Question

Difficulty: MediumMendel İlkeleri ve Çaprazlamalar

Genotipi AaBbDdAaBbDd olan bir canlıda AA ve bb genleri aynı kromozom üzerinde bağlı, DD geni ise bağımsızdır.

Bu genotipteki iki bireyin çaprazlanması sonucu oluşan yeni nesilde, mayoz bölünmede krossing over gerçekleşmediği varsayımıyla, her üç karakter yönüyle de baskın fenotipli (ABDA-B-D-) bir bireyin meydana gelme olasılığı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    916\frac{9}{16}
  2. B
    2764\frac{27}{64}
  3. 38\frac{3}{8}Answer
  4. D
    12\frac{1}{2}
  5. E
    316\frac{3}{16}

Answer

Her üç karakter yönüyle de baskın fenotipli (ABDA-B-D-) bir bireyin meydana gelme olasılığı 38\frac{3}{8}'dir.
Çaprazlanan ata bireylerde AA ve bb genleri bağlı olduğundan (trans konum), mayozda krossing over gerçekleşmediğinde bu bireyler yalnızca AbAb ve aBaB gametlerini oluşturabilir. Bu durumda ABA-B- fenotipinin ortaya çıkabilmesi için bir atadan AbAb, diğer atadan aBaB alellerinin gelmesi gerekir; bu olasılık 12\frac{1}{2}'dir. DD geni ise bağımsız olduğundan klasik monohibrit çaprazlama ile DD- fenotipi olasılığı 34\frac{3}{4} bulunur. İki bağımsız olayın birlikte gerçekleşme olasılığı bu değerlerin çarpımıyla 38\frac{3}{8} olarak elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Ata bireylerin bağlı gen konumlarını ve üretebilecekleri gamet çeşitlerini belirleme.
Bireyde AA ve bb genleri bağlı olduğundan, heterozigot genotipteki alellerin kromozomlar üzerindeki dizilimi Ab/aBAb/aB şeklindedir (trans konum). Krossing over gerçekleşmediği için bu kromozom çiftinden yalnızca AbAb ve aBaB gametleri 12\frac{1}{2}'şer olasılıkla oluşur. Bağımsız olan DD geni ise DD ve dd gametlerini 12\frac{1}{2}'şer olasılıkla oluşturur. Sonuç olarak bireyin üretebileceği gametler: AbDAbD (14\frac{1}{4}), AbdAbd (14\frac{1}{4}), aBDaBD (14\frac{1}{4}) ve aBdaBd (14\frac{1}{4})'dir.
Bağlı genlerin kromozom üzerindeki dizilim yönü, krossing over olmadığı durumlarda gametlere aktarılacak alel kombinasyonlarını doğrudan belirler.
2
AA ve BB karakterleri yönüyle çaprazlama yaparak baskın fenotip olasılığını hesaplama.
Ab/aB×Ab/aBAb/aB \times Ab/aB çaprazlaması yapıldığında oluşan yavruların genotip dağılımı; 14\frac{1}{4} Ab/AbAb/Ab (AbbA-bb fenotipi), 24\frac{2}{4} Ab/aBAb/aB (ABA-B- fenotipi) ve 14\frac{1}{4} aB/aBaB/aB (aaBaaB- fenotipi) şeklindedir. Dolayısıyla her iki karakter için de baskın fenotipli (ABA-B-) birey oluşma olasılığı P(AB)=12P(A-B-) = \frac{1}{2}'dir.
Krossing over olmadığından sadece AbAb ve aBaB gametlerinin birleşimi heterozigot baskın fenotipli (AaBbAaBb) bireyleri meydana getirebilir.
3
Bağımsız olan DD karakteri yönüyle çaprazlama yaparak baskın fenotip olasılığını hesaplama.
Dd×DdDd \times Dd çaprazlaması sonucunda baskın fenotipli (DD-) birey oluşma olasılığı P(D)=34P(D-) = \frac{3}{4}'tür.
DD geni bağımsız olduğundan klasik Mendel monohibrit çaprazlama oranlarına göre kalıtılır.
4
Karakterlerin birlikte baskın fenotipli olma olasılığını bulma.
P(ABD)=P(AB)×P(D)=12×34=38P(A-B-D-) = P(A-B-) \times P(D-) = \frac{1}{2} \times \frac{3}{4} = \frac{3}{8} olarak hesaplanır.
Farklı kromozomlar üzerindeki genlerin veya krossing over olmadığında farklı bağlantı gruplarının gametlere dağılımı bağımsız olaylar olduğundan olasılıklar çarpılır.

Key Concept

Mendel'in bağımsız dağılım ilkesi, bağlı genlerde krossing overın gerçekleşmediği durumlarda geçerliliğini yitirir ve gamet çeşitliliği kromozomların bağımsız ayrılmasına göre değişir.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question