Question

Difficulty: MediumParagrafta Ana Düşünce

Bir coğrafyacı, temsil ettiği ülkeyle birebir aynı büyüklükte, her sokağı ve taşı barındıran bir harita çizseydi, bu harita pratik açıdan tamamen kullanışsız olurdu. Çünkü haritacılık, özü itibarıyla bir basitleştirme ve soyutlama eylemidir; gerçeğin içinden belirli ögelerin seçilerek geri kalanının elenmesini gerektirir. Bilimsel modeller ve kuramlar da tam olarak bu yönteme dayanır. Evrenin karmaşıklığını hiçbir ayrıntıyı atlamadan açıklamaya çalışan bir kuram, kuram olmaktan ziyade gerçeğin işlevsiz bir kopyası olmaktan öteye gidemez. Bilimsel ilerleme, do��ayı her yönüyle kucaklama çabasıyla değil, insan zihninin kavrayabileceği sınırlar dâhilinde belirli değişkenleri ayıklama becerisiyle mümkündür. Bir modelin geçerliliği, gerçeği ne kadar eksiksiz yansıttığıyla değil, hangi ayrıntıları ne ölçüde dışarıda bırakarak bize anlaşılır ve öngörülebilir şablonlar sunduğuyla ölçülür. Başka bir deyişle, bilimin gücü her şeyi doğrudan sunmasında değil, gereksiz olanı dışarıda bırakabilmesindedir.

Bu parçada vurgulanmak istenen düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Haritacılık, gerçeği olduğu gibi yansıtmak yerine pratik amaçlar doğrultusunda basitleştirilmiş şablonlar üretme sürecidir.
  2. Bilimsel kuramlar, doğadaki tüm ayrıntıları kopyalamak yerine belli değişkenleri seçip soyutlayarak gerçekliği kavranabilir hale getirir.Answer
  3. C
    Doğayı her yönüyle açıklamaya çalışan kuramlar, gerçeğin işlevsiz bir taklidi olmaktan öteye geçemez.
  4. D
    İnsan zihninin kavrayış sınırları, doğadaki tüm fiziksel gerçekliğin tek bir teoriyle a��ıklanmasını imkânsız kılar.
  5. E
    Bilimsel araştırmalar, doğanın karmaşıklığını çözmekten ziyade insanın günlük yaşamdaki pratik ihtiyaçlarına çözümler üretmelidir.

Answer

Bilimsel kuramlar, doğadaki tüm ayrıntıları kopyalamak yerine belli değişkenleri seçip soyutlayarak gerçekliği kavranabilir hale getirir.
Doğru seçenek olan bilimin gerçekliği soyutlayarak kavranabilir kıldığını belirten yargı, metindeki haritacılık analojisiyle ve bilimin gücünün gereksiz olanı dışarıda bırakabilmesinde olduğu teziyle tam olarak örtüşmektedir. Yazar, bilimin doğayı taklit etmediğini aksine ayıklama yöntemiyle anlaşılır kıldığını savunmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki anahtar kavramları ve benzetmeleri belirleme
Yazarın haritacılık örneğini (basitleştirme ve ayıklama) bilimsel modellere ve kuramlara uyarladığı görülmüştür.
Ana düşünceye ulaşmak için metinde kurulan analojinin hangi kavramsal zemine oturduğunu anlamak gerekir.
2
Yardımcı düşünceleri ana düşünceden ayırma
Haritacılığın tanımı, her şeyi açıklamaya çalışan kuramların işlevsizliği ve zihnin kavrayış sınırları gibi ifadelerin, ana düşünceyi destekleyen yan unsurlar olduğu saptanmıştır.
Çeldiricilerin doğrudan metinden alınan destekleyici ayrıntılardan oluştuğunu görerek bunları elemeyi sağlar.
3
Metnin sonundaki sentez cümlesini analiz ederek ana düşünceyi formüle etme
Metnin sonundaki 'bilimin gücü her şeyi doğrudan sunmasında değil, gereksiz olanı dışarıda bırakabilmesindedir' ifadesi, bilimin soyutlama ve basitleştirme gücünü asıl ileti olarak sunduğunu göstermektedir.
Yazarın asıl ulaştırmak istediği yargıyı (ana düşünceyi) belirleyip seçeneklerdeki anlamca en yakın ifadeyle eşleştirmek için gereklidir.

Key Concept

Paragrafta Ana Düşünce
Estimated Time:2m 0s
Rate this question