Question

Difficulty: MediumBağlı Cümle

İki veya daha fazla yüklemli (yargılı) cümlenin birbirine bağlaçlarla bağlandığı cümlelere bağlı cümle denir. Bağlaçların sadece sözcükleri veya sözcük gruplarını bağladığı, tek yüklemli cümleler bağlı cümle sayılamaz.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerden hangisi yapısı bakımından bağlı bir cümledir?

  1. A
    Güneş dağların arkasında kayboldu, köyün sokaklarına yavaş yavaş sessiz ve serin bir karanlık çöktü.
  2. B
    Romanlarında hem tarihî gerçekliği hem de bireysel duyarlılıkları büyük bir ustalıkla harmanlayarak okuyucuya sunuyor.
  3. Kütüphanedeki eski kitapları büyük bir titizlikle tasnif etti fakat aradığı el yazması esere bir türlü ulaşamadı.Answer
  4. D
    Genç yazar ve deneyimli editör, saatlerce yeni kitabın kapak tasarımı üzerine fikir alışverişinde bulundular.
  5. E
    Dışarıda hafif hafif yağan yağmurun sesini dinlerken geçmişe dair tatlı anılarını bir bir hatırladı.

Answer

Kütüphanedeki eski kitapları büyük bir titizlikle tasnif etti fakat aradığı el yazması esere bir türlü ulaşamadı.
Doğru cevap olan cümlede ('Kütüphanedeki eski kitapları büyük bir titizlikle tasnif etti fakat aradığı el yazması esere bir türlü ulaşamadı.') 'tasnif etti' ve 'ulaşamadı' olmak üzere iki ayrı yüklem bulunmaktadır. Bu iki bağımsız cümle birbirine 'fakat' bağlacı ile bağlandığı için yapıca bağlı cümle özelliğindedir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerin yüklem sayılarını ve içerdikleri yargıları tespit etmek.
Seçeneklerdeki cümlelerden bazılarının tek yüklemli, bazılarının ise birden fazla yüklemli olduğu görülür.
Bir cümlenin sıralı veya bağlı olabilmesi için en az iki yükleme sahip olması gerekir. Tek yüklemli cümleler bağlı cümle olamaz.
2
Birden fazla yüklemi olan cümlelerde, bu yüklemlerin birbirine hangi unsurla bağlandığını incelemek.
Yüklemi 'tasnif etti' ve 'ulaşamadı' olan cümlelerin 'fakat' bağlacıyla; yüklemi 'kayboldu' ve 'çöktü' olan cümlelerin ise virgülle bağlandığı belirlenir.
Yüklemler birbirine virgül veya noktalı virgülle bağlanırsa sıralı cümle; bağlaçla bağlanırsa bağlı cümle oluşur.
3
Tek yüklemli olup bağlaç içeren cümlelerin yapısını ve bağlaçların görevini kontrol etmek.
Bağlaçların cümleleri değil, özneleri (yazar ve editör) veya nesneleri (tarihî gerçekliği ve bireysel duyarlılıkları) bağladığı ve cümlelerin basit veya birleşik yapıda olduğu saptanır.
Bağlı cümle olabilmesi için bağlacın sözcükleri veya sözcük gruplarını değil, doğrudan iki bağımsız cümleyi (yüklemi) bağlaması şarttır.

Key Concept

Bağlı Cümle
Estimated Time:1m 30s
Rate this question