Question

Difficulty: HardProjeksiyon Yöntemleri

Dünya'nın küresel yüzeyinin düzleme aktarılması sırasında meydana gelen bozulmaları tamamen ortadan kaldırmak mümkün değildir. Ancak haritanın kullanım amacına göre belirli alanlerin veya özelliklerin (alan, şekil, uzunluk) korunması hedeflenir. Bir kartograf, hazırlayacağı üç farklı harita için şu kararları almıştır:

* I. Harita: Ekvator'un kuzeyinde yer alan ve paralellerinin derecesi kuzeye doğru artan 364236^\circ - 42^\circ enlem kuşağındaki Türkiye'nin, tarım alanlarının dağılışını göstermek amacıyla alan koruyan bir konik projeksiyon kullanacaktır.
* II. Harita: Ekvator çizgisi üzerinde yer alan Amazon Havzası'ndaki nehir ağlarının yönünü ve şeklini en doğru biçimde göstermek amacıyla açı koruyan bir silindirik projeksiyon kullanacaktır.
* III. Harita: Güney Kutup Noktası (9090^\circ Güney) merkezli dar bir araştırma sahasının haritasını çizmek amacıyla düzlem projeksiyon kullanacaktır.

Bu kartografik tercihler ve projeksiyon özellikleri göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Haritalarda bozulmaların meydana gelmesinin temel nedeni Dünya'nın geoid şekli olup, Dünya tam bir küre olsaydı projeksiyon yöntemlerine ihtiyaç duyulmadan sıfır bozulmayla düzlem haritalar elde edilebilirdi.
  2. B
    II. Harita'da kullanılan silindirik projeksiyon yöntemiyle hazırlanan haritanın ölçeği büyütüldükçe, Dünya'nın şeklinden kaynaklanan bozulma oranı ve haritada gösterilen hata miktarı doğrusal olarak artış gösterir.
  3. Dünya'n��n küresel yüzeyinin düzleme aktarılmasındaki geometrik zorunluluklar nedeniyle bozulmalar kaçınılmazdır; tercih edilen projeksiyonlar yalnızca teğet geçtikleri alanlar ve yakın çevresindeki hataları en aza indirir.Answer
  4. D
    I. Harita'da belirtilen enlem derecelerinin kuzeye doğru artması bu bölgenin Güney Yarım Küre'de yer aldığını gösterir; bu yüzden konik yerine kutup projeksiyonu tercih edilmelidir.
  5. E
    III. Harita'da düzlem projeksiyonun tercih edilmesinin nedeni Antarktika'nın ortalama yükseltisinin fazla olması ve dağlık engebeli alanların geniş yer kaplaması gibi göreceli konum özellikleridir.

Answer

Dünya'nın küresel yüzeyinin düzleme aktarılmasındaki geometrik zorunluluklar nedeniyle bozulmalar kaçınılmazdır; tercih edilen projeksiyonlar yalnızca teğet geçtikleri alanlar ve yakın çevresindeki hataları en aza indirir.
Dünya'nın küresel yüzeyinin düzleme aktarılmasındaki geometrik zorunluluklar nedeniyle bozulmalar kaçınılmazdır; tercih edilen projeksiyonlar yalnızca teğet geçtikleri alanlar ve yakın çevresindeki hataları en aza indirir. Kartografın Ekvator için silindirik, orta kuşak için konik, kutuplar için düzlem projeksiyon seçmesi teğet yerlerdeki bozulmayı en aza indiren en doğru yaklaşımdır.

Step-by-Step Solution

1
Dünya'nın şeklinden kaynaklanan bozulma nedenlerinin belirlenmesi.
Üç boyutlu küresel yüzey, yırtılma, katlanma veya esneme olmadan iki boyutlu düzleme aktarılamaz. Bu durum harita çizimlerinde alan, açı (şekil) ve uzunluk bozulmalarını kaçınılmaz kılar.
Bozulmaların temel kaynağının geometrik bir zorunluluk olduğunu ve tamamen ortadan kaldırılamayacağını anlamak.
2
Projeksiyon yöntemlerinin kullanım alanları ile coğrafi koordinatların eşleştirilmesi.
Ekvator çevresi için silindirik, orta kuşak için konik, kutup çevresi için düzlem projeksiyon seçimi doğrudur. Bu projeksiyonlar teğet geçtikleri bölgelerde (teğet çemberi veya noktası) sıfır bozulmaya yakın sonuçlar verirken, uzaklaştıkça bozulma artar.
Kartografın yaptığı tercihlerin coğrafi konuma uygunluğunu ve teğet noktalarındaki hata payının en az olduğunu doğrulamak.
3
Çeldirici önermelerin elenmesi.
Ölçek değişimi bozulma oranını etkilemez. Enlem derecelerinin kuzeye doğru artması Kuzey Yarım Küre'yi gösterir. Projeksiyon seçimi yerşekillerine (göreceli konum) değil, enleme (mutlak konum) bağlıdır. Dünya küre de olsa harita bozulması gerçekleşirdi.
Yanlış seçeneklerin elenerek tek ve kesin doğru cevaba ulaşılması.

Key Concept

Projeksiyon yöntemlerinin temel özellikleri, kullanım amaçları ve Dünya'nın küresel şeklinden kaynaklanan harita bozulmaları.
Rate this question