Aşağıda harflerle belirtilen paragrafları, karşılarında numaralarla verilen anlatım biçimlerinin belirleyici özellikleriyle eşleştiriniz.
- Derin denizlerde yaşayan canlıların yaklaşık yüzde doksanı, biyolüminesans adı verilen kimyasal bir tepkimeyle kendi ışıklarını üretebilirler. Bu olay, lüsiferin adlı bir pigmentin, lüsiferaz enziminin katalizörlüğünde oksijenle temas etmesiyle gerçekleşir. Açığa çıkan enerji, ısı üretmeksizin doğrudan ışığa dönüşür. Canlılar bu soğuk ışığı; avlarını çekmek, tehlikelerden korunmak veya kendi türleriyle iletişim kurabilmek amacıyla kullanırlar.Bir konunun anlaşılmasını sağlamak amacıyla nesnel verilerin aktarılması ve okuyucunun bilgilendirilmesi hedeflenmiştir.
- Dijital ekranların hayatımızı ele geçirmesiyle birlikte, basılı kitapların sunduğu derin okuma deneyiminin tamamen kaybolduğu iddia ediliyor. Güya kağıt kokusunu almadan, sayfalara dokunmadan yapılan bir okuma, zihinde kalıcı izler bırakamazmış. Bu oldukça sığ ve nostaljik bir yaklaşımdır. Önemli olan bilginin aktarıldığı ortam değil, okuyucunun zihinsel aktifliğidir. Nitekim nitelikli bir dijital metin de en az basılı bir kitap kadar okuru derin düşüncelere sevk edebilir.Yerleşik bir kanıyı değiştirmek amacıyla karşılıklı konuşma havası içinde bir düşünce savunulmuştur.
- Ahşap kapının gıcırtısıyla birlikte odaya adım attı. İçerideki ağır nem kokusu genzini yaktı. Masanın üzerindeki tozlu gaz lambasını yakmak için cebinden kibriti çıkardı. Titreyen elleriyle kibriti çakmasıyla oda sar��mtırak bir ışıkla aydınlandı. Köşedeki sandığa doğru yavaşça ilerledi, kapağı kaldırdığında aradığı eski defterin orada olduğunu gördü ve derin bir nefes alarak defteri göğsüne bastırdı.Olay akışı içinde kahramanın yaşadığı hareketlilik, zaman ve mekân unsurlarıyla birlikte aktarılmıştır.
- Geniş vadinin ortasında yükselen heybetli çınar ağacı, asırlık dallarıyla gökyüzünü kucaklıyordu. Yaprakları, sonbaharın erken esintileriyle sarının ve kızılın en sıcak tonlarına bürünmüştü. Ağacın dibinden kıvrılarak akan berrak derenin şırıltısı, etraftaki serin esintiyle birleşerek doğanın huzurlu melodisini oluşturuyordu. Toprak, yağmurun ardından taze ve nemli kokuyor; hafif nemli kayalar güneşin son ışıkları altında gümüş gibi parlıyordu.Varlıkların belirgin özellikleri kelimelerle resim çizilir gibi aktarılarak okuyucuda izlenim uyandırmak amaçlanmıştır.
Answer
Birinci paragraf nesnel bilgi veren açıklayıcı anlatımla; ikinci paragraf yerleşik görüşü sarsmayı hedefleyen tartışmacı anlatımla; üçüncü paragraf olay akışı içeren öyküleyici anlatımla; dördüncü paragraf ise varlıkları resmederek izlenim kazandıran betimleyici anlatımla eşleşir.
Biyolüminesans konusunu ele alan nesnel metin açıklama; dijital okuma konusundaki yerleşik kanıyı değiştirmeyi hedefleyen metin tartışma; odaya giren kişinin eylemlerini sırayla veren metin öyküleme; çınar ağacı ve vadi manzarasını kelimelerle resmeden metin ise betimleme özelliğiyle doğru şekilde eşleşmektedir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Paragrafta Anlatım Biçimleri