Türkiye'de gerçekleşen bir depremin ardından sismoloji istasyonundan elde edilen sismogram verileri ile depremin çevre illerdeki hasar durumunu inceleyen bir araştırmacı, deprem parametreleri ve deprem dalgalarının yayılma özellikleri üzerine bir çalışma yürütmektedir. Buna göre, araştırmacının hazırladığı raporda yer alan aşağıdaki ifadelerden hangisi fiziksel olarak doğrudur?
- ADepremin şiddeti sismografla ölçülen nicel bir değerdir; depremin büyüklüğü ise yer kabuğunun derinliklerine doğru ilerleyen dalgaların frekansının artmasıyla doğru orantılı olarak büyür.
- BDeprem dalgalarının yer kabuğundaki yayılma hızı dalgaların frekansına bağlıdır; frekansı yüksek olan P dalgaları enine, frekansı düşük olan S dalgaları ise boyuna dalga oldukları için farklı hızlarda ilerler.
- CDepremin büyüklüğü deprem merkezinden uzaklaştıkça sönümlenerek azalırken; deprem dalgalarının yayılma hızı dalganın genliğiyle doğru orantılı olduğundan büyük genlikli depremler her yerde daha hızlı yayılır.
- Depremin büyüklüğü sismografla ölçülen ve açığa çıkan enerjinin bir ölçüsü olup deprem merkezine olan uzaklıktan bağımsızdır; deprem dalgaları ise boşlukta yayılamayan mekanik dalgalardır.Answer
- EDeprem dalgaları boşlukta elektromanyetik dalgalar gibi yayılan boyuna dalgalardır; bu dalgaların farklı yoğunluktaki kayaç katmanlarından geçerken frekansları değişerek hızları sabit kalır.
Answer
Depremin büyüklüğü sismografla ölçülen açığa çıkan enerjinin bir ölçüsü olup uzaklığa bağlı değildir; deprem dalgaları ise boşlukta yayılamayan mekanik dalgalardır.
Depremin büyüklüğü, deprem sırasında açığa çıkan toplam enerjinin bir göstergesidir. Bu büyüklük tektir ve ölçüm yapılan istasyonun deprem odağına olan uzaklığından bağımsızdır. Deprem dalgaları ise mekanik dalga sınıfında olduğundan yayılmak için katı, sıvı veya gaz gibi maddesel ortamlara ihtiyaç duyar; boşlukta yayılamazlar. Dolayısıyla bu özellikleri doğru olarak veren ifade doğrudur.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Deprem dalgalarının mekanik dalga olması ve depremin büyüklüğü ile şiddeti arasındaki kavramsal farklar.