Question

Difficulty: HardMecaz Anlam

Aşağıdaki cümlelerde koyu yazılmış sözcükleri, cümledeki anlam özellikleriyle (gerçek, yan, mecaz, terim) doğru şekilde eşleştiriniz.

  • Yazar, son romanında toplumsal yozlaşmanın getirdiği ruhsal çöküntüyü kuru bir anlatımla vermekten kaçınmış; karakterlerin iç dünyasını zengin imgelerle bezemiştir.Mecaz Anlam
  • Mimar, projenin son aşamasında binanın sokağa bakan yüzünü tamamen cam panellerle kaplayarak modern bir görünüm elde etmeyi amaçlamıştı.Yan Anlam
  • Laboratuvardaki hassas ölçümler sırasında, deney tüpünün dibinde biriken koyu tortunun kimyasal yapısını incelemek için yeni bir yöntem geliştirdiler.Gerçek Anlam
  • Şair, şiirindeki ahengi sağlamak amacıyla dizelerin sonundaki ses benzerliklerini zengin kafiye oluşturacak şekilde düzenlemiştir.Terim Anlam

Answer

Birinci cümle mecaz anlamla, ikinci cümle yan anlamla, üçüncü cümle gerçek anlamla, dördüncü cümle ise terim anlamla eşleşmelidir.
Doğru eşleştirmede 'kuru' anlatım mecaz anlamla, binanın 'yüzü' yan anlamla, 'koyu' tortu gerçek anlamla, 'kafiye' ise terim anlamla eşleşir. Çünkü 'kuru' sözcüğü gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak soyutlaşmış; 'yüz' sözcüğü benzerlik ilişkisiyle yan anlam kazanmış; 'koyu' sözcüğü fiziksel niteliğiyle gerçek anlamını korumuş; 'kafiye' ise edebiyat terimi olarak kullanılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki koyu yazılmış sözcüklerin temel (gerçek) anlamlarını belirlemek.
'Kuru' ıslak olmayan; 'yüz' çehre; 'koyu' yoğunluğu fazla olan; 'kafiye' ise uyak anlamına gelir.
Sözcüklerin gerçek anlamlarından ne kadar uzaklaştığını tespit edebilmek için temel anlamlarının bilinmesi gerekir.
2
Birinci cümledeki 'kuru' sözcüğünün kazandığı yeni anlamı analiz etmek.
'Kuru' sözcüğü, cümlede 'duygudan, süsten veya akıcılıktan yoksun' anlamında kullanılarak gerçek anlamından tamamen sıyrılmış ve soyut bir nitelik kazanmıştır. Bu nedenle mecaz anlamdır.
Soyutlama yoluyla yeni bir anlam kazanan ve gerçek anlamıyla bağı kalmayan sözcükler mecaz anlam sınıfına girer.
3
İkinci cümledeki 'yüzünü' sözcüğünün işlevini incelemek.
'Yüz' sözcüğü, binanın dış cephesi veya ön tarafı anlamında kullanılmıştır. İnsanın çehresi (yüzü) ile şekil ve konum ilişkisi korunarak yeni bir anlam kazandığı için yan anlamdır.
Temel anlamdan kopmadan, şekil veya işlev benzerliğiyle yeni kavramları karşılayan sözcükler yan anlamlıdır.
4
Üçüncü cümledeki 'koyu' ve dördüncü cümledeki 'kafiye' sözcüklerini değerlendirmek.
'Koyu tortu' ifadesindeki koyu, fiziksel yoğunluk anlamıyla gerçek anlamdadır. 'Kafiye' ise edebiyat bilim dalına ait özel bir kavramı karşıladığı için terim anlamdır.
Fiziksel özellikleri doğrudan belirten sözcükler gerçek anlamda, bilim, sanat veya meslek dalına özgü kavramlar ise terim anlamda kabul edilir.

Key Concept

Mecaz Anlam ve Diğer Anlam Özellikleri
Rate this question