Question

Difficulty: MediumDünya'nın Küresel Şekli ve Sonuçları

Aşağıda verilen coğrafi durumlar ile bu durumların ortaya çıkmasındaki temel nedenleri eşleştiriniz.

  • Ekvator'dan kutuplara doğru gidildikçe yer çekimi ivmesinin artış göstermesiDünya'nın kutuplardan basık (geoit) şekli nedeniyle kutup noktalarının yerin merkezine daha yakın olması
  • Ekvator çevresinin uzunluğunun, iki meridyen yayının birleşimiyle oluşan daire uzunluğundan fazla olmasıDünya'nın geoit şekli nedeniyle Ekvator yarıçapının, kutuplar yarıçapından yaklaşık 21 km21\text{ km} daha uzun olması
  • Güneş ışınlarının düşme açısının Ekvator'dan kutuplara doğru gidildikçe küçülmesiDünya'nın küresel şekli nedeniyle yüzeyin Ekvator'dan kutuplara doğru kavis yapması
  • Paralel dairelerinin boylarının Ekvator'dan kutuplara doğru gidildikçe kısalmasıDünya'nın küresel şekli nedeniyle Ekvator'dan kutuplara doğru gidildikçe küre üzerindeki yatay kesit dairelerinin küçülmesi

Answer

Ekvator'dan kutuplara gidildikçe yer çekiminin artması kutupların yerin merkezine yakın olmasıyla; Ekvator çevresinin meridyen dairesinden uzun olması Ekvator yarıçapının kutuplar yarıçapından uzun olmasıyla; güneş ışınlarının açısının daralması yüzeyin kavis almasıyla; paralel boylarının kısalması ise küre üzerindeki yatay kesitlerin daralmasıyla eşleşir.
Eşleştirmelerin tamamı coğrafi durumların Dünya'nın şekline bağlı fiziksel ve geometrik nedenleriyle doğru bir şekilde ilişkilendirilmiştir. Yer çekimi ve Ekvator-kutuplar çevre farkı Dünya'nın geoit (basık) şeklinden kaynaklanırken, güneş ışınlarının geliş açısı ve paralel boylarının değişimi Dünya'nın küresel (kavisli) yapısının sonuçlarıdır.

Step-by-Step Solution

1
Dünya'nın geoit şeklinin yer çekimi üzerindeki etkisini belirlemek.
Dünya kutuplardan basık olduğu için kutup noktaları yerin merkezine daha yakındır, bu da kutuplarda yer çekiminin daha fazla olmasına yol açar.
Yer çekimi kuvveti yerin merkezine olan uzaklıkla ters orantılıdır.
2
Ekvator çevresi ile meridyen dairesinin uzunluk farkını analiz etmek.
Ekvator'un şişkin olması (Ekvator yarıçapının daha büyük olması), Ekvator çevresini meridyen dairesinden daha uzun yapar.
Bu durum geoit şeklin özgün bir geometrik sonucudur.
3
Güneş ışınlarının düşme açısındaki değişimi incelemek.
Dünya'nın küresel şeklinden dolayı yüzey eğrilir ve Ekvator'dan uzaklaştıkça ışınların geliş açısı daralır.
Kavisli yüzeyler üzerindeki her noktanın teğet düzlemi Güneş'e göre farklı açılar yapar.
4
Paralel boylarının kısalma nedenini tespit etmek.
Küresel bir cismin yatay kesitleri merkezden (Ekvator) kutuplara doğru gidildikçe küçülür.
Kürenin geometrik yapısı gereği paralel çevreleri kutuplarda sıfıra ulaşır (nokta halini alır).

Key Concept

Dünya'nın şeklinin sonuçları (küresel ve geoit şekil ayrımı)
Rate this question