Question

Difficulty: HardNicel ve Nitel Anlam

Aşağıdaki parçada boş bırakılan yerleri, parçanın anlam akışına uygun olarak doğru terimlerle tamamlayınız.

Answer:Edebî metinlerde somutlama ve anlam kaymaları yoluyla sözcüklerin anlam değerlerinde değişimler meydana gelir. 'Sanatçı, çocukluğunun geçtiği o dar sokakların kokusunu eserlerine başarıyla taşımış.' cümlesindeki 'dar' sözcüğü fiziksel olarak ölçülebilen bir durumu bildirdiğinden 【nicel】 anlamıyla kullanılmıştır. Diğer yandan, 'Hayata geniş bir pencereden bakabilen insanlar, sorunlar karşısında daha yapıcı olurlar.' cümlesindeki 'geniş' sözcüğü ise normalde ölçülebilen bir büyüklüğü ifade etmesine rağmen bu bağlamda zihinsel bir olgunluğu, bakış açısının zenginliğini belirttiği için anlam kaymasına uğrayarak 【nitel】 anlam kazanmıştır.

Answer

Birinci boşluğa 'nicel', ikinci boşluğa 'nitel' (veya bunlara karşılık gelen 'niceliksel' / 'niteliksel') sözcükleri getirilmelidir.
İlk cümlede fiziksel ve ölçülebilir bir genişliği (sokak eni) belirten 'dar' sözcüğü nicel anlam taşırken; ikinci cümlede soyut, ölçülemeyen bir zihinsel genişliği/hoşgörüyü ifade eden 'geniş' sözcüğü nitel anlam taşımaktadır. Bu nedenle boşluklar sırasıyla 'nicel' ve 'nitel' (veya 'niceliksel' ve 'niteliksel') terimleriyle tamamlanmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerde geçen hedef sözcüklerin (dar ve geniş) bağlam içindeki işlevlerini belirlemek.
İlk cümlede 'dar' sözcüğünün fiziksel bir genişliği, ikinci cümlede 'geniş' sözcüğünün ise zihinsel bir bakış açısını ifade ettiği saptanır.
Sözcüklerin nicel mi yoksa nitel mi olduğunu anlamak için cümledeki kullanım bağlamlarına bakılması gerekir.
2
İlk boşluk için 'dar' sözcüğünün anlam özelliğini sınıflandırmak.
'Dar sokak' ifadesindeki 'dar' sözcüğü ölçülebilir bir fiziksel niteliği gösterdiğinden nicel anlamlıdır. Bu yüzden birinci boşluğa 'nicel' yazılmalıdır.
Ölçülebilen, sayılabilen veya azalıp çoğalabilen özellikler nicel anlam kapsamına girer.
3
İkinci boşluk için 'geniş' sözcüğünün anlam özelliğini sınıflandırmak.
'Geniş bir pencereden bakmak' ifadesinde normalde nicel olan 'geniş' sözcüğü, mecazlaşarak ölçülemeyen bir nitelik (hoşgörü, zihinsel olgunluk) bildirdiği için nitel anlam kazanmıştır. Bu yüzden ikinci boşluğa 'nitel' yazılmalıdır.
Ölçülemeyen, nesnelerin nasıl olduğunu, kalitesini veya özelliğini bildiren durumlar nitel anlam kapsamına girer.

Key Concept

Nicel ve nitel anlam arasındaki farklar ve nicel anlamlı sözcüklerin bağlama göre nitel anlam kazanması (anlam kayması).
Rate this question