Question

Difficulty: Very hardParagrafta Ana Düşünce

Arşivler, genellikle geçmişin eksiksiz ve tarafsız birer vesikası, toplumsal belleğin zamana karşı direnen sarsılmaz kaleleri olarak kabul edilir. Oysa arşivleme edimi, doğası gereği geçmişin tüm izlerini kendi doğal akışında barındıran edilgen bir depolama faaliyeti olmaktan son derece uzaktır. Aksine arşiv, neyin kaydedilmeye ve korunmaya değer olduğunu seçen, neyin ise tasnif dışı bırakılarak tarihin karanlığına gömüleceğini belirleyen aktif bir ayıklama ve iktidar mekanizmasıdır. Bir belgenin arşive dâhil edilmesi, onun tarihselliğini meşrulaştırıp koruma altına alırken, bu seçimin dışında bırakılan sayısız anlatı ve insan deneyimini kaçınılmaz olarak görünmez kılar. Bu yönüyle arşivler, geçmişi aslına uygun şekilde muhafaza etmekten ziyade, şimdinin politik ve kültürel değer yargıları doğrultusunda onu yeniden inşa eder. Dolayısıyla arşivin temel işlevi, sanıldığının aksine geçmişi bütünüyle canlı tutmak değil; geçmişin hangi parçalarının geleceğe aktarılacağını ve hangilerinin unutturulacağını denetlemektir. Toplumların tarihsel bilinci de geçmişin tarafsız kaydından değil, arşivlerin belirlediği bu seçici bellek sınırlarından beslenir.

Bu parçada arşivlerle ilgili asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Tarihsel belgelerin arşivlenmesi sürecinde yapılan ayıklama ve dışlama faaliyetlerinin, geçmişte yaşanmış pek çok insani tecrübeyi görünmez kıldığı
  2. Geçmişin tarafsız bir dökümünü sunmaktan ziyade, belirli güç ilişkileri çerçevesinde nelerin bellekte yer edineceğini ve nelerin unutturulacağını belirleyen yönlendirici birer mekanizma olduklarıAnswer
  3. C
    Toplumların geçmişi algılama biçimlerinin ve tarihsel bilinçlerinin, arşivlerin sunduğu seçici bellek sınırları doğrultusunda inşa edildiği
  4. D
    Arşivlerin tamamen taraflı ve politik amaçlarla kurulmasından dolayı, tarihyazımının bilimsel ve nesnel bir nitelik taşımasının imkânsız olduğu
  5. E
    Gelecek kuşakların geçmişi doğru anlamlandırabilmesinin, arşivlerdeki resmi belgeler yerine kişisel anlatılara ve gayriresmi kaynaklara yönelmesine bağlı olduğu

Answer

Geçmişin tarafsız bir dökümünü sunmaktan ziyade, belirli güç ilişkileri çerçevesinde nelerin bellekte yer edineceğini ve nelerin unutturulacağını belirleyen yönlendirici birer mekanizma oldukları
Metinde arşivlerin edilgen depolama alanları olmadığı, aksine güç ilişkileri ve şimdinin değer yargıları doğrultusunda geçmişi yeniden kurgulayan, neyin hatırlanıp neyin unutturulacağını denetleyen aktif yapılar olduğu vurgulanmaktadır. Doğru yanıt olan 'geçmişin tarafsız bir dökümünü sunmaktan ziyade, belirli güç ilişkileri çerçevesinde nelerin bellekte yer edineceğini ve nelerin unutturulacağını belirleyen yönlendirici birer mekanizma oldukları' yargısı bu ana iletiyi tam olarak karşılamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Metnin ana konusunu ve yazarın odaklandığı temel kavramları belirlemek.
Metinde arşivlerin nesnel, pasif depolar olmadığı, aksine güç ilişkilerine göre neyin hatırlanıp neyin unutulacağını belirleyen aktif yapılar olduğu üzerinde durulduğu görülür.
Ana düşünce sorularında ilk aşama, yazarın ele aldığı kavramlar üzerinden savunulan temel tezi tespit etmektir.
2
Seçenekleri inceleyerek yardımcı düşünceleri ana düşünceden ayırmak.
Belgelerin dışarıda kalmasının insani tecrübeleri görünmez kılması veya tarihsel bilincin bu sınırlarla şekillenmesi gibi ifadelerin metinde geçen ikincil çıkarımlar (yardımcı düşünceler) olduğu belirlenmiştir.
YKS tipi sorularda çeldiriciler genellikle metinde geçen yardımcı düşüncelerden seçildiği için bunları ana iletiden ayırt etmek kritik öneme sahiptir.
3
Metnin tamamını kapsayan ve yazarın asıl savunmak istediği yargıyı karşılayan sentezi bulmak.
Arşivlerin asıl işlevinin neyin hatırlanıp neyin unutturulacağını denetlemek olduğu teziyle uyumlu olarak, arşivlerin yönlendirici birer mekanizma olduğunu ifade eden yargıya ulaşılır.
Ana düşünce, metnin tek bir cümlesinin tekrarı değil, metindeki iddiaların bütünü kapsayan genel bir sentezidir.

Key Concept

Paragrafta Ana Düşünce
Estimated Time:2m 30s
Rate this question