Examkin

Question

Difficulty: MediumTürkiye'de İklim ve Özellikleri

Türkiye'de kış mevsiminde sıcaklıkların dağılışı üzerinde denizellik, karasallık ve yükselti gibi göreceli konum özellikleri belirleyici bir rol oynar. Bu durum, bazı şehirler arasındaki kış sıcaklığı ilişkisinin enlem-sıcaklık ili��kisiyle çelişmesine (enleme ters düşmesine) neden olur.

Buna göre, aşağıdaki durumların hangisinde ortaya çıkan kış mevsimi sıcaklık ilişkisi enlem etkisiyle çelişir?

  1. A
    Rize'nin Ocak ayı sıcaklık ortalamasının Şanlıurfa'dan düşük olması
  2. B
    İzmir'in Ocak ayı sıcaklık ortalamasının Hatay'dan düşük olması
  3. Trabzon'un Ocak ayı sıcaklık ortalamasının Sivas'tan yüksek olmasıAnswer
  4. D
    Antalya'nın Ocak ayı sıcaklık ortalamasının Sinop'tan yüksek olması
  5. E
    Muğla'nın Ocak ayı sıcaklık ortalamasının Ankara'dan yüksek olması

Answer

Trabzon'un Ocak ayı sıcaklık ortalamasının Sivas'tan yüksek olması
Trabzon'un Ocak ayı sıcaklık ortalamasının Sivas'tan yüksek olması enlem-sıcaklık ilişkisine ters düşer. Normal şartlarda güneyden kuzeye gidildikçe enlem etkisine bağlı olarak sıcaklığın düşmesi gerekirken, daha kuzeyde bulunan Trabzon'un kışın daha güneydeki Sivas'tan sıcak olması göreceli konum (denizellik ve alçak olması) ile açıklanır ve enlemle çelişir.

Step-by-Step Solution

1
Şehirlerin enlem konumlarını karşılaştırın.
Trabzon yaklaşık 41∘K41^\circ\text{K} enleminde, Sivas ise yaklaşık 39∘45′K39^\circ 45'\text{K} enleminde yer alır. Trabzon daha kuzeydedir.
Enlem etkisine göre daha kuzeyde yer alan Trabzon'un kış sıcaklıklarının Sivas'tan daha düşük olması beklenir.
2
Şehirlerin kış sıcaklığı değerlerini ve aralarındaki ilişkiyi inceleyin.
Trabzon'un Ocak ayı ortalaması (7∘C7^\circ\text{C} civarı), Sivas'tan (−3∘C-3^\circ\text{C} civarı) daha yüksektir. Yani daha kuzeydeki Trabzon, daha güneydeki Sivas'tan daha sıcaktır.
Bu durum, normal enlem-sıcaklık ilişkisine (güneyden kuzeye sıcaklığın azalması beklentisine) ters düşmektedir.
3
Enleme ters düşen bu durumun nedenini belirleyin.
Göreceli konum faktörleri (Trabzon'un deniz kıyısında yer alması ve yükseltisinin az olması; Sivas'ın ise karasal ve yüksek olması) enlem etkisini baskılamıştır.
Bu durum enlem etkisiyle çelişen bir sıcaklık dağılışını kanıtlar.

Key Concept

Enlem ve göreceli konumun (denizellik, yükselti) sıcaklık üzerindeki etkileri
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Türkiye'de İklim ve Özellikleri

More questions from this topic