Examkin

Question

Difficulty: Very hardFiil Çekim Ekleri (Kip ve Şahıs Ekleri)

Türkçede bazı ekler yazılış ve okunuş bakımından aynı (sesteş) olmalarına rağmen üstlendikleri işlevler bakımından yapım eki, isim çekim eki veya fiil çekim eki olarak kullanılabilirler.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcükte yer alan "-ın / -in" eki, bir fiil çekim eki (şahıs eki) olarak kullanılmıştır?

  1. Bu verimli topraklardan yüksek verim almak istiyorsanız tohumları vaktinde ekin.Answer
  2. B
    Sonbaharda hasat edilecek olan ekin, yoğun yağışlar nedeniyle büyük zarar gördü.
  3. C
    Sanatçının yeni albümündeki şarkıların yayın hakları büyük bir şirket tarafından satın alındı.
  4. D
    Senin bu olgun tavrın, kriz anlarında ekibin sakin kalmasını ve doğru kararlar almasını sağl��yor.
  5. E
    Bu eski yolun sonu, deniz kenarındaki küçük ve sakin bir balıkçı köyüne çıkıyor.

Answer

Bu verimli topraklardan yüksek verim almak istiyorsanız tohumları vaktinde ekin.
Tohumları vaktinde ekin ifadesindeki 'ekin' sözcüğü, 'ek-' fiil köküne gelen ikinci çoğul şahıs (siz) emir eki olan '-in' ekini almıştır. Emir kipinin kendi kip eki olmadığından, şahıs eki kip anlamını da üstlenerek doğrudan bir fiil çekim eki görevi üstlenmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Altı çizili sözcüklerin cümle içindeki görevlerini ve anlamlarını belirleme.
'Tohumları vaktinde ekin' cümlesindeki 'ekin' sözcüğünün bir eylem (emir kipiyle çekimlenmiş fiil) olduğu; diğer cümlelerdeki 'ekin', 'yayın', 'tavrın' ve 'yolun' sözcüklerinin ise isim görevinde kullanıldığı saptanmıştır.
Bir ekin işlevini doğru belirleyebilmek için öncelikle ekin eklendiği sözcüğün isim mi yoksa fiil mi olduğunu ve cümledeki kullanım amacını anlamak gerekir.
2
Sözcükleri kök ve eklerine ayırarak eklerin işlevlerini analiz etme.
Tohumları vaktinde 'ek-in' (fiil kökü + şahıs eki); hasat edilecek olan 'ek-in' (fiil kökü + yapım eki); 'yay-ın' (fiil kökü + yapım eki); 'tavır-ın' (isim kökü + iyelik eki); 'yol-un' (isim kökü + ilgi eki) şeklinde ek analizi gerçekleştirilmiştir.
Aynı seslerden oluşan eklerin (sesteş ekler) yapım eki mi yoksa çekim eki mi olduğunu belirlemek için sözcüğün kazandığı yeni anlamı ve dil bilgisel ilişkilerini incelemek gerekir.
3
Eklerin hangi çekim eki veya yapım eki grubuna girdiğini sınıflandırma.
Tohumları vaktinde 'ekin' sözcüğündeki ek fiil çekim eki (şahıs eki) iken; 'tavrın' ve 'yolun' sözcüklerindeki ekler isim çekim eki (iyelik ve ilgi eki); 'ekin' (ürün anlamındaki) ve 'yayın' sözcüklerindeki ekler ise yapım ekidir.
Soru kökünde bizden fiil çekim eki olan seçeneği bulmamız istendiği için eklerin bu kategorideki yerini netleştirmek doğrudan doğru cevaba ulaştırır.

Key Concept

Fiil Çekim Ekleri (Kip ve Şahıs Ekleri) ile İsim Çekim Ekleri ve Yapım Eklerinin Ayrımı
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Fiil Çekim Ekleri (Kip ve Şahıs Ekleri)

More questions from this topic