Question

Difficulty: Very hardHavza ve Amasya Genelgeleri

Mondros Ateşkes Antlaşması’nın imzalanmasından sonra 9. Ordu Müfettişliği yetkileriyle Anadolu’ya gönderilen Mustafa Kemal Paşa, Havza Genelgesi ile halkı protesto mitingleri düzenlemeye çağırarak milli bilinci uyandırmayı hedeflemiş; Amasya Genelgesi ile de 'milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır' ilkesini ortaya koyarak ulusal egemenliğe dayalı bir yönetim arayışının ilk işaretini vermiştir.

Bu iki genelgenin yayımlanış süreci, içeriği ve hedefleri bir bütün olarak değerlendirildiğinde, bu geli��melerin Millî Mücadele’nin hukuki-siyasi meşruiyeti ve Osmanlı devlet yapısı üzerindeki etkileri hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    Mustafa Kemal Paşa'nın resmi görev tanımında yer alan asayişi sağlama ve askeri birlikleri terhis etme yükümlülüğüne karşı gelinerek Mondros Ateşkesi'nin hukuki zeminine açıkça meydan okunduğu
  2. Amasya Genelgesi'nde İstanbul Hükümeti'nin işlevsizliğinin vurgulanmasıyla, Osmanlı saltanatının uluslararası alandaki hukuki varlığının ve diplomatik temsil yetkisinin bu aşamada resmen sona erdirildiğiAnswer
  3. C
    Milletin azim ve kararına yap��lan vurguyla, padişahın mutlak otoritesine ve teokratik/monarşik meşruiyet kaynağına karşı alternatif bir siyasi meşruiyet zeminini inşa etme sürecinin başlatıldığ��
  4. D
    Havza Genelgesi'ndeki genel uyanış çağrısının, Amasya Genelgesi'nde askeri ve sivil komuta kademesinin ortak onayını alma stratejisiyle kişisel bir girişim olmaktan çıkarılıp ulusal bir niteliğe kavuşturulduğu
  5. E
    9. Ordu Müfettişliği gibi devletin resmi ve askeri bir makamının sunduğu nüfuzun, rejimin ve hanedanın korunması amacından sapılarak ulusal kurtuluş hareketinin örgütlenmesinde bir araç haline dönüştürüldüğü

Answer

Amasya Genelgesi'nde İstanbul Hükümeti'nin işlevsizliğinin vurgulanmasıyla, Osmanlı saltanatının uluslararası alandaki hukuki varlığının ve diplomatik temsil yetkisinin bu aşamada resmen sona erdirildiği ifadesi söylenemez.
Doğru yanıt olan seçenek, Amasya Genelgesi ile İstanbul Hükümeti'nin işlevsizliğinin vurgulanmasının Osmanlı saltanatının uluslararası alandaki hukuki varlığını ve temsil yetkisini resmen sona erdirdiğini iddia etmektedir. Ancak genelgede İstanbul Hükümeti'nin görevini yapamadığı dile getirilerek siyasi bir meşruiyet tartışması başlatılmış olsa da Osmanlı saltanatının ve devletinin hukuki varlığı ile diplomatik temsil gücü bu tarihte (Haziran 1919) henüz resmen son bulmamıştır. Osmanlı Devleti resmen Saltanatın kaldırılmasıyla (1 Kasım 1922) sona ermiştir. Dolayısıyla bu yargı tarihsel olarak söylenemez.

Step-by-Step Solution

1
Müfettişlik yetkileri ile genelgelerin ilişkisi analiz edilir.
Mustafa Kemal Paşa'nın resmi görevi asayişi korumak ve Mondros hükümlerini uygulamak iken, Havza ve Amasya Genelgeleri ile halkı direnişe çağırarak Mondros Ateşkesi'ne fiilen karşı çıktığı görülür.
Genelgelerin Mondros'a karşı duruşunu ve hukuki meydan okuma boyutunu anlamak için.
2
Amasya Genelgesi'ndeki egemenlik vurgusu incelenir.
'Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır' ifadesinin, gücün halktan alındığı alternatif bir egemenlik odağı tasarladığı anlaşılır.
Genelgenin monarşik otoriteye karşı getirdiği siyasi alternatifi saptamak için.
3
Katılım ve onay mekanizması değerlendirilir.
Genelgenin tek imzayla değil, birçok komutanın ortak imzası ve onayıyla yayımlanmasının hareketi şahsileşmekten kurtarıp kurumsal bir yapıya büründürdüğü fark edilir.
Havza'dan Amasya'ya geçişteki kurumsallaşma ve örgütlenme düzeyini belirlemek için.
4
Saltanatın ve devletin resmi sona eriş koşulları değerlendirilir.
İstanbul Hükümeti'nin eleştirilmesinin, Osmanlı saltanatının hukuki temsil gücünü ve uluslararası varlığını bu tarihte (1919) resmen sona erdirmediği; bunun ancak Saltanatın kaldırılmasıyla (1922) mümkün olduğu saptanır.
Gelişmelerin Osmanlı devlet yapısı üzerindeki nihai hukuki etkisini doğru tarihlendirmek için.

Key Concept

Havza ve Amasya Genelgelerinin Millî Mücadele'nin gerekçe, amaç ve yöntemini belirlemedeki rolü, ihtilalci niteliği ve meşruiyet zeminini kurumsallaştırma adımları.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question