Question

Difficulty: HardParagrafta Anlatım Biçimleri

Edebiyatın, toplumsal meseleleri doğrudan yansıtma aracı olduğunu savunan faydacı yaklaşım, sanatın özerk yapısını ve estetik boyutunu çoğunlukla göz ardı eder. Bu anlayışa göre yazar, adeta bir toplum bilimci gibi çalışmalı ve gözlemlerini hiçbir kişisel filtre kullanmadan aktarmalıdır. Oysa sanat, d��ş dünyadaki gerçeğin bire bir kopyası ya da mekanik bir yansıması değil; sanatçının zihninde, düş gücüyle yeniden biçimlendirilmiş bambaşka bir hâlidir. Dolayısıyla bir romandan sosyolojik bir bildiri sunmasını beklemek, onun dilsel dokusunu, imgesel evrenini ve üslup değerini hafife almaktır. Estetik kaygı didaktik amacın önüne geçtiğinde ve dil özgürleştiğinde, yapıt ancak o zaman zamanın yıpratıcı etkisine karşı koyup kalıcılığı yakalayabilir.

Bu parçanın anlatımında, okuyucunun yerleşik kanılarını değiştirmek amacıyla açıklayıcı anlatım biçimi egemen kılınmış; yazarın kendi düşüncelerini kanıtlama çabası ise tanık gösterme yöntemiyle desteklenmiştir.

Answer: Answer

Answer

Verilen yargı yanlıştır çünkü parçanın temel anlatım biçimi tartışmacı anlatımdır ve metinde tanık göstermeye başvurulmamıştır.
Verilen önerme yanlıştır çünkü parçanın genelinde okuyucunun edebiyat ve sanat hakkındaki yerleşik yargılarını değiştirmek amaçlandığı için açıklayıcı değil tartışmacı anlatım biçimi kullanılmıştır. Aynı zamanda parçada düşünceyi geliştirme yollarından biri olan tanık göstermeden yararlanılmamıştır.

Step-by-Step Solution

1
Metnin yazılış amacını ve okuyucu üzerinde bırakılmak istenen etkiyi saptamak.
Metinde yazar, edebiyata dair faydacı yaklaşımla kendi estetik görüşünü karşı karşıya getirerek okuyucunun yerleşik bir algısını (sanatın didaktik amacı) sorgulatmaya çalışmaktadır. Bu durum metnin 'tartışmacı anlatım' biçimiyle kaleme alındığını gösterir.
Yargıda belirtilen 'açıklayıcı anlatım' iddiasının geçerliliğini denetlemek.
2
Metinde düşünceyi geliştirme yollarından 'tanık gösterme'ye yer verilip verilmediğini kontrol etmek.
Metin genelinde yazar kendi savını desteklemek amacıyla başka bir uzmanın ya da yazarın ismini zikretmemiş ve alıntı yapmamıştır.
Yargıda belirtilen 'tanık gösterme yöntemiyle desteklenmiştir' iddiasının doğruluğunu sınamak.
3
Elde edilen bulgular doğrultusunda önermenin genel doğruluk değerini belirlemek.
Yargıda iddia edilen hem anlatım biçimi (açıklayıcı anlatım) hem de düşünceyi geliştirme yolu (tanık gösterme) metinle örtüşmediği için önermenin 'yanlış' olduğuna karar verilir.
Soru kökündeki ifadenin nihai doğruluk tespitini yapmak.

Key Concept

Paragrafta Anlatım Biçimleri
Rate this question