Question

Difficulty: HardErzurum ve Sivas Kongreleri

Millî Mücadele Hazırlık Dönemi'nde gerçekleştirilen Erzurum ve Sivas Kongreleri, kurtuluş mücadelesinin hem bağımsızlık (dışa karşı) hem de egemenlik (içe karşı) esaslarını belirleyen tarihi dönüm noktalarıdır. Bu kongrelerde alınan kararlar ile bu kararların doğrudan hedeflediği siyasi veya hukuki amaçlar bulunmaktadır.

Aşağıda sol sütunda bu kongrelerde alınan bazı kararlar, sağ sütunda ise bu kararların doğrudan ilişkili olduğu siyasi veya hukuki amaç ya da çıkarımlar verilmiştir. Sol sütundaki kararları, sağ sütundaki en uygun amaç veya çıkarım ile eşleştiriniz.

  • Manda ve himaye fikrinin kesin olarak reddedilmesiKoşulsuz tam bağımsızlık ilkesinin benimsendiğini ve dış güdümlü hiçbir siyasi formülün kabul edilmeyeceğini dünyaya ilan etmek
  • Kuvayı Milliyeyi tek kuvvet olarak tanımak ve millî iradeyi hâkim kılmak esasıSaltanata doğrudan cephe almadan, gelecekte ulusal egemenliğe dayalı yeni bir devlet düzenine geçileceğinin işaretini vermek
  • Mebusan Meclisinin derhal toplanması ve hükümet çalışmalarının meclis denetimine sunulması talebiİstanbul Hükümeti'nin halkın çıkarlarına aykırı veya denetimsiz kararlar almasını engelleyerek ulusal iradeyi yürütme üzerinde etkin kılmak
  • Tüm millî cemiyetlerin Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti adı altında birleştirilmesiBölgesel kurtuluş çarelerini ve dağınık direniş odaklarını tek elden yöneterek siyasi ve askeri açıdan güç birliği oluşturmak

Answer

Manda ve himayenin kesin reddi kararı, koşulsuz tam bağımsızlığın benimsenmesiyle; millî iradenin hâkim kılınması kararı, saltanata doğrudan cephe almadan ulusal egemenliğe dayalı yeni bir düzene geçileceğinin işaret edilmesiyle; Mebusan Meclisinin toplanması talebi, İstanbul Hükümeti'nin denetlenmesiyle; cemiyetlerin birleştirilmesi kararı ise bölgesel direniş odaklarının birleştirilerek güç birliği sağlanmasıyla eşleşir.
Doğru eşleştirmede manda ve himayenin kesin olarak reddi 'tam bağımsızlık' ilkesiyle; Kuvayı Milliyenin etken, irade-i milliyenin hâkim kılınması 'ulusal egemenlik' ilkesiyle; Mebusan Meclisinin toplanması talebi İstanbul Hükümeti'nin denetim altına alınmasıyla; tüm cemiyetlerin birleştirilmesi ise bölgesel çabaların tek merkezden yönetilerek askeri ve siyasi güç birliğinin kurulmasıyla ilişkilendirilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Kavramsal analiz yapılması ve millî bağımsızlık ile millî egemenlik farkının belirlenmesi
Manda ve himayenin reddi dış politikada başka bir devletin güdümünü dışlamakla ilgilidir (bağımsızlık). Millî iradenin hâkim kılınması ise iç politikada kararı halkın vermesiyle ilgilidir (egemenlik).
Millî bağımsızlık (dışa karşı) ve millî egemenlik (içe karşı) ayrımının yapılması doğru eşleştirme için kritik önemdedir.
2
Meclis denetimi ve hükümet kontrolü ilişkisinin incelenmesi
Mebusan Meclisi'nin derhal açılması isteği, halk iradesini temsil eden meclisin, denetimsiz hareket eden İstanbul Hükümeti'ni denetim altına alması amacına hizmet eder.
Yasama organının yürütme üzerindeki denetim gücünü saptamak amacıyla bu adım izlenir.
3
Örgütsel birleşmenin askeri ve siyasi etkisinin değerlendirilmesi
Tüm millî cemiyetlerin tek bir çatı (Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti) altında birleştirilmesi, dağınık bölgesel güçlerin tek elden yönetilerek güç birliği yapılması amacına yöneliktir.
Teşkilatlanma adımlarının askeri ve idari hedeflerini kavramak için bu analiz yapılır.

Key Concept

Erzurum ve Sivas Kongreleri kararlarının siyasi ve hukuki sonuçları
Estimated Time:2m 30s
Rate this question