Question

Difficulty: MediumYerleşme Dokuları, Tipleri ve Gelişimi

Türkiye'de kırsal yerleşmelerin dokusal özellikleri ve tipleri üzerinde fiziki ve beşerî coğrafya faktörleri doğrudan etkilidir. Aşağıda belirtilen kırsal alan coğrafi özelliklerini, bu alanlarda gelişen en uygun yerleşme dokusu veya tipiyle eşleştiriniz.

  • Yer şekillerinin engebeli, su kaynaklarının bol ve tarım alanlarının parçalı olduğu Rize ve çevresindeki dik yamaçlarDoğal şartların elverişliliği sayesinde meskenlerin tarım arazilerine yakın ve birbirinden uzak kurulduğu dağınık yerleşme dokusu
  • Yıllık yağış miktarının az, yer şekillerinin sade ve su kaynaklarının sınırlı olduğu Şanlıurfa çevresindeki düzlüklerSu kaynaklarının yetersiz olması nedeniyle konutların birbirine yakın inşa edildiği toplu yerleşme dokusu
  • Batı Toroslar'ın yüksek kesimlerinde, hayvancılık faaliyetleri amacıyla yaz döneminde kullanılan geçici kır yerleşmeleriHayvan otlatma ve serinleme amacıyla sıcak dönemlerde çıkılan geçici köy altı yerleşmelerinden olan yaylalar

Answer

Engebeli ve bol yağışlı Rize çevresi ile dağınık yerleşme dokusu; kurak ve düz Şanlıurfa çevresi ile toplu yerleşme dokusu; Toroslar'daki yazlık hayvancılık faaliyeti ile yayla yerleşmeleri eşleşmektedir.
Rize çevresinde arazinin engebeli ve suyun bol olması nedeniyle dağınık yerleşmeler görülür. Şanlıurfa çevresinde arazinin düz ama suyun az olması insanları su başlarında toplu yerleşmeye yöneltir. Toroslar'da ise yüksek rakımlı alanlarda hayvancılık amacıyla kullanılan geçici yerleşmeler yaylalardır. Bu sebeple eşleştirmeler coğrafi gerçeklerle tam uyumludur.

Step-by-Step Solution

1
Doğu Karadeniz (Rize) şartlarının analizi
Rize ve çevresinde engebe fazla, su boldur; bu durum evlerin tarım arazilerine yakın ve mesafeli kurulmasını sağlar.
Doğal faktörler olan yer şekilleri ve su imkanları dağınık yerleşmeyi zorunlu kılar.
2
Güneydoğu Anadolu (Şanlıurfa) şartlarının analizi
Şanlıurfa'da düzlükler yaygın ancak su azdır; bu da evlerin su kuyusu veya akarsu etrafında kümelenmesine yol açar.
Su kıtlığı insanları toplu dokulu yerleşmeler kurmaya yönlendirir.
3
Toros Dağları'ndaki geçici faaliyetin belirlenmesi
Toroslar'da yazın serinleme ve hayvancılık amacıyla kurulan geçici kır yerleşmesi yayladır.
Yayla, Türkiye'de en yaygın görülen geçici köy altı yerleşmesidir.

Key Concept

Türkiye'de yerleşme dokularının (toplu/dağınık) ve geçici/kalıcı kır yerleşme tiplerinin dağılışını etkileyen fiziki (su, yer şekilleri) ve beşerî (hayvancılık, tarım) faktörler.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question