Question

Difficulty: MediumParagrafta Anlatım Biçimleri

Hava tahminlerinin uzun vadede neden hep başarısız olduğunu hiç düşündünüz mü? Klasik fizik, evrenin saat gibi işleyen düzenli bir makine olduğunu ve tüm girdileri tam olarak bilirsek geleceği kusursuzca öngörebileceğimizi savunuyordu. Oysa kaos teorisi, bu determinist bakış açısının temellerini kökten sarstı. Bu teoriye göre, dinamik sistemlerdeki başlangıç koşullarında meydana gelen en ufak bir sapma, zamanla öngörülemez ve devasa sonuçlar doğurabilir. Edward Lorenz’in meşhur benzetmesiyle ifade edersek, Amazon Ormanları'nda bir kelebeğin kanat çırpışı, ABD'de bir kasırgaya yol açabilir. İşte bu yüzden, atmosfer gibi milyarlarca değişkenin etkileşimde olduğu sistemlerde kesin gelecek tahminleri yapmak imkânsızdır. Zaten kaotik düzen de düzensizliğin içindeki gizli bir uyumdan başka bir şey değildir.

Bu parçanın anlatımıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    Ele alınan kavramın ne olduğunu belirtecek şekilde tanımlamaya başvurularak açıklayıcı bir yol izlenmiştir.
  2. B
    Okuyucunun yerleşik kanılarını sorgulatmak amacıyla soru cümlelerinden ve tartışmacı bir edadan yararlanılmıştır.
  3. C
    Savunulan düşünceyi somutlaştırmak ve görünür kılmak amacıyla örneklemeden faydalanılmıştır.
  4. Olaylar ve durumlar bir devinim içinde; kişi, zaman ve mekân ögelerine bağlı kalınarak öykülenmiştir.Answer
  5. E
    Farklı bilimsel yaklaşımların evreni ele alma biçimleri karşılaştırılarak aralarındaki nitelik farkı ortaya konmuştur.

Answer

Olaylar ve durumlar bir devinim içinde; kişi, zaman ve mekân ögelerine bağlı kalınarak öykülenmiştir.
Parçada herhangi bir olay veya durum; kişi, zaman ve mekân unsurlarına bağlı olarak bir akış (devinim) içinde anlatılmamıştır. Metin, bilgi vermeyi ve bir düşünceyi savunmayı amaçlayan açıklayıcı ve tartışmacı bir nitelik taşımaktadır. Bu nedenle olayların bir devinim içinde öykülendiğini belirten yargı söylenemez.

Step-by-Step Solution

1
Parçanın genel amacını ve dilin kullanım şeklini inceleyerek anlatım biçimini belirlemek.
Metnin, kaos teorisi hakkında bilgi vermek (açıklama) ve klasik fiziğin determinist anlayışına karşı tezler sunmak (tartışma) amacıyla yazıldığı görülmüştür.
Metnin ana amacını anlamak, hangi anlatım biçimlerinin ağır bastığını veya bulunmadığını tespit etmeyi sağlar.
2
Metindeki yardımcı anlatım ögelerini ve düşünceyi geliştirme yollarını incelemek.
İlk cümlede soruyla tartışma havası yaratılmış, klasik fizik ve kaos teorisi karşılaştırılmış, kelebek etkisi örnek olarak kullanılmış ve son cümlede tanımlamaya yer verilmiştir.
Seçeneklerdeki belirleyici özelliklerin metindeki karşılıklarını bulup doğrulamak gerekmektedir.
3
Metinde öyküleyici ögelerin olup olmadığını denetlemek.
Parçada kişi, zaman ve mekân ögelerine dayanan, hareket bildiren (devinim) bir olay akışının bulunmadığı tespit edilmiştir.
Bu durum, olayların bir devinim içinde öykülendiğini belirten seçeneğin parçada bulunmadığını ve aranan yanlış yargı olduğunu kanıtlar.

Key Concept

Paragraftaki anlatım biçimleri ile düşünceyi geliştirme yolları arasındaki işlevsel farkları belirleme.
Rate this question