Question

Difficulty: MediumAtmosferin Yapısı ve Özellikleri

Yerçekimi, sıcaklık ve çizgisel hız gibi faktörlerin etkisiyle kalınlığı Ekvator'dan kutuplara doğru değişen troposferin hemen üzerinde yer alan stratosfer katmanında, dikey yönlü hava hareketleri görülmezken jet rüzgarları adı verilen çok güçlü yatay hava akımları etkili olmaktadır.

Stratosfer katmanında dikey yönlü hava hareketlerinin gerçekleşmemesi, bu katmanın aşağıdaki özelliklerinden hangisinin doğrudan bir sonucudur?

  1. Sıcaklığın yükseldikçe artış göstermesinin kararlı bir hava yapısı oluşturmasıAnswer
  2. B
    Su buharı miktarının sıf��ra yakın olması nedeniyle bağıl nemin dikey yönlü hava hareketini başlatamaması
  3. C
    Yerçekimi kuvvetinin bu katmanda en yüksek değere ulaşarak gazların hareketini sınırlandırması
  4. D
    Güneş ışınlarının bu katmana ulaşma açısının sadece enleme bağlı olarak değişmesi
  5. E
    Klimatoloji biliminin bu katmandaki rüzgarları incelemek için sadece meteoroloji verilerinden yararlanması

Answer

Sıcaklığın yükseldikçe artış göstermesinin kararlı bir hava yapısı oluşturması
Stratosfer katmanında sıcaklık, troposferin aksine yerden yükseldikçe artış gösterir. Bu durum, sıcak ve hafif havanın üstte, soğuk ve yoğun havanın ise altta kalmasına neden olur. Bu atmosferik duruma 'sıcaklık terselmesi' veya 'kararlı hava kütlesi' denir. Kararlı hava kütlelerinde konveksiyon (dikey yükselici hareket) gerçekleşemeyeceği için dikey hava hareketleri görülmez.

Step-by-Step Solution

1
Troposfer ve stratosfer katmanlarındaki dikey sıcaklık değişimleri analiz edilir.
Troposferde sıcaklık yükseldikçe azalırken, stratosferde yükseldikçe artmaktadır.
Hava hareketlerinin yönünü belirleyen temel faktör, sıcaklığın dikey doğrultudaki değişimidir.
2
Sıcaklığın yükseldikçe artmasının hava kütlesinin kararlılığı üzerindeki etkisi değerlendirilir.
Üstte sıcak (hafif) havanın, altta ise soğuk (yoğun) havanın bulunması konveksiyonel (dikey) hava hareketlerini engeller.
Havanın dikey yönde yükselebilmesi için alt tabakaların üst tabakalardan daha sıcak ve hafif olması gerekir.
3
Doğru seçenek belirlenir.
Stratosferde dikey hava hareketlerinin görülmemesi, sıcaklığın yükseldikçe artmasıyla oluşan kararlı hava yapısının sonucudur.
Bu fiziksel durum dikey yönlü karışımları önler ve sadece jet rüzgarları gibi yatay akımların oluşmasına izin verir.

Key Concept

Stratosferde sıcaklığın yükseklikle artması (sıcaklık terselmesi) sonucu dikey hava hareketlerinin gerçekleşmemesi ve kararlı hava kütlesi oluşumu.
Rate this question