Question

Difficulty: HardÖzne (Gerçek, Gizli, Sözde Özne)

(I) Son yıllarda kaleme alınan tarihsel romanlar, okurun geçmişe yönelik merakını canlı tutmayı başarıyor. (II) Bu eserlerde yazar, olayları aktarırken tarihî gerçeklik ile kurgu arasında hassas bir denge kurmaktadır. (III) Dönemin atmosferini daha inandırıcı kılabilmek amacıyla metinlerde sıklıkla eski sözcükler seçilir. (IV) Dönem koşullarına uygun bir dil olu��turmak isteyen romancı, yapıtlarında ağdalı ifadeler kullanmaktan kaçınmıştır. (V) Tarihî gerçekliğe sadık kalabilmek adına romanın merkezine tarihî belgeler yerleştirmişti.

Bu par��ada numaralanmış cümlelerin özneleriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    I. cümlenin öznesi, sıfat tamlaması grubundan oluşan gerçek bir öznedir.
  2. B
    II. cümlenin öznesi, tek bir sözcükten oluşan gerçek öznedir.
  3. C
    III. cümlede, yüklemin edilgen olması nedeniyle işten etkilenen unsur sözde özne görevindedir.
  4. D
    IV. cümlenin öznesi, içinde sıfat-fiil barındıran bir kelime grubudur.
  5. V. cümlenin öznesi, sıfat tamlaması şeklinde oluşmuş gerçek bir öznedir.Answer

Answer

Beşinci cümlenin öznesinin sıfat tamlaması şeklinde oluşmuş gerçek bir özne olduğunu belirten seçenek yanlıştır çünkü bu cümlede özne gizlidir ve belirtilen grup nesne görevindedir.
Beşinci cümlenin yüklemi olan 'yerleştirmişti' etken çatılıdır ve bu eylemi yapan gizli özne olan üçüncü tekil kişidir ('O'). Cümlede geçen 'tarihî belgeler' ifadesi ise yükleme sorulan 'Ne yerleştirmişti?' sorusunun cevabıdır ve belirtisiz nesne görevindedir. Dolayısıyla bu cümlenin öznesinin sıfat tamlaması şeklinde kurulmuş gerçek bir özne olduğu yönündeki ifade yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Par��adaki tüm cümlelerin yüklemlerini ve bu yüklemlere sorulacak sorularla öznelerini tespit etmek.
I. cümlede 'başarıyor' (başaran ne? -> Son yıllarda kaleme alınan tarihsel romanlar - Gerçek özne); II. cümlede 'kurmaktadır' (kuran kim? -> yazar - Gerçek özne); III. cümlede 'seçilir' (seçilen ne? -> eski sözcükler - Sözde özne); IV. cümlede 'kaçınmıştır' (kaçınan kim? -> Dönem koşullarına uygun bir dil oluşturmak isteyen romancı - Gerçek özne); V. cümlede 'yerleştirmişti' (yerleştiren kim? -> O - Gizli özne).
Her seçenekteki yargıyı metin üzerinden doğrulamak veya yanlışlığını ortaya koymak.
2
Beşinci cümlenin ögelerini ayrıntılı incelemek.
Yüklem 'yerleştirmişti' (etken fiil). Yerleştiren kim? 'O' (Gizli özne). Ne yerleştirmişti? 'tarihî belgeler' (Belirtisiz nesne).
Özne ile belirtisiz nesne arasındaki ayrımı netleştirmek ve seçenekteki ifadenin hatalı olduğunu kanıtlamak.
3
Seçeneklerdeki tanımlarla cümlelerin yapısal özelliklerini karşılaştırmak.
Birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü cümlelerle ilgili belirlemelerin doğru olduğu, beşinci cümledeki belirtisiz nesnenin yanlışlıkla özne olarak nitelendiği görülür.
Kesin sonuca ulaşmak.

Key Concept

Etken ve edilgen çatılı cümlelerde özne türlerinin (gerçek, gizli, sözde) belirlenmesi ve yalın durumdaki belirtisiz nesnelerle karıştırılmaması.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question