Question

Difficulty: MediumParagrafta Ana Düşünce

Bilim tarihi, hedeflenen menzile doğrudan ulaşamayan ama yolculuk esnasında yepyeni kıtalar keşfeden bilim insanlarının maceralarıyla doludur. Genellikle bilimsel ilerlemenin, kusursuzca tasarlanmış deneylerin laboratuvar ortamında pürüzsüzce doğrulanmasından ziyade, beklenmedik sapmaların ve başarısızlıkların titizlikle incelenmesiyle gerçekleştiği görülür. Bir hipotezin çürümesi veya deneyin öngörülemeyen bir sonuç vermesi, araştırmacıyı yerleşik kalıpların dışına çıkmaya ve doğayı farklı bir gözle okumaya zorlar. Nitekim Alexander Fleming'in laboratuvarındaki bir ihmal sonucu küflenen petriler olmasaydı, penisilinin tıp dünyasını değiştiren keşfi belki de gerçekleşmeyecekti. Hata, araştırmanın sonunu getiren bir engel değil; bilakis zihni alışılmışın tembelliğinden kurtaran ve gerçeğe giden alternatif yolları aydınlatan kuramsal bir dönemeçtir. Dolayısıyla bilimsel metodolojide yanılma payını tamamen yok etmeye çalışmak yerine, beklenmeyen sonuçları yeni hipotezlerin anahtarı olarak görebilmek, gerçek yaratıcılığın ve bilimsel dönüşümün kapısını aralar.

Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Alexander Fleming'in penisilini bulması, bilimde tesadüflerin ve planlanmamış durumların ne kadar önemli rol oynadığının somut bir kanıtıdır.
  2. B
    Bilim insanlarının hedeflerine ulaşamamalarının temel nedeni, deney süreçlerinde hata payını tamamen ortadan kaldırmaya odaklanmalarıdır.
  3. Bilimsel gelişimde asıl ilerleme, öngörülemeyen sonuçların ve hataların yeni arayışları tetikleyen birer itici güç olarak değerlendirilmesiyle sağlanır.Answer
  4. D
    Kusursuz tasarlanmış deneyler ve yerleşik düşünme kalıpları, araştırmacıların zihinsel tembelliğe kapılmasına yol açan unsurların başında gelir.
  5. E
    Bilim dünyasında yeni kuramlar geliştirmek, ancak geleneksel bilimsel metodolojilerin tamamen dışlanmasıyla mümkün olabilir.

Answer

Bilimsel gelişimde asıl ilerleme, öngörülemeyen sonuçların ve hataların yeni arayışları tetikleyen birer itici güç olarak değerlendirilmesiyle sağlanır.
Parçada bilimsel süreçlerde karşılaşılan beklenmedik durumların, hataların ve sapmaların araştırmacıyı yerleşik kalıplardan kurtardığı, yeni hipotezler kurmaya yönelttiği ve yaratıcılığı artırdığı vurgulanmaktadır. Dolayısıyla bilimsel gelişimde asıl ilerlemenin, öngörülemeyen sonuçların ve hataların yeni arayışları tetikleyen birer itici güç olarak değerlendirilmesiyle sağlandığı tezi parçanın ana düşüncesidir.

Step-by-Step Solution

1
Paragrafın anahtar kelimelerini ve cümleler arasındaki anlam bağlarını belirleme
Metinde 'bilimsel ilerleme', 'beklenmedik sapmalar', 'hata', 'yeni hipotezler' ve 'yaratıcılık' kavramlarının öne çıktığı görülmektedir.
Yazarın konuyu hangi çerçevede ele aldığını ve tartışmanın odağını anlamak için bu tespit gereklidir.
2
Yazarın konuya yaklaşımını ve asıl savunulan tezi saptama
Yazar, hatanın bilimin sonu olmadığını, aksine zihni tembellikten kurtaran ve yeni hipotezlerin üretilmesini sağlayan bir fırsat olduğunu savunmaktadır.
Ana düşünceyi belirlemek için yazarın okuyucuya kabul ettirmeye çalıştığı temel yargıyı saptamak şarttır.
3
Yardımcı düşünceler ile ana düşünceyi birbirinden ayırt etme ve seçenekleri değerlendirme
Alexander Fleming örneğinin bir yardımcı düşünce olduğu, hata payını sıfırlamaya çalışmanın veya geleneksel yöntemleri dışlamanın ise metinde bulunmayan aşırı çıkarımlar olduğu elenir. Ana düşünceyi en genel ve kapsayıcı biçimde sentezleyen yargı doğru seçenek olarak belirlenir.
Doğru sonuca ulaşmak amacıyla çeldiricilerin neden elendiğini gerekçelendirip doğru sentezi netleştirmek için bu adım uygulanır.

Key Concept

Paragrafta Ana Düşünce
Rate this question