Ankebût Suresi'nin 69. ayetinde şöyle buyrulmaktadır:
'Bizim uğrumuzda cihat edenleri (gayret gösterenleri) elbette kendi yollarımıza iletiriz (hidayet ederiz). Şüphesiz Allah, ihsan sahipleriyle beraberdir.'
Bu ayette yer alan kavramlar ve İslam'ın irade-hidayet ilişkisine dair genel ilkeleri göz önünde bulundurulduğunda, hidayete ulaşma süreciyle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- Hidayet; kulun hakikati bulma yolundaki samimi çabası ve iradesine (cihat) karşılık, Allah'ın bu yönelişi doğru yola ulaştırma ile neticelendirmesidir; bu da kulu Allah'ı görüyormuşçasına yaşama bilinci olan ihsana ulaştırır.Answer
- BHidayet, kulun tercihinden bağımsız olarak tamamen ilahi bir cebirle (zorlamayla) gerçekleşir; zira ayetteki 'iletiriz' fiili insanın bu süreçte herhangi bir iradi rolünün bulunmadığını gösterir.
- Cİhsan, kişinin ibadetlerinde sadece şekilsel şartları yerine getirmesidir; ayetteki 'kendi yollarımız' ifadesi de kişinin sadece dünyevi hedeflere ulaşmasını ifade eder.
- Dİnsanın doğru yola ulaşması tamamen kendi aklının ve çabasının (cihat) ürünüdür; kulun hidayete ermesinde yaratıcı ve yönlendirici bir unsur olarak Allah'ın iradesinin rolü yoktur.
- EAyette hidayet yollarına iletilme vaadi, yalnızca savaş meydanında düşmanla çarpışan (cihat) askerin kazanacağı zafer ve ganimet yollarıyla sınırlandırılmıştır.
Answer
Hidayet; kulun hakikati bulma yolundaki samimi çabası ve iradesine karşılık, Allah'ın bu yönelişi doğru yola ulaştırma ile neticelendirmesidir; bu da kulu Allah'ı görüyormuşçasına yaşama bilinci olan ihsana ulaştırır.
Doğru değerlendirme, hidayetin tek taraflı bir süreç olmadığını, kulun samimi çabası ve yönelişine (cihat) karşılık Allah'ın hidayet lütfetmesiyle gerçekleştiğini ve bu durumun kulda Allah'ı görüyormuşçasına yaşama bilinci (ihsan) oluşturduğunu belirtir. Ayetteki 'Bizim uğrumuzda cihat edenleri... kendi yollarımıza iletiriz' ifadesi kulun gayreti ile Allah'ın hidayetini; 'Allah ihsan sahipleriyle beraberdir' ifadesi ise bu sürecin ihsan mertebesiyle taçlandığını gösterir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Hidayet, Dalalet ve İnsan İradesi İlişkisi
Estimated Time:2m 0s