Question

Difficulty: HardÖzne (Gerçek, Gizli, Sözde Özne)

Aşağıdaki cümlelerde yüklemin bildirdiği eylemi gerçekleştiren veya durumun merkezinde yer alan ögeler (özneler) dikkate alındığında, numaralanmış cümlelerdeki öznelerin türlerini (ger��ek özne, sözde özne, gizli özne) sırasıyla ilgili boşluklara yazınız.

Answer:I. Şairin son kitabında yer alan şiirler, insanın iç dünyasındaki karmaşayı naif bir dille yansıtıyor. (Özne türü: 【gerçek özne】)
II. Kazı alanından çıkarılan antik vazolar, zarar görmemesi için büyük bir titizlikle paketlendi. (Özne türü: 【sözde özne】)
III. Bunca yıllık ayrılıktan sonra doğup büyüdüğü şehre adım atınca tarifsiz bir heyecan hissetti. (Özne türü: 【gizli özne】)

Answer

Birinci cümlede 'Şairin son kitabında yer alan şiirler' gerçek özne, ikinci cümlede 'Kazı alanından çıkarılan antik vazolar' sözde özne, üçüncü cümlede ise yüklemin şahıs ekinden anlaşılan üçüncü tekil kişi (o) gizli öznedir.
Birinci cümlede 'yansıtıyor' etken eyleminin gerçek öznesi 'Şairin son kitabında yer alan şiirler'dir. İkinci cümlede 'paketlendi' edilgen eyleminin sözde öznesi 'Kazı alanından çıkarılan antik vazolar'dır. Üçüncü cümlede ise cümlede açıkça yazılmayan fakat yüklem çekiminden anlaşılan gizli özne mevcuttur.

Step-by-Step Solution

1
Birinci cümledeki yüklemi belirlemek ve özneyi bulmak.
Yüklem 'yansıtıyor' fiilidir. 'Yansıtan ne?' sorusuna cevap veren 'Şairin son kitabında yer alan şiirler' ifadesi, eylemi doğrudan gerçekleştirdiği için gerçek öznedir.
Yüklemin etken çatılı olması ve işi yapanın cümlede açıkça bulunması gerçek özne olduğunu gösterir.
2
İkinci cümledeki yüklemi belirlemek ve edilgenlik durumunu incelemek.
Yüklem 'paketlendi' fiilidir. 'Paketlenen ne?' sorusuna cevap veren 'Kazı alanından çıkarılan antik vazolar' ögesidir. Ancak paketleme işini yapan başkasıdır.
Yüklemdeki '-n' edilgenlik eki, eylemden etkilenen unsurun sözde özne görevini üstlendiğini gösterir.
3
Üçüncü cümlenin yüklemini ve gizli özne durumunu tespit etmek.
Yüklem 'hissetti' fiilidir. Hisseden kim sorusunun cevabı cümle içinde doğrudan yazılı değildir, ancak yüklemin çekiminden 'o' olduğu anlaşılır.
Cümlede kelime olarak bulunmayıp yüklemin şahıs ekinden çıkarılan özne gizli öznedir.

Key Concept

Özne türlerinin (gerçek, sözde, gizli özne) cümledeki çatı özelliklerine ve yüklem ilişkisine göre ayırt edilmesi.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question