul dışındaki mekan-insan ilişkisi ile; Araba Sevdası eseri psikolojik gerçekçilik ve ironik bakış açısıyla; Sergüzeşt eseri ise romantizmden realizme geçiş köprüsü niteliği taşımasıyla eşleşmelidir.

İntibah romanının romantik akımın etkisiyle yazılması ve yazarın araya girmesi özelliğiyle; Karabibik'in Antalya'da geçmesi ve gerçekçi köy tasvirleriyle; Araba Sevdası'nın Bihruz Bey üzerinden alafrangalık eleştirisini ironik ve psikolojik derinlikle sunmasıyla; Sergüzeşt'in ise esaret konusunu işlerken realizme geçiş unsurları barındırmasıyla eşleşmesi gerekir.

Step-by-Step Solution

İntibah eserinin yapısal ve akımsal özelliklerini analiz etme

İntibah'ın Namık Kemal tarafından romantizm akımının etkisiyle yazıldığını, yazarın anlatıcı olarak olayların akışını kesip ahlaki yorumlar yaptığını belirleme.

Eserin romantik yönelim ve yazarın araya girmesi özelliğini içeren açıklamayla eşleştiğini doğrulamak için.

Karabibik eserinin mekan ve gerçekçilik boyutunu değerlendirme

Nabizade Nazım'ın Karabibik eserinin Antalya'nın Kaş ilçesinde (Beymelek) geçtiğini ve ilk köy romanı/uzun hikayesi olarak realizm/natüralizm etkisiyle yerel ağızları kullandığını saptama.

Eserin İstanbul dışındaki mekan-insan ilişkisi ve realist gözlem açıklamasıyla eşleştiğini doğrulamak için.

Araba Sevdası eserinin temasını ve anlatım tekniğini inceleme

Recaizade Mahmut Ekrem'in Araba Sevdası eserinin yanlış Batılılaşmayı ironik bir bakış açısıyla ve Bihruz Bey'in psikolojik derinliğiyle ele aldığını saptama.

Eserin psikolojik gerçekçilik ve ironik bakış açıklamasıyla eşleştiğini doğrulamak için.

Sergüzeşt eserinin edebi konumunu belirleme

Samipaşazade Sezai'nin Sergüzeşt eserinin romantizmden realizme geçiş köprüsü olduğunu ve Dilber'in esaretini gerçekçi ögelerle ele aldığını saptama.

Eserin romantizmden realizme geçiş köprüsü açıklamasıyla eşleştiğini doğrulamak için.

Key Concept

Tanzimat Dönemi romanlarının yapısal, tematik ve akım özellikleri

PreviousPage 2 / 2

Tanzimat Dönemi Roman ve Hikayesi

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes