Question

Difficulty: Hardİsimler (Adlar)

Aşağıdaki cümlelerde koyu renkli olarak verilen isimler ile bu isimlerin dil bilgisel özellikleri eşleştirilmek istenmektedir. Buna göre, sol sütundaki cümlelerde yer alan isimleri sağ sütundaki uygun yapısal ve anlamsal açıklamalarla nasıl eşleştirirsiniz?

  • Yeni anayasa taslağı üzerinde çalışan kurulun üyeleri, yarın son toplantısını yapacak.Hem topluluk adı niteliği taşıyan hem de ilgi (tamlayan) durumu eki almış bir isimdir.
  • Yazarın toplumsal olaylara dair özgün düşünceleri, edebiyat çevrelerinde geniş yankı uyandırdı.Fiilden türemiş, soyut anlamlı olup hem çoğul hem de iyelik eki almış bir isimdir.
  • Kış aylarında pencereden sızan soğuktan korunmak için kalın perdeler astılar.Fiilden türemiş, somut anlamlı olup ayrılma (çıkma) durumu eki almış bir isimdir.
  • Bilim insanları, insanlığın ortak mirasını korumak için yeni bir proje başlattı.Somut bir isimden türetilerek soyut anlam kazanmış ve ilgi (tamlayan) durumu eki almış bir isimdir.

Answer

Sol sütundaki cümlelerde geçen isimler, sağ sütundaki tanımlarla sırasıyla eşleşmektedir: 'kurulun' kelimesi topluluk adı ve ilgi ekiyle; 'düşünceleri' kelimesi fiilden türemiş soyut isim, çoğul ve iyelik ekleriyle; 'soğuktan' kelimesi fiilden türemiş somut isim ve ayrılma ekiyle; 'insanlığın' kelimesi ise somut isimden türemiş soyut isim ve ilgi ekiyle eşleşir.
Verilen cümlelerdeki isimler çözümlendiğinde: 'kurulun' sözcüğü topluluk adıdır ve ilgi durumu eki almıştır; 'düşünceleri' sözcüğü düşün- fiilinden türemiş soyut bir isim olup çoğul ve iyelik eki almıştır; 'soğuktan' sözcüğü soğumak fiilinden türemiş somut bir isimdir ve ayrılma eki almıştır; 'insanlığın' sözcüğü ise somut bir isim olan insan kelimesinden türetilip soyut anlam kazanmış ve ilgi eki almıştır.

Step-by-Step Solution

1
İlk cümledeki 'kurulun' sözcüğünün incelenmesi
'Kurul' kelimesinin birden fazla kişiden oluşan bir heyeti temsil etmesi nedeniyle topluluk adı olduğu, '-un' ekinin de ilgi (tamlayan) eki olduğu belirlenir. Bu durum birinci açıklama ile eşleşir.
Sözcüğün anlam ve ek yapısının tespiti için.
2
İkinci cümledeki 'düşünceleri' sözcüğünün incelenmesi
'Düşünmek' eyleminden türetilen 'düşünce' sözcüğünün soyut bir isim olduğu, yazarın düşünceleri ifadesinde '-ler' çoğul ve '-i' iyelik ekini barındırdığı görülür. Bu durum ikinci açıklama ile eşleşir.
Türetim şeklinin ve çekim eklerinin işlevlerinin belirlenmesi için.
3
Üçüncü cümledeki 'soğuktan' sözcüğünün incelenmesi
'Soğumak' eyleminden türeyen 'soğuk' sözcüğünün beş duyu organından biriyle (dokunma) hissedilebildiği için somut olduğu ve ayrılma durum eki olan '-tan' ekini aldığı saptanır. Bu durum üçüncü açıklama ile eşleşir.
Sözcüğün anlamsal niteliğinin (somut/soyut) ve hal ekinin tespit edilmesi için.
4
Dördüncü cümledeki 'insanlığın' sözcüğünün incelenmesi
Somut bir isim olan 'insan' kelimesine '-lık' eki getirilerek soyut bir kavrama dönüştüğü ('insanlık') ve '-ın' ilgi eki aldığı görülür. Bu durum dördüncü açıklama ile eşleşir.
Türetim sonrası anlam değişiminin ve ilgi ekinin belirlenmesi için.

Key Concept

İsimlerin yapısal özellikleri, türeme yolları, anlam türleri (somut, soyut, topluluk) ve aldıkları çekim ekleri (iyelik, hal ekleri).
Rate this question