Question

Difficulty: MediumParagrafta Ana Düşünce

Bilim tarihi, genellikle doğruluğu kesinleşmiş bilgilerin üst üste eklenmesiyle oluşan pürüzsüz ve doğrusal bir hat gibi sunulma eğilimindedir. Oysa bilimin gerçek serüveni, yanlışlamaların, çıkmaz sokakların ve terk edilmiş teorilerin engebeli arazisinde şekillenir. Bugün geçerliliğini yitirmiş saydığımız pek çok kuram, kendi döneminde sonraki adımların atılmasını sağlayan zihinsel birer sıçrama tahtası işlevi görmüştür. Örneğin, Newton mekaniğinin mutlak uzay ve zaman tasarımı, Einstein’ın görelilik kuramına giden yolu tıkamamış; aksine, fizikçilerin sorgulama sınırlarını genişleterek yeni bir bakış açısının doğmasına zemin hazırlamıştır. Bilimsel ilerleme, geçmişin teorilerini birer başarısızlık olarak ilan edip kenara fırlatmaktan ziyade, o teorilerin içindeki yöntemsel arayışları ve düşünsel ipuçlarını takip ederek ger��ekleşir. Dolayısıyla bilimi sadece ulaştığı nihai ve mutlak sonuçlarıyla değerlendirmek, onun hatalardan beslenen ve kendini sürekli düzelten dinamik doğasını gözden kaçırmak anlamına gelir.

Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Newton mekaniğinin mutlak uzay ve zaman tasarımı, fizik alanındaki sorgulama sınırlarının genişlemesine katkıda bulunmuştur.
  2. B
    Bilimsel teorilerin doğruluğu zamanla değişse de her kuram kendi döneminde mutlak birer gerçeklik olarak kabul edilir.
  3. Bilimin gelişimi, geçmişteki geçersizleşmiş kuramların sunduğu zemin ve hataları düzelterek ilerleyen yapısı sayesinde mümkündür.Answer
  4. D
    Geçmişte geçerliliğini yitirmiş sayılan birçok kuram, kendi döneminde sonraki bilimsel adımlar için zihinsel birer sıçrama tahtası olmuştur.
  5. E
    Bilim insanları, geçmişteki hatalardan ders çıkarmadıkları sürece yeni ve geçerli kuramlar üretemezler.

Answer

Bilimin gelişimi, geçmişteki geçersizleşmiş kuramların sunduğu zemin ve hataları düzelterek ilerleyen yapısı sayesinde mümkündür.
Bilimin dinamik ve kendini düzelten yapısı, geçmişte ortaya atılan ancak bugün geçerliliğini yitirmiş kuramların sunduğu zihinsel birikim ve ipuçları sayesinde şekillenir. Doğru seçenek, bilimin sadece ulaştığı nihai sonuçlardan ibaret olmadığını, hatalardan da beslenerek geliştiğini ifade ederek metnin asıl iletmek istediği ana düşünceyi sentezlemektedir.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafta savunulan temel görüşün tespit edilmesi için metnin giriş, gelişme ve özellikle sonuç cümleleri incelenir.
Yazarın bilimi pürüzsüz bir hat değil, hatalardan beslenen ve kendini düzelten dinamik bir süreç olarak tanımladığı görülür.
Ana düşünceyi belirlemek için metnin bütününde verilmek istenen mesajı yakalamak gerekir.
2
Seçenekler analiz edilerek yardımcı düşünceler ile ana düşünce ayırt edilir.
Newton örneği ve eski kuramların sıçrama tahtası olması gibi ifadelerin yardımcı düşünce olduğu belirlenir.
Yardımcı düşünceler ana düşünceyi destekleyen örnek ve detaylardır; ana düşünce ise tüm metni kapsayan genel yargıdır.
3
Metnin ana fikrini en kapsayıcı ve doğru şekilde özetleyen yargı belirlenir.
Bilimin geçmişteki geçersizleşmiş kuramların sunduğu zeminle ve hataları düzelterek ilerlediğini savunan seçeneğin ana düşünce olduğu netleşir.
Ana düşünce seçeneği metindeki bir cümleyi doğrudan tekrarlamak yerine, metnin bütününü sentezlemelidir.

Key Concept

Paragrafta Ana Düşünceyi Belirleme
Rate this question