Question

Difficulty: EasyOlumlu ve Olumsuz Cümleler

Aşağıda verilen cümleleri, biçim (yapı) ve anlam özellikleri yönünden doğru olan dil bilgisi kategorileriyle eşleştiriniz.

  • Bu zor günlerde bizi arayan ne soran vardı.Biçimce olumlu, anlamca olumsuz cümle
  • Böyle yetenekli bir gencin başarısını takdir etmiyor değiliz.Biçimce olumsuz, anlamca olumlu cümle
  • Uzun bir aradan sonra memleketine dönmenin mutluluğunu yaşıyordu.Biçimce olumlu, anlamca olumlu cümle
  • Yapılan uyarılara rağmen kimse kurallara uymadı.Biçimce olumsuz, anlamca olumsuz cümle

Answer

Birinci cümle biçimce olumlu-anlamca olumsuz olan birinci kategoriyle, ikinci cümle biçimce olumsuz-anlamca olumlu olan ikinci kategoriyle, üçüncü cümle biçimce olumlu-anlamca olumlu olan üçüncü kategoriyle, dördüncü cümle ise biçimce olumsuz-anlamca olumsuz olan dördüncü kategoriyle eşleşir.
Eşleştirme, cümlelerin yüklemindeki biçimsel olumsuzluk unsurlarının varlığına ve cümlenin taşıdığı genel yargının gerçekleşip gerçekleşmediğine göre yapılmıştır. 'Arayan ne soran vardı' cümlesi biçimsel olumsuzluk taşımadığı halde olumsuz anlam bildirir; 'takdir etmiyor değiliz' cümlesi çift olumsuzlukla olumlu anlam bildirir; 'mutluluğunu yaşıyordu' cümlesinde olumsuzluk yoktur ve anlamı olumludur; 'kimse uymadı' cümlesi hem olumsuzluk eki taşır hem de olumsuz anlam bildirir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerin yüklemlerinde yer alan olumsuzluk unsurlarını (ek ve kelimeleri) incelemek.
Birinci ve üçüncü cümlelerin yüklemlerinde olumsuzluk eki (-ma/-me, -maz/-mez) ya da olumsuzluk sözcükleri (yok, değil) bulunmadığı için bunlar biçimce olumludur. İkinci ve dördüncü cümlelerde ise olumsuzluk ekleri ve sözcükleri yer aldığı için biçimce olumsuzdur.
Cümlelerin biçimsel (yapısal) durumunu belirlemek amacıyla yüklemlerin şekilsel özellikleri kontrol edilir.
2
Cümlelerin ifade ettiği yargıların gerçekleşme durumunu (anlamını) yorumlamak.
Birinci cümlede 'arayan ve soran yoktu' anlamı vardır (eylem gerçekleşmemiş, anlamca olumsuz). İkinci cümlede 'takdir ediyoruz' anlamı vardır (eylem gerçekleşiyor, anlamca olumlu). Üçüncü cümlede 'mutluluk yaşanıyor' anlamı vardır (eylem gerçekleşiyor, anlamca olumlu). Dördüncü cümlede 'uyma eylemi yapılmadı' anlamı vardır (eylem gerçekleşmemiş, anlamca olumsuz).
Cümlelerin anlamca olumlu mu yoksa olumsuz mu olduğunu saptamak için yargının gerçekleşip gerçekleşmediğine bakılır.
3
Bulunan biçim ve anlam özelliklerini sağlanan kategorilerle eşleştirmek.
Birinci cümle biçimce olumlu-anlamca olumsuz; ikinci cümle biçimce olumsuz-anlamca olumlu; üçüncü cümle biçimce olumlu-anlamca olumlu; dördüncü cümle biçimce olumsuz-anlamca olumsuz kategorileriyle eşleştirilir.
Saptanan dil bilgisi özelliklerinin seçeneklerdeki tanımlarla doğru eşleşmesini tamamlamak.

Key Concept

Cümle türlerinde biçimce ve anlamca olumluluk/olumsuzluk farkı.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question